Esad’ın celladı hakim karşısında

VGN

Suriye’de devrik rejim lideri Beşşar Esad’ın kuzeni Atef Necib, başkent Şam’da hakim karşısına çıkarıldı. Dera’da 2011’de başlayan protestoların kanlı biçimde bastırılması ve gözaltındaki çocuklara işkence edilmesiyle anılan Necib, Adalet Sarayı’ndaki duruşmada demir korkuluklarla çevrili bölümde görüntülendi.

Yoğun güvenlik önlemleri altında yapılan duruşmaya savcılık temsilcileri, mağdur yakınları ve çok sayıda basın mensubu katıldı. Televizyonlardan canlı yayınlanan duruşma, Suriye’de Esad dönemi yetkililerine yönelik en dikkat çekici açık yargılamalardan biri olarak kayıtlara geçti.

Dera’da öfkeyi büyüten işkence iddiası

Atef Necib, 2008 ile 2011 yılları arasında Dera’da Siyasi Güvenlik Şubesi Başkanı olarak görev yaptı. 2011’de duvarlara rejim karşıtı sloganlar yazan çocukların gözaltına alınması ve işkence gördükleri iddiası, kentte büyük tepkiye yol açtı.

Ailelerin çocuklarını geri almak için yaptığı başvuruların sonuçsuz kalması, Dera’da protestoların başlamasında etkili oldu. Gösteriler kısa sürede büyüdü ve Suriye genelinde yıllarca sürecek çatışma döneminin fitilini ateşledi.

Ölüm dosyasında yüzlerce kişinin adı var

Atef Necib hakkında henüz kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadığı için doğrudan kaç kişinin ölümünden sorumlu tutulacağı yargılama sonunda netleşecek. Ancak Dera’da 2011’in ilk aylarında güvenlik güçlerinin müdahaleleri sonucu yüzlerce kişinin öldüğü insan hakları raporlarına girdi.

Uluslararası raporlara göre 18 Mart ile 22 Mayıs 2011 arasında yalnızca Dera ve çevresinde en az 418 kişi hayatını kaybetti. Aynı dönemde Suriye genelindeki ölü sayısının 887’yi aştığı belirtildi. Necib’in başında bulunduğu güvenlik yapılanması, bu süreçte protestoculara gerçek mermiyle müdahale etmek, sivilleri gözaltına almak ve işkence uygulamakla suçlanıyor.

Suçlamalar ağır

Necib’in dosyasında çocukların gözaltına alınması, işkence, keyfi tutuklama, sivillere kötü muamele, barışçıl gösterilerin şiddetle bastırılması ve Dera halkına toplu cezalandırma uygulandığı yönündeki suçlamalar yer alıyor.

İddialara göre güvenlik güçleri, protestolara katılan sivillere ateş açtı, yaralılara yardım etmeye çalışanları engelledi ve bazı bölgelerde halkın su, gıda ve sağlık hizmetlerine erişimini kısıtladı. Bu nedenle dava, yalnızca bir eski güvenlik yetkilisinin yargılanması değil, Esad rejiminin baskı mekanizmasının mahkeme önüne taşınması olarak görülüyor.

Yakalanması sembol oldu

Atef Necib, Esad sonrası dönemde yakalanan en üst düzey eski güvenlik isimlerinden biri olarak öne çıktı. Uzun yıllar Dera’daki olayların sembol sorumlularından biri olarak gösterilen Necib’in mahkemeye çıkarılması, özellikle mağdur aileleri için önemli bir gelişme sayılıyor.

Dera’da birçok kişi, çocukların gözaltına alındığı ve protestoların şiddetle bastırıldığı dönemin sorumlularının yargılanmasını yıllardır talep ediyordu. Bu nedenle Şam’daki duruşma, yalnızca hukuki bir süreç değil, aynı zamanda Suriye toplumunun geçmişle yüzleşme arayışının da parçası haline geldi.

Dava devam edecek

Mahkemenin ilk oturumunun ardından yargılamanın ilerleyen günlerde sürmesi bekleniyor. Süreçte tanık ifadeleri, mağdur ailelerinin beyanları ve güvenlik belgelerinin dosyaya girmesi bekleniyor.

Atef Necib davası, Suriye’de geçiş dönemi adaleti açısından kritik bir sınav olacak. Dava sonucunda verilecek karar, Esad döneminde görev yapan diğer güvenlik ve istihbarat yetkilileri için de emsal niteliği taşıyabilir.