Demokratlar neler yapabilir?

VGN

Demokratlar Temsilciler Meclisini ve Senatoyu kazanırsa Trump’ın istediği yasaları durdurabilir. Ancak başkanın veto ettiği bir yasayı yürürlüğe koymak için iki kanatta da üçte iki gerekir.

Associated Press, 3 Kasım ara seçimlerinde Demokratların Senato çoğunluğunu kazandığını duyurdu. Seçim sonuçlarını izleyen Decision Desk HQ, Temsilciler Meclisinde de Demokratların çoğunluğa ulaşacağını öngördü. Peki iki kanadı da Demokratlar kazanırsa ne değişir? Donald Trump başkanlığı sürdürür. Yeni Kongrede Demokratların hangi kararları alabileceğini ise oylamanın konusu ve sandalye sayısı belirler.

1. Görevdeki bir bakanı görevden alabilirler mi?
Basit çoğunluk bunun için yeterli olmaz. Temsilciler Meclisi, örneğin bir bakana yönelik rüşvet suçlamasını oy çokluğuyla kabul edebilir. Bakan o gün görevini kaybetmez. Kararı Senato verir. Görevden alma için yargılamaya katılan senatörlerin üçte ikisinin mahkûmiyet oyu vermesi gerekir. Yüz senatörün tamamı katılırsa bu sayı 67’dir.

2. Yeni bir bakanın atanmasını engelleyebilirler mi?
Evet. Adayı başkan seçer, kalıcı atama için onayı Senato verir. Demokratlar birlikte oy kullanarak adayı reddedebilir. Bu oylamada Temsilciler Meclisinin rolü yoktur.

3. Yüksek Mahkemeye kimin gireceğine karar verebilirler mi?
Trump’ın adayını reddedebilir veya oylamaya almayabilirler. Aynı kural federal bölge ve temyiz mahkemelerinin yargıç adayları için de geçerlidir. Demokratlar boş koltuğa kendileri aday atayamaz.

4. Trump’ın istediği bir yasayı durdurabilirler mi?
Evet. Bir tasarının başkanın önüne gitmesi için iki kanadın da aynı metni kabul etmesi gerekir. Demokratların tasarıyı tek bir kanatta durdurması yeterlidir.

5. Kendi yasa tekliflerini geçirebilirler mi?
Temsilciler Meclisinde genellikle basit çoğunluk yeterlidir. Senatoda ise muhalefet tartışmayı uzatarak oylamayı engellerse çoğu tasarıda bu engeli aşmak için 60 oy gerekir. Son oylamada tasarı basit çoğunlukla kabul edilebilir.

6. Trump veto ederse yasayı yürürlüğe koyabilirler mi?
Evet, ancak iki kanadın her birinde oylamaya katılanların en az üçte ikisi vetoya rağmen tasarıyı desteklemelidir. Bütün üyeler oy kullanırsa Temsilciler Meclisinde 290, Senatoda 67 oy gerekir.

7. Bir projeye para verilmesini önleyebilirler mi?
Evet. Örneğin yönetim yeni bir tesis için para isterse Demokratlar harcama tasarısına bu ödeneği koymayabilir. Daha önce yasayla ayrılmış para ise çoğunluk el değiştirdi diye kendiliğinden kesilmez.

8. Bir bakanlığı soruşturabilirler mi?
Evet. İlgili komite, örneğin bir kamu ihalesinde paranın nasıl harcandığını inceleyebilir. Yetkisi kapsamında sözleşmeleri isteyebilir, bakanı ve diğer yetkilileri ifade vermeye çağırabilir. Bunun için başkanın imzası gerekmez.

9. Trump’ı görevden alabilirler mi?
Temsilciler Meclisi, anayasal bir gerekçeye dayanan azil suçlamasını basit çoğunlukla kabul edebilir. Trump’ın görevden alınması için Senatodaki yargılamaya katılanların üçte ikisinin suçlamayı yerinde bulması gerekir. Demokratlar dar bir çoğunluğa sahipse tam katılımlı bir oylamada kendi oyları yetmez.

10. Bir uluslararası antlaşmayı engelleyebilirler mi?
Evet. Anayasa uyarınca Senatonun onayına sunulan antlaşmalar, hazır bulunan senatörlerin üçte ikisinin desteğini gerektirir. Demokratlar bu desteği vermeyebilir. Başkanın yabancı hükümetlerle yapabildiği bazı yürütme anlaşmaları ise bu oylamaya tabi değildir.