Çin’den tarife uzlaşısı

VGN

ABD ve Çin, sekiz maddelik uzlaşı kapsamında karşılıklı gümrük kolaylıkları ve yapay zekâ diyaloğunda anlaştı. Ticaret ateşkesi, anlaşma görüşmelerine zaman kazandırmak amacıyla iki ay uzatıldı.

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ticaret, yapay zekâ ve uluslararası güvenlik konularını kapsayan sekiz maddelik uzlaşıya vardı. Şi’nin Washington ziyaretinde, her iki yönde 30 milyar dolarlık mallara daha elverişli gümrük tarifeleri uygulanmasına yönelik önerilerde anlaşma sağlandı. Yapay zekânın riskleri için de iki ülke arasında diyalog ve iletişim kanalı kurulması kararlaştırıldı.

Şi’nin 23–25 Eylül tarihlerindeki üç günlük ziyaretinde iki lider, ilişkileri karşılıklı saygı, adalet ve karşılıklılık temelinde geliştirme hedefini benimsedi. Görüşmelerin ardından Şi, cumartesi günü Pekin’e döndü.

Ticarette 30 milyar dolarlık düzenleme

Ekonomi başlığında, ticaret konseyinin çalışmalarının ilerletilmesi ve Kuala Lumpur görüşmelerinde varılan düzenlemelerin uzatılması konusunda uzlaşı sağlandı. Liderler, ekonomi ekiplerinin çalışmalarını onaylayarak sonuçların uygulanması talimatını verdi.

Tarife düzenlemesi, iki ülkenin birbirinden aldığı ve hassas kabul edilmeyen malları kapsıyor. Her iki yönde 30 milyar dolarlık ürün için daha elverişli vergi koşulları öngörülüyor. Bu rakam, doğrudan silinecek verginin tutarını değil, düzenleme kapsamındaki malların değerini ifade ediyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 10 Kasım’da sona ermesi beklenen ticaret ateşkesinin iki ay uzatıldığını açıklamıştı. Uzatmayla, daha kapsamlı bir ticaret anlaşması için yürütülen görüşmelere zaman kazandırılması amaçlanıyor.

Yapay zekâ için iletişim kanalı

İki ülke, yapay zekânın sağlayabileceği faydaları ve oluşturabileceği riskleri ele almak üzere düzenli diyalog yürütme konusunda anlaştı. Bir sonraki görüşmenin kasım ayında yapılması planlanıyor.

Yapay zekâ kaynaklı olaylarda kullanılmak üzere ayrıca bir iletişim kanalı oluşturulacak. Böylece bu alandaki gelişmelerin iki ülke arasında doğrudan ele alınabileceği bir mekanizma kurulacak.

İran ve deniz yollarında ortak tutum

Trump ve Şi, İran’ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdüne uyması gerektiği konusunda görüş birliğine vardı. Liderler ayrıca hiçbir ülke veya kuruluşun uluslararası su yollarında geçiş ücreti uygulamaması gerektiğini belirtti.

Uzlaşıda, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Liderler Zirvesi ile G20 Zirvesi’ne ev sahipliği konusunda karşılıklı destek de yer aldı. İki lider, diğerinin ev sahipliğinde düzenlenecek toplantıya katılma niyetini ortaya koydu.

Görüşmelerde, Çin ve ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’nda müttefik olarak birlikte savaştığı da hatırlatıldı.

Uyuşturucuyla mücadele ve panda diplomasisi

Sekiz maddelik uzlaşıda uyuşturucuyla mücadele işbirliği de yer aldı. Yeni psikoaktif maddeler ve uyuşturucu üretiminde kullanılan kimyasallara yönelik ortak çalışmalar sonucunda iki ülkede onlarca şüphelinin yakalandığı belirtildi.

Son maddede ise Çin’in Atlanta Hayvanat Bahçesi’ne kiraladığı iki dev pandanın ABD’ye gelişi ele alındı. ABD tarafı, pandaların gelişini memnuniyetle karşıladı.