İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Ekrandaki şiddete reklam freni
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Türkiye’de art arda yaşanan okul saldırılarının ardından televizyon yapımlarındaki şiddet dili yeniden kamuoyunun gündemine yerleşti. Şanlıurfa’nın Siverek ilçesi ile Kahramanmaraş’taki saldırılar sonrasında yalnızca sosyal medyada değil, reklam ve iletişim dünyasında da dikkat çeken bir tepki dalgası oluştu.
Bu tartışmanın merkezinde, şiddeti eleştirel biçimde anlatan içeriklerle şiddeti cazip, güçlü ya da meşru gösteren yapımlar arasındaki fark yer alıyor. Reklamverenler ise son gelişmelerin ardından, şiddeti özendirdiği ya da normalleştirdiği düşünülen içeriklerin finansman zincirinde yer almak istemediklerini daha açık biçimde ortaya koymaya başladı.
İlk güçlü açıklama Yapı Kredi cephesinden geldi. Bankanın kurumsal iletişim yönetiminden yapılan açıklamada, şiddeti özendiren dizi ve içeriklere reklam verilmeyeceği duyuruldu. Mesajda bunun bir iletişim tercihi değil, etik sınır ve kamusal sorumluluk meselesi olduğu vurgulandı.
Bu çıkış, reklam sektöründe uzun süredir konuşulan ancak açık karar metinlerine daha az yansıyan bir başlığı görünür hâle getirdi. Böylece televizyon ve dijital yayınlardaki şiddet diline karşı yalnızca izleyici tepkisi değil, kurumsal reklam politikası üzerinden de bir sınır çizilmeye başlandı.
Yapı Kredi’nin ardından Vestel de benzer bir karar açıkladı. Şirket yönetimi, şiddeti özendiren ya da normalleştiren hiçbir içeriğin iletişim planına dahil edilmeyeceğini bildirdi. Bu açıklama, markaların medya planlamasında içerik niteliğini daha görünür bir ölçüt hâline getirdi.
Aktif Bank da kararını geniş bir marka ekosistemi üzerinden duyurdu. Banka, N Kolay, Passo, Uption, Sigortayeri, Paynkolay ve Aktif Portföy dahil olmak üzere çevrim içi ve çevrim dışı tüm iletişim çalışmalarında şiddet içerikli yayınlara reklam vermeme kararı aldığını açıkladı.
Peş peşe gelen bu adımlar, reklamverenlerin yalnızca görünürlük satın alan taraflar olmadığını, aynı zamanda içerik ekosistemini etkileyen aktörler olduğunu bir kez daha gösterdi. Tartışmanın önümüzdeki günlerde başka markalara da sıçrayıp sıçramayacağı yakından izleniyor. Bu son cümle, mevcut eğilime dayalı bir değerlendirmedir.
Tartışmanın yeniden büyümesinde, daha önce yayımlanan araştırma sonuçları da etkili oldu. Kasım 2024’te yürütülen ve 2014-2024 arasından seçilen 94 televizyon dizisini inceleyen çalışmada, dizilerin tamamında fiziksel ve ekonomik şiddet bulunduğu, yüzde 97’sinde psikolojik şiddet, yüzde 34’ünde cinsel şiddet ve yüzde 86’sında kadına yönelik şiddet unsuruna yer verildiği belirtildi.
Araştırmaya göre televizyon üzerinden dizi ya da film izlediğini söyleyenlerin oranı yüzde 73 olurken, bu oran 15-24 yaş grubunda yüzde 77’ye yükseldi. Katılımcıların yüzde 53’ü fiziki saldırıya varan sahnelerden rahatsız olacağını belirtirken, yüzde 41’i bu tür içeriklerden rahatsızlık duymadığını ifade etti.
Bu tablo, ekranlardaki şiddetin yalnızca içerik üretimi tartışması olmadığını, aynı zamanda toplumsal algı ve reklam ilişkisi bakımından da yeni bir eşik yarattığını gösteriyor. Okul saldırılarının ardından gelen marka kararları, medya sektöründe etik sınırların daha yüksek sesle konuşulacağı bir dönemin kapısını aralamış görünüyor. Son cümle, mevcut gelişmelere dayalı bir değerlendirmedir.