Erdoğan: AB üyeliği artık önceliğimiz değil

VGN

Erdoğan, Al Jazeera’ya verdiği röportajda Avrupa Birliği üyeliğinin Türkiye için artık öncelik olmadığını söylerken Suriye’yi ziyaret edeceğini, Gazze’yi destekleyeceğini ve F-35 sözünün uygulanmasını beklediğini belirtti.

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, Al Jazeera Arapça kanalında 16 Ağustos Pazar akşamı yayımlanması planlanan röportajında, Avrupa Birliği üyeliğinin artık Türkiye’nin öncelikleri arasında bulunmadığını söyledi. Erdoğan, Brüksel’in Türkiye’yi üyeliğe kabul etmeye istekli görünmediğini savunarak mevcut yaklaşımın sürmesi halinde kaybedenin Avrupa olacağını belirtti.

AB üyeliği geri planda

Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne tam üyelik sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, Ankara’nın artık bu konuya geçmişteki kadar öncelik vermediğini ifade etti.

Türkiye, 1999’dan bu yana Avrupa Birliği’ne aday ülke statüsünde bulunuyor. Tam üyelik müzakereleri 2005’te başlamasına rağmen siyasi anlaşmazlıklar ve bazı müzakere başlıklarının bloke edilmesi nedeniyle süreç uzun süredir ilerlemiyor.

Erdoğan’ın açıklaması, üyelik başvurusunun geri çekildiği veya müzakere sürecinin resmen sona erdirildiği anlamına gelmiyor. Ancak sözler, Ankara’nın Avrupa Birliği üyeliğini dış politikanın öncelikli hedefleri arasında değerlendirmediğini gösteren güçlü bir siyasi mesaj olarak öne çıkıyor.

Suriye’ye ziyaret hazırlığı

Suriye’de barış ve istikrarın sağlanması için Türkiye’nin çalışmalarını sürdüreceğini belirten Erdoğan, yakın zamanda bu ülkeyi ziyaret etmeyi planladığını açıkladı. Ziyaretin tarihi ve programına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

Erdoğan, Suriye’de yaşayan Kürtlerin de barış ve istikrar sürecinden pay alacağını söyledi. Türkiye’nin yalnızca Suriye’de değil, bölge genelindeki Kürt topluluklarıyla ilişkilerini geliştirmeye ve onların haklarını korumaya devam edeceğini ifade etti.

Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyinde kendi güvenliğini tehdit edebilecek silahlı yapılara izin vermeyeceğini belirten Erdoğan, ülkenin yeniden istikrara kavuşmasına destek verileceğini kaydetti.

Mekke Paktı’na Mısır da katılabilir

Erdoğan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın bölge ve dünya açısından önemli bir mesaj taşıdığını söyledi.

Anlaşma, taraflardan birinin dışarıdan silahlı saldırıya uğraması halinde diğer ülkelerin ortak hareket etmesini öngörüyor. İş birliğinin istihbarat paylaşımı, lojistik destek, ortak eğitim, mühimmat ve gerektiğinde askerî yardım gibi alanları kapsayabileceği belirtiliyor.

Erdoğan, anlaşmanın yeni katılımcılara açık olduğunu ve Mısır’ın ilerleyen dönemde pakta dahil olmasının mümkün görüldüğünü ifade etti. Ancak Mısır’ın üyeliğine ilişkin alınmış resmî bir karar veya açıklanmış takvim bulunmuyor.

Hürmüz Boğazı için diplomasi çağrısı

Bölgedeki çatışmaların küresel ticaret ve enerji güvenliği üzerindeki etkilerine değinen Erdoğan, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının Türkiye açısından öncelikli olduğunu söyledi.

Boğazın kapalı kalmasının hiçbir ülkenin çıkarına olmadığını ifade eden Erdoğan, çatışmaların sona erdirilmesine yönelik arabuluculuk girişimlerinde Katar’ın önemli bir rol üstlendiğini belirtti.

Hürmüz Boğazı, Körfez ülkelerinin petrol ve doğal gaz ihracatı açısından dünyanın en önemli deniz geçişlerinden biri olarak kabul ediliyor. Boğazdaki gerilim, enerji fiyatları ve uluslararası taşımacılık üzerinde doğrudan etkili oluyor.

Gazze ve Lübnan mesajları

Erdoğan, Türkiye’nin Gazze’yi yalnız bırakmayacağını ve bölgeye destek vermeyi sürdüreceğini söyledi. Hamas’ın kendisine verilen taahhütlere iyi niyetle uyduğunu savunan Erdoğan, İsrail’in ise saldırılarını sürdürdüğünü ifade etti.

Lübnan’a yönelik İsrail saldırılarının Ankara açısından ciddi endişe kaynağı olduğunu belirten Erdoğan, çatışmaların sona erdirilmesinde Amerika Birleşik Devletleri’nin önemli bir rol oynayabileceğini söyledi.

Erdoğan, bu konuyu Donald Trump ile gerçekleştirdiği görüşmede gündeme getirdiğini ve Washington yönetiminin ateşkes sağlanması için etkisini kullanması gerektiğini belirtti.

Türkiye Libya’dan çekilmeyecek

Sudan’daki gelişmelere de değinen Erdoğan, Türkiye’nin Sudan halkına desteğini sürdüreceğini söyledi. Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdülfettah el-Burhan ile ilişkilerinin iyi olduğunu ifade etti.

Libya ile Türkiye arasındaki ilişkilerin istikrarlı biçimde devam ettiğini belirten Erdoğan, Ankara’nın bu ülkedeki varlığını ve desteğini sürdüreceğini vurgulayarak, “Türkiye Libya’yı terk etmeyecek” mesajı verdi.

F-35 sözünün uygulanmasını bekliyor

Erdoğan, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’tan F-35 savaş uçakları konusunda söz aldığını ve bu sözün yerine getirilmesini beklediğini söyledi. Açıklamada sözün ayrıntıları veya uygulanmasına ilişkin bir takvim paylaşılmadı.

Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından 2019 yılında F-35 programından çıkarılmıştı. Ankara’ya 2020 yılında Amerikan yaptırımları uygulanmış, sipariş edilen savaş uçaklarının teslimatı durdurulmuştu.

Trump’ın Türkiye’nin F-35 programına yeniden dönmesini değerlendirmeye açık olduğunu söylemesine rağmen, teslimatın gerçekleşebilmesi için S-400 anlaşmazlığının çözülmesi ve Amerika Birleşik Devletleri Kongresi’ndeki yasal engellerin aşılması gerekiyor. Bu nedenle Erdoğan’ın sözünü ettiği taahhüt, tek başına uçakların teslim edileceği anlamına gelmiyor.