Erdoğan Newsweek’e konuştu: Savaşın NATO’ya yayılma riskini göz ardı etmiyoruz
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Amerikan dergisi Newsweek’e verdiği özel röportajda, Rusya-Ukrayna savaşının daha geniş bir coğrafyaya yayılma riskinin göz ardı edilemeyeceğini söyledi. Avrupa’daki sabotaj ve hibrit faaliyet iddialarının güvenlik ortamını daha hassas hâle getirdiğini belirten Erdoğan, gerilimi artıracak adımlardan kaçınılmasını istedi. Türkiye’nin, gerekli siyasi irade ortaya konulduğunda Rusya ile Ukrayna’yı yeniden müzakere masasında buluşturmaya katkı sunmaya hazır olduğunu açıkladı.
Erdoğan’ın Newsweek’in sorularına verdiği yanıtlar, 25 Eylül 2026’da yayımlandı. Derginin 16 Ekim 2026 tarihli sayısında yer alan Tom O’Connor imzalı yazı da bu özel röportajdan hareketle hazırlandı.
Yazıda Erdoğan’ın savaş, arabuluculuk ve dış politika hakkındaki açıklamalarının yanı sıra Avrupa’daki güvenlik olaylarının ayrıntıları da ele alınıyor. Polonya’daki hava sahası ihlalleri, Almanya’daki İHA olayları, sabotaj soruşturmaları ve Avrupa ile Rusya arasındaki karşılıklı suçlamalar, gazetecinin aktardığı arka planı oluşturuyor.
Erdoğan’ın röportajdaki temel mesajı ise savaşın yeni ülkeleri içine çeken bir çatışmaya dönüşmesinin önlenmesi ve diplomatik kanalların açık tutulması.
Newsweek’in Avrupa’da daha geniş çaplı bir çatışma ihtimaline ilişkin sorusunu yanıtlayan Erdoğan, Rusya-Ukrayna savaşının başka ülkelere yayılma riskini dikkate aldıklarını belirtti.
Avrupa’da gündeme gelen sabotaj ve hibrit faaliyet iddialarının da mevcut güvenlik ortamının hassasiyetini artırdığını söyledi. Bu süreçte sağduyuyla hareket edilmesi, iddiaların sağlam deliller üzerinden değerlendirilmesi ve gerilimi daha da tırmandırabilecek adımlardan kaçınılması gerektiğini vurguladı.
Erdoğan, Türkiye’nin önceliğinin savaşın yeni ülkeleri içine çeken bir çatışmaya dönüşmesini engellemek olduğunu ifade etti. Bu yaklaşım, bazı NATO ülkelerinin Rusya’ya karşı daha sert önlemler istediği bir dönemde Ankara’nın arabuluculuk mesajını öne çıkardı.
Newsweek’in yazısında, savaşın NATO topraklarına taşan etkilerinin Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya başlattığı geniş çaplı saldırının ilk dönemlerinden itibaren görüldüğü anlatılıyor. Bu etkiler özellikle komşu ülkelere düşen füzeler ve sınırları aşan insansız hava araçları üzerinden gündeme geldi.
Eylül 2025’te Rusya kaynaklı olduğu belirtilen yaklaşık iki düzine insansız hava aracının Polonya hava sahasına girmesi, güvenlik tartışmalarında önemli bir dönüm noktası oldu.
NATO, 10 Eylül’de Polonya’nın talebi üzerine istişarelerde bulundu. İttifak, 12 Eylül’de doğu kanadındaki savunma duruşunu güçlendirmek amacıyla yeni bir faaliyet başlattı.
Avrupa’nın farklı ülkelerinde daha sonra bildirilen İHA olayları da savaşın sınırlarının genişleyebileceği endişesini besledi. Ancak her olayın kaynağının ve sorumlusunun ayrı ayrı araştırılması gerektiği, bu tartışmalarda önemli bir ayrım olarak öne çıkıyor.
Yazıda dikkat çekilen olaylardan biri, Ağustos 2026’da Almanya’nın Leipzig Havalimanı’nda yaşandı. Ukrayna’ya ait bir kargo uçağının yakınında patlayıcı taşıyan bir insansız hava aracının bulunmasının ardından Alman yönetimi Rusya’yı sorumlu tuttu.
