Dünyada kanser vakalarının 2050’ye kadar yüzde 67 artması bekleniyor

VGN

Küresel veriler 2024’te 20,6 milyon yeni vaka saptandığını gösterirken araştırmacılar küresel olarak nüfus artışı ve yaşlanmayla yıllık kanser vakalarının 2050’de 34,4 milyona ulaşabileceğini öngörüyor ve erken teşhisin önemine dikkat çekiyor.

Dünya genelindeki yıllık kanser vakalarının, nüfus artışı ve yaşlanmanın etkisiyle 2050’de 34,4 milyona ulaşması bekleniyor. Bu tahmin, 2024’e göre yüzde 67’lik artış anlamına geliyor. Araştırmacılar, önlenebilir risklerin azaltılmasıyla kanser kaynaklı milyonlarca ölümün engellenebileceğini belirtiyor.

Her beş kişiden biri kansere yakalanabilir

Amerikan Kanser Derneği ile Dünya Sağlık Örgütünün kanser araştırma kuruluşu tarafından hazırlanan analizde, 186 ülkedeki 34 kanser türüne ilişkin veriler değerlendirildi.

Küresel tahminlere göre 2024’te yaklaşık 20,6 milyon kişiye kanser teşhisi konuldu, 9,8 milyon kişi ise kanser nedeniyle hayatını kaybetti.

Veriler, dünya genelinde yaklaşık her beş kişiden birinin yaşamının bir döneminde kansere yakalanabileceğini gösteriyor. Kanser nedeniyle hayatını kaybetme riskinin erkeklerde yaklaşık dokuzda bir, kadınlarda ise 13’te bir olduğu hesaplandı.

Artışın temelinde nüfus ve yaşlanma var

Araştırmacılar, yıllık yeni vaka sayısındaki artışın temel nedenleri arasında dünya nüfusunun büyümesini ve toplumların yaşlanmasını gösterdi. Kanser yükünün bölgelere göre önemli ölçüde değiştiği de belirlendi.

Yaşa göre standartlaştırılmış görülme oranlarında bölgeler arasında yaklaşık dört ila beş kat fark bulunuyor. En yüksek oranlar Avustralya ve Yeni Zelanda’da kaydedilirken daha düşük oranlar Afrika’nın bazı kesimleri ile Güney ve Orta Asya’da görüldü.

Kanser kaynaklı ölüm oranları arasındaki bölgesel fark yaklaşık iki kata ulaştı. En yüksek ölüm oranları erkeklerde Doğu Avrupa’da, kadınlarda ise Melanezya’da hesaplandı.

Akciğer kanseri ilk sırada

Akciğer kanseri, hem yeni vaka hem de ölüm sayısında dünya genelinde ilk sırada yer aldı. Yaklaşık 2,6 milyon yeni akciğer kanseri vakası, bütün yeni vakaların yüzde 12,8’ini oluşturdu. Hastalık aynı yıl yaklaşık 1,9 milyon kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu.

Tütün kullanımı, akciğer kanserinin başlıca önlenebilir nedenlerinden biri olmaya devam ediyor.

Kadın meme kanseri, yaklaşık 2,4 milyon yeni vakayla dünyada en sık teşhis edilen ikinci kanser oldu. Bu hastalık nedeniyle 694 bin kişinin hayatını kaybettiği tahmin edildi.

Batı Afrika’da meme kanserine yakalanma oranı Avustralya ve Yeni Zelanda’dan daha düşük olmasına rağmen ölüm riskinin daha yüksek olması, erken teşhis ve tedaviye erişimdeki eşitsizliklerle ilişkilendirildi.

Kolorektal kanser ölümlerde ikinci

Kolorektal kanser, iki milyondan fazla yeni vakayla en sık görülen üçüncü kanser olarak kayıtlara geçti. Yaklaşık 918 bin ölümle kanser kaynaklı ölümlerin ikinci en yaygın nedeni oldu.

Karaciğer kanserinde yaklaşık 843 bin yeni vaka ve 732 bin ölüm hesaplandı. Prostat kanserinde ise yaklaşık 1,5 milyon yeni vaka ile 420 bin ölüm kaydedildi.

Mide kanseri yaklaşık 980 bin yeni vakaya ve 642 bin ölüme yol açtı. Rahim ağzı kanseri, aşı ve tarama yöntemleri bulunmasına rağmen özellikle Sahra Altı Afrika’daki kadınlar açısından önemli bir sağlık sorunu olmayı sürdürdü.

Pankreas kanseri vaka sayısında alt sıralarda bulunmasına rağmen yaklaşık 491 bin ölümle en ölümcül kanser türleri arasında yer aldı.

Önlenebilir risklere karşı çağrı

Araştırmacılar; tütün kullanımının bırakılması, alkolden uzak durulması, sağlıklı kilonun korunması, fiziksel aktivitenin artırılması ve kansere yol açabilen enfeksiyonlara karşı koruyucu önlemler alınmasının önemini vurguladı.

HPV ve hepatit aşıları, düzenli taramalar, erken teşhis ve zamanında tedavi de kanser kaynaklı ölümleri azaltabilecek başlıca uygulamalar arasında gösterildi.

Uzmanlara göre ülkelerin karşılaştığı kanser türleri ve sağlık hizmetlerine erişim koşulları farklı olduğu için mücadele programlarının bölgesel ihtiyaçlara göre hazırlanması gerekiyor.