İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
E-sigara için acil yasak çağrısı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Dünya Sağlık Örgütü, çocuklar ve gençler arasında elektronik sigara kullanımının yaygınlaşmasına karşı hükümetlere acil önlem çağrısı yaptı. DSÖ, elektronik sigara ürünlerinin özellikle aromalar, renkli ambalajlar, sosyal medya reklamları ve gençlere dönük pazarlama taktikleriyle cazip hale getirildiğini belirterek, bu ürünlerin ya tamamen yasaklanması ya da en sıkı şekilde düzenlenmesi gerektiğini bildirdi.
DSÖ verilerine göre dünyada 13 ile 15 yaş arasındaki yaklaşık 15 milyon genç elektronik sigara kullanıyor. Gençlerde kullanım oranının yetişkinlere kıyasla 9 kat daha fazla olduğu belirtiliyor. Bu tablo, elektronik sigaranın yalnızca yetişkin kullanıcılarla sınırlı bir ürün olmadığını, özellikle çocuklar ve ergenler açısından büyüyen bir halk sağlığı sorununa dönüştüğünü gösteriyor.
Elektronik sigaralarda kullanılan meyve, şekerleme, nane, içecek ve tatlı aromaları, ürünlerin gençler arasında daha kolay benimsenmesine yol açıyor. DSÖ, bu aromaların nikotin bağımlılığını gizleyen ve ürünü zararsızmış gibi gösteren bir pazarlama aracı haline geldiğine dikkat çekiyor.
Kurumun son çağrısında, aromalı tütün ve nikotin ürünlerinin yasaklanması gerektiği vurgulandı. Bu kapsamda elektronik sigaralar, nikotin poşetleri, nargile ürünleri ve aromalı tütün çeşitleri de riskli ürün grupları arasında gösterildi.
Uzmanlara göre elektronik sigaralar, sanılanın aksine zararsız ürünler değil. Bu ürünlerde nikotin başta olmak üzere bağımlılık yapıcı maddeler, solunum yollarını etkileyen kimyasallar ve bazı kanserojen bileşenler bulunabiliyor. Özellikle ergenlik döneminde nikotin maruziyeti, beyin gelişimi, dikkat, öğrenme ve davranış süreçleri üzerinde olumsuz etkilere yol açabiliyor.
Elektronik sigara buharına pasif maruz kalmak da risk taşıyor. Uzmanlar, yalnızca kullanıcıların değil, aynı ortamda bulunan kişilerin de kimyasal maddelere maruz kalabileceğini belirtiyor. Bu nedenle kapalı alanlarda kullanım, çocuklar ve kronik hastalığı bulunan kişiler açısından ek tehdit oluşturuyor.
DSÖ, elektronik sigara satışını yasaklayan ülkelerin bu yasağı etkin biçimde uygulaması gerektiğini belirtiyor. Satışa izin verilen ülkelerde ise yaş sınırı, reklam yasağı, aromalı ürünlerin engellenmesi, çevrim içi satışların kontrol altına alınması, ambalaj düzenlemesi ve nikotin oranlarının sınırlandırılması gibi güçlü önlemler öneriliyor.
Dünya genelinde bazı ülkeler elektronik sigara satışını tamamen yasaklarken, bazı ülkeler özellikle tek kullanımlık ürünlere ve aromalı seçeneklere yönelik kısıtlamaları artırdı. İngiltere’de tek kullanımlık elektronik sigaralara yasak getirilmesi, Avrupa’da da benzer adımların tartışılmasına yol açtı. DSÖ, bu düzenlemelerin gençleri korumak için daha geniş kapsamlı politikalara dönüştürülmesi gerektiğini savunuyor.
Türkiye’de elektronik sigara ürünlerinin satışı yasal değil. Buna rağmen kaçak satış, internet üzerinden pazarlama ve sosyal medya aracılığıyla erişim gibi sorunlar gündemdeki yerini koruyor. Uzmanlar, gençlerin bu ürünlere ulaşmasını engellemek için denetimlerin artırılması, yasa dışı satış kanallarının kapatılması ve ailelerin bilinçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Sağlık otoriteleri, elektronik sigaranın sigarayı bırakma yöntemi olarak kontrolsüz biçimde sunulmasının da riskli olduğunu vurguluyor. DSÖ’ye göre elektronik sigaraların toplum düzeyinde sigarayı bıraktırma aracı olduğuna ilişkin yeterli kanıt bulunmuyor. Buna karşılık gençlerde nikotin bağımlılığını başlatma riski giderek daha fazla öne çıkıyor.
DSÖ, elektronik sigara salgınına karşı en güvenli yaklaşımın tüm tütün ve nikotin ürünlerine karşı bütüncül, tavizsiz ve sürekli bir mücadele olduğunu belirtiyor. Kuruma göre çocukları ve gençleri korumak için yalnızca ürünlerin değil, reklamların, dijital pazarlamanın, sponsorlu içeriklerin ve aromalı seçeneklerin de sıkı denetim altına alınması gerekiyor.
Uzmanlar, ailelerin ve okulların da bu süreçte kritik rol oynadığını ifade ediyor. Gençlerin elektronik sigarayı zararsız bir alışkanlık olarak görmesini engellemek, nikotin bağımlılığına karşı erken yaşta bilgilendirme yapmak ve yasa dışı satış kanallarını bildirmek, mücadelenin önemli adımları arasında yer alıyor.