Cumhurbaşkanı yardımcısı Cevdet Yılmaz: Perşembe günü 17 fonun ödemeleri yapılacak

VGN

Cevdet Yılmaz, 17 fondaki 43 bin 643 yatırımcıya 8 Ekim’de ödeme yapılacağını açıkladı. Olağanüstü tasfiyede 1 milyon liraya kadar ana para için ara ödeme planlanırken, fon zararları Hazine kaynaklarıyla karşılanmayacak.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, olağan tasfiye kapsamındaki 17 fonda bulunan 43 bin 643 yatırımcıya 8 Ekim Perşembe günü ödeme yapılacağını açıkladı. TBMM Genel Kurulu’nda fon piyasalarındaki gelişmeler hakkında bilgi veren Yılmaz, özel zararların karşılanmasında Hazine kaynağı kullanılmayacağını söyledi. Finans piyasalarında sistemik risk bulunmadığını belirten Yılmaz, vatandaşların haklarının korunacağını ve gerekli düzenlemelerin gecikmeden yapılacağını ifade etti.

17 fonda ödemeler 8 Ekim’de yapılacak

Yılmaz, 7 Ekim’de TBMM İçtüzüğü’nün 59. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında milletvekillerini ve kamuoyunu bilgilendirdi. Olağan tasfiye kapsamındaki A1 Capital, Bulls ve Pardus’e ait 17 fonun yatırımcılarına perşembe günü ödeme yapılacağını bildirdi. Bu üç şirketin geriye kalan 49 özel fonunda 2 bin 98 kişinin bulunduğunu, bu fonlardaki sorunların kendi kapsamlarında çözülmesinin planlandığını söyledi.

Tasfiyesi öngörülen 131 fonda toplam 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunduğunu açıklayan Yılmaz, işlemlerin Ziraat Bankası ve İş Bankası tarafından yürütüldüğünü belirtti. Ziraat Bankası’nın sorumlu olduğu 125 fonda 151 bin 247, İş Bankası’nın sorumlu olduğu 6 fonda ise 388 bin 718 tekil yatırımcı bulunduğunu aktardı.

Yılmaz, Atlas şirketinin 16 fonundaki 56 bin 614 kişiye de gerekli teminatların alınması halinde olağan tasfiye kuralları çerçevesinde ödeme yapılacağını açıkladı.

Olağanüstü tasfiye kapsamındaki fonlarda ise nihai ödemeden düşülmek üzere ara ödeme planlandığını söyledi. Bu ödemede Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun hesaplayacağı net yatırım tutarının esas alınacağını, üst sınırın 1 milyon lira olacağını belirtti.

Tasfiye kurallarını içeren kanun teklifinin yasalaşması halinde, 1 milyon liraya kadar ana para ödemelerinin ekim ayı içinde yapılabileceğini ifade eden Yılmaz, küçük yatırımcılara ve para piyasası fonlarına öncelik verileceğini bildirdi.

Zararlar Hazine kaynaklarıyla karşılanmayacak

Yılmaz, tasfiye sürecinde her fonun yatırımcılarına ilişkin hakların o fonun kendi kaynaklarıyla karşılanmasının esas olduğunu vurguladı. Öncelikle mevcut fon varlıklarının kullanılacağını; fahiş veya haksız gelir elde edenlerden geri alınacak tutarlar ile sistem dışına çıkarılan malların satışından sağlanacak kaynakların da ödemelerde değerlendirileceğini söyledi. Genel ve kanuni ilkenin, yatırımcılara payları oranında dağıtım yapılması olduğunu belirtti.

Özel zararların karşılanmasında Hazine kaynağı kullanılmayacağını yineleyen Yılmaz, yüksek riskli serbest fonlar başta olmak üzere fon piyasalarında bankacılık sistemindeki devlet garantisinin bulunmadığını ifade etti. Serbest fonlara katılanların profesyonel müşteri ve nitelikli yatırımcı talep formunu imzaladığını, en az 10 milyon liralık finansal varlık şartıyla sisteme girdiğini söyledi. Yüksek kazanç beklentisinin yüksek kayıp riskini de içerdiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından oluşturulan ve başkanlığını kendisinin yürüttüğü Fon Koordinasyon Kurulu’nun yol haritasını ve temel ilkeleri belirlediğini bildirdi. Kurulun kurumlar arasında eş güdümü sağladığını, ortak çalışmaları hızlandırdığını ve kanuni düzenleme gerektiren konularda ilgili kurumların teknik desteğiyle Meclis grubuyla çalışıldığını kaydetti.

İlgili kurumların kendi yetki alanlarında somut adımlar attığını belirten Yılmaz, bu kurumların büyük bölümünün bağımsız düzenleyici ve denetleyici otoriteler olduğunu söyledi. Kurumların kanunlarla tanınan yetkileri kullanarak karar aldığını ve bunları usulüne uygun biçimde kamuoyuna açıkladığını ifade etti.

Erdoğan’ın görevlendirdiği Devlet Denetleme Kurulu’nun kapsamlı inceleme yürüttüğünü açıklayan Yılmaz, sahada 10 müfettişin çalıştığını, ihtiyaç halinde bu sayının artırılabileceğini bildirdi. İncelemenin, ilgili kurumların ve kişilerin sorumluluklarını yasal usuller çerçevesinde ortaya koyacağını söyledi.

Hazırlanacak raporun yalnızca sorumlulukları belirlemeyeceğini, sistemdeki açıkları da göstereceğini belirtti. Yılmaz, raporun bu açıkların kapatılması ve benzer sorunların tekrar yaşanmaması için alınacak ek tedbirlere yol göstereceğini ifade etti.

Fon piyasasında alınan tedbirler ve soruşturmanın kapsamı

Yılmaz, sorunlu fon şirketlerinin yönetim kurulu üyelerinin de aralarında bulunduğu 220 kişi hakkında işlem yapıldığını, 85 kişinin tutuklu olduğunu açıkladı. Ayrıca 23 şüpheli hakkında yakalama kararı bulunduğunu ve 81 kişiye yurt dışına çıkış yasağı uygulandığını bildirdi.

Yatırımcı mağduriyetlerini gidermek ve suç gelirlerinin kaçırılmasını önlemek amacıyla 15 Eylül ile 2 Ekim arasında 21 el koyma kararı verildiğini söyledi. Kararların 63 gerçek kişi ile 12 tüzel kişiye ait taşınır ve taşınmazları kapsadığını belirtti. Bunun yanında 67 kişi ve şirketin banka, kripto ve kiralık kasa varlıklarına, 27 kişi ve şirketin ortaklık paylarına el konulduğunu aktardı.

SPK’nın 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verdiğini, şirketlerin diğer fonlarının da TEFAŞ’ta işleme kapatıldığını açıklayan Yılmaz, bu tedbirlerin sorunun finansal sisteme yayılmasını önlemeyi amaçladığını ifade etti.

BDDK kararıyla Tera Yatırım, Destek Yatırım ve Hedef Yatırım bankaları ile Destek Finans Faktoring ve Tera Finans Faktoring’in TMSF’ye devredildiğini söyledi. Emlak Katılım Bankası’nın Katılımevim, Birevim ve İktisat Katılım Bankası’nı devralmasına ilişkin sürecin de başlatıldığını bildirdi.

Süreç öncesinde yeterli önlem alınıp alınmadığına ilişkin eleştirilere de yanıt veren Yılmaz, önceki düzenlemeleri sıraladı. Finansal İstikrar Komitesi’nin 21 Kasım 2024’teki kararının ardından para piyasası fonlarının portföylerinin en az yüzde 10’unu Hazine tahvil ve bonolarında tutmasının zorunlu hale getirildiğini söyledi. Bu sayede fonlarda nakde çevrilebilir tahvil ve bonolar bulunduğunu, bunların yatırımcılar için kullanılacağını belirtti.

Komitenin 2 Aralık 2025’te hisse senedi manipülasyonu ve serbest fon risklerine karşı tedbirleri değerlendirdiğini, 18 Aralık 2025’te serbest fonlara giriş eşiğinin 1 milyon liradan 10 milyon liraya çıkarıldığını aktardı.

SPK’nın 17 Haziran 2026’da serbest fonlara ilişkin yeni düzenlemeler için TEFAŞ uygulama esaslarını onayladığını, platformun fon alım ve satım altyapısının 20 Temmuz’da yenilendiğini bildirdi. BDDK’nın 30 Temmuz’da tasarruf finansman şirketlerinin topladıkları kaynakları değerlendirebileceği yatırım araçlarına ilişkin düzenleme yaptığını, bunun 1 Ekim’de uygulanmaya başladığını söyledi.

Yılmaz, 30 Temmuz’da fon portföylerinde bulunan ve borsada işlem gören gayrimenkul ile girişim sermayesi yatırım fonlarının değerleme yönteminin de değiştirildiğini belirtti. Bu varlıkların borsa fiyatı yerine son açıklanan birim net aktif değer üzerinden değerlendirilmesine karar verildiğini aktardı.

SPK’nın yatırım fonları rehberinin 28 Ağustos’ta yayımlanıp 1 Eylül’de yürürlüğe girdiğini hatırlatan Yılmaz, yeni kuralların sıcak para girişine bağımlı bazı fonlardaki sorunları görünür hale getirdiğini söyledi. Bu adımlar atılmasa sorunlu fonların büyümeyi sürdüreceğini ve daha büyük bir sorunla karşılaşılacağını ifade etti.

16 Eylül’de belirli kişiler ve portföy yönetim şirketlerine iki yıl süreyle borsada işlem yasağı getirildiğini, bazılarının tüm lisanslarının iptal edildiğini belirtti. Finansal İstikrar Komitesi’nin 17 Eylül’de sorunun diğer fonlara yayılmasını önlemek için kararlar aldığını, Merkez Bankası’nın da piyasaya ilave likidite sağladığını bildirdi.

Yılmaz: Finans piyasalarında sistemik risk yok

Tasfiye halindeki 131 fonun toplam fon sayısındaki payının yüzde 4,6, toplam portföy değerindeki payının ise yüzde 7,7 olduğunu açıklayan Yılmaz, sorunun sınırlı bir alanda yaşandığını söyledi. Bunun, tasarrufları etkileyen ve piyasa güvenini zedeleyen işlemlerin önemini azaltmadığını vurguladı. Haksız kazanç sağlayan işlemlerin üzerine hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde gidildiğini belirtti.

Türkiye ekonomisinin temellerinin sağlam olduğunu ifade eden Yılmaz, deprem harcamalarına rağmen bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 3 civarında bulunduğunu söyledi. Bölgedeki savaş ve petrol fiyatlarındaki gelişmelere karşın cari açığın milli gelire oranının yüzde 2,6 seviyelerinde olduğunu aktardı. Merkez Bankası rezervlerinin dış şoklara karşı güvence sağladığını, bankacılık sisteminin yüksek sermaye yeterlilik oranlarını koruduğunu kaydetti.

“Finans piyasalarımızda sistemik bir risk söz konusu değildir” diyen Yılmaz, sorunlu fonların sermaye