Dünyanın bilinen en eski batığı Antalya’da: Kekova’da 4.700 yıllık amforalar çıkarıldı

VGN

Kekova açıklarında dünyanın bilinen en eski batığı olarak değerlendirilen gemiden çıkarılan amforalar, denizcilerin yaşamına ilişkin ipuçları da sunuyor.

Antalya’nın Kekova Adası yakınlarında, dünyanın bilinen en eski gemi batığı olarak değerlendirilen kalıntılardan yaklaşık 4.400 ile 4.700 yıllık amforalar çıkarıldı. Deniz tabanında bulunan seramik kaplar ve taş çapalar, binlerce yıl önce Akdeniz’de yük taşıyan bir geminin yolculuğundan geriye kalan izleri ortaya koyuyor.

Deniz altında 30’dan fazla kap ve üç çapa

Yaklaşık 30 metre derinlikteki batık alanında 30’dan fazla seramik depolama kabı ile üç taş çapa tespit edildi. Geminin ahşap gövdesi günümüze ulaşmadı. Araştırmacılar, batığın yaşını kapların biçimlerini ve bezemelerini inceleyerek belirledi.

Erken Tunç Çağı’na tarihlenen buluntular, geminin Mısır’daki büyük piramitlerin inşa edildiği dönemlerde denizlerde yol aldığını gösteriyor. Çıkarılan eserler koruma çalışmalarına alındı.

Önce kalıntılar bulundu, ardından kazılar başladı

Batık alanı, Akdeniz Üniversitesinin önceki yıllarda yürüttüğü su altı araştırmalarında tespit edildi. İlk amfora örneklerinin incelenmesinin ardından, 2026 yılında bölgede kazılara başlandı.

Çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle, Antalya Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Hakan Öniz’in bilimsel sorumluluğunda yürütülüyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da keşfi, dünyanın en eski batığının izlerinin ortaya çıkarılması olarak duyurdu.

Yükün izleri Ürdün Vadisi’ne uzanıyor

Amforaların zeytinyağı veya şarap taşımak için kullanıldığı düşünülüyor. Kil analizleri, kapların muhtemelen Ürdün Vadisi’ndeki atölyelerde üretildiğine işaret ediyor.

Benzer kapların Mısır, Troya ve Girit’te de bulunması, farklı kıyılar arasındaki ticaret bağlantılarının anlaşılmasını sağlıyor. Geminin Doğu Akdeniz kıyılarındaki bir limandan ayrılarak Troya ya da Girit’e gitmiş olabileceği değerlendiriliyor. Ancak yolculuğun kesin güzergâhı henüz bilinmiyor.

Gemide peynir veya tereyağı mı yapılıyordu?

Buluntular arasındaki bir amfora, üzerindeki dokuz farklı işaret ve gövdesindeki iki delikle dikkat çekiyor. Bu kabın, peynir veya tereyağı yapımında kullanılan bir yayık olabileceği düşünülüyor.

Buluntu, denizcilerin uzun yolculuklarda kendi süt ürünlerini üretmiş olabilecekleri ihtimalini gündeme getiriyor. Böylece batık, taşınan ticari malların yanında gemideki insanların nasıl beslendiğini araştırmak için de ipuçları sunuyor.