Moskova ise Avrupa ülkelerinin kendisine yönelttiği suçlamaları reddetti.
Newsweek, Romanya, Moldova ve Litvanya’da bildirilen yeni İHA olaylarına da yer verdi. Eylül ortasında, Belarus yönünden Litvanya hava sahasına girdiği değerlendirilen bir insansız hava aracının NATO uçaklarınca düşürüldüğünü aktardı.
Bu olaylar, Avrupa’daki hava savunması ve sınır güvenliği tartışmalarını daha da yoğunlaştırdı.
23 Eylül 2026’da Berlin Brandenburg Havalimanı’nın kuzey pistinde bir insansız hava aracının görülmesi üzerine uçuşlar yaklaşık 45 dakika durduruldu.
Bazı uçaklar Dresden’e yönlendirildi. Hava sahasının yeniden açılmasının ardından uçuşlarda gecikmeler devam etti.
Alman hava trafik kontrol verilerine göre, Berlin’deki havalimanında yılın ilk altı ayında 28 İHA gözlemi kaydedildi. Bunların yedisinde uçuş operasyonları geçici olarak durduruldu. Önceki yılın tamamında ise havalimanı ve çevresinde sekiz İHA tespit edilmişti.
Bu veriler, izinsiz insansız hava araçlarının sivil havacılık üzerindeki etkisini ortaya koyuyor. Bununla birlikte, bir aracın görülmesi tek başına olayın Rusya bağlantılı veya devlet destekli olduğunu kanıtlamıyor.
Newsweek’in yazısında, Almanya’daki elektrik trafo merkezlerine yönelik iki saldırı ile Hollanda’da bir demiryoluna yönelik sabotaj şüphesine de değiniliyor.
Ancak bu olaylarda Rusya bağlantısının ortaya konulmadığı belirtiliyor. Almanya’daki trafo saldırılarında soruşturmacıların başlıca şüpheli olarak bir iklim aktivistini belirlemesi de dikkat çekiyor.
Dolayısıyla Avrupa’da yaşanan her şüpheli olayın aynı merkezden yönetildiği sonucuna varılabilmesi için yeterli kanıt bulunmuyor. Erdoğan’ın röportajda yaptığı sağlam delil vurgusu, suçlamalar ile soruşturmaların ortaya çıkardığı bulgular arasındaki bu ayrımı öne çıkarıyor.
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, sabotaj girişimleri ve hava sahası ihlallerindeki artışın Avrupa’nın güvenliğini tehdit ettiğini savundu.
Kallas, Moskova’nın Avrupa ülkelerini Ukrayna’ya verdikleri desteği azaltmaya zorladığını ileri sürdü. Rusya’nın daha büyük riskler almaya hazır olması karşısında Avrupa’nın da bu faaliyetlerin maliyetini artırması gerektiğini belirtti.
Rus yetkililer ise Avrupa ülkelerini, Ukrayna’ya askerî yardımı artırarak, Rus ticaretine yaptırımlar uygulayarak ve başka önlemler alarak Moskova’ya karşı kendi hibrit kampanyalarını yürütmekle suçladı.
Rusya’nın Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı nezdindeki daimi temsilcisi Dmitry Polyansky, ülkesinin Avrupa Birliği’ne veya NATO’ya saldırma planı bulunmadığını savundu. Avrupa’daki askerî yığınağın ve diğer adımların, daha geniş bir askerî çatışma riskini artırabileceğini ileri sürdü.
Erdoğan, Newsweek röportajında Türkiye’nin Rusya-Ukrayna savaşındaki tutumunun dört yılı aşkın süredir değişmediğini söyledi.
İstanbul görüşmelerini, Karadeniz Tahıl Girişimi’ni ve esir takaslarını, Türkiye’nin iki tarafla da konuşabilmesinin somut sonuçları olarak gösterdi.
Türkiye, savaşın başlamasından yaklaşık beş hafta sonra Rusya ve Ukrayna heyetlerini İstanbul’da bir araya getirmişti. Bu görüşmeler savaşı sona erdirecek bir anlaşmayla sonuçlanmadı. Ancak Ankara’nın iki taraf arasında diplomatik temas kurulmasına imkân sağlayabildiğini gösterdi.
22 Temmuz 2022’de İstanbul’da imzalanan Karadeniz Tahıl Girişimi de Ukrayna limanlarından tahıl ve gıda ürünlerinin güvenli biçimde taşınması için önemli bir mekanizma oluşturdu. Esir takasları ise tarafların sınırlı alanlarda uzlaşabildiği diğer başlıklar arasında yer aldı.
Erdoğan, Türkiye’nin güçlü bir NATO müttefiki olduğunu vurgularken, Putin ve Ukrayna yönetimiyle doğrudan temas kurmayı sürdürdüklerini belirtti.
Bu iki durum arasında çelişki görmediğini söyleyen Cumhurbaşkanı, arabuluculuk yapabilmek için anlaşmazlığın her iki tarafıyla da konuşabilmek gerektiğini ifade etti.
Newsweek’in yazısında, Ankara ile Moskova arasındaki iletişimin daha önce Suriye, Libya ve Kafkasya’daki gelişmelerde de kullanıldığı hatırlatılıyor. Türkiye yapımı insansız hava araçlarının Ukrayna ordusuna savaşın ilk döneminde sağladığı destek ise Türkiye-Rusya ilişkileri açısından ayrı bir sınav olarak değerlendiriliyor.
Buna rağmen liderler arasındaki temas devam etti. Erdoğan, Putin ile Bişkek’te yaptığı son görüşmede Türkiye’nin barış için üzerine düşeni yapmaya hazır olduğunu açık biçimde dile getirdiğini söyledi.
Erdoğan’ın röportajda üzerinde özellikle durduğu başlıklardan biri Karadeniz’in güvenliği oldu.
Cumhurbaşkanı, sivil deniz taşımacılığının, ticaret yollarının ve enerji altyapısının savaşın dışında tutulması için taraflarla temasların sürdüğünü açıkladı.
Karadeniz’de ticari deniz taşımacılığının güvenliğini kalıcı biçimde sağlayacak bir mekanizmaya ihtiyaç bulunduğunu belirtti. Savaş uzadıkça insani, ekonomik ve siyasi maliyetin büyüdüğünü vurguladı.
Türkiye’nin yeni görüşmelere katkı sunması için tarafların gerekli siyasi iradeyi ortaya koyması gerektiğini ifade etti. Erdoğan’ın bu mesajı, ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabalarıyla birlikte gündeme geldi.
Newsweek’in yazısı, Erdoğan’ın Türkiye’yi yalnızca Rusya-NATO gerilimi üzerinden tanımlamayan dış politika yaklaşımına da geniş yer ayırıyor.
Erdoğan, Türkiye’nin Doğu ile Batı arasındaki konumunun çok boyutlu ve çok yönlü bir dış politika yürütmesini gerektirdiğini söyledi.
NATO müttefikliğinin yanı sıra Türk Devletleri Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı, G20, D-8 ve Şanghay İşbirliği Örgütüyle ilişkiler bu yaklaşımın parçaları olarak öne çıktı. Türkiye, Şanghay İşbirliği Örgütünde diyalog ortağı statüsünde bulunuyor.
Çin ile ekonomik bağlantıları güçlendirmeyi ve Basra Körfezi’ni Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlamayı amaçlayan bölgesel projeler de bu çerçevede ele alındı.
Yazıda, Türkiye’nin Karadeniz’in karşı kıyısındaki Rusya-Ukrayna savaşının yanı sıra doğrudan sınır komşusu İran çevresindeki çatışmalardan da etkilendiği belirtiliyor. Şubat ayında başlayan ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın, bölgesel güvenlik ve küresel enerji ticareti üzerindeki etkilerine dikkat çekiliyor.
Erdoğan, Türkiye’nin kuzeyindeki savaşın ve güneyi ile doğusundaki çatışmaların bölgenin güvenliğini, ekonomisini ve istikrarını doğrudan etkilediğini söyledi.
Dünyanın ciddi değişimlerden geçtiğini belirten Cumhurbaşkanı, böyle dönemlerde uluslararası toplumun diplomasiye ayrılan alanı daraltmak yerine genişletmesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye’nin millî menfaatlerini, bölgesel istikrarı ve küresel barışı birlikte gözettiğini ifade eden Erdoğan, mevcut ittifakları korurken yeni ortaklıklar kurmayı ve gerektiğinde farklı güç merkezlerini aynı masa etrafında buluşturmayı hedeflediklerini belirtti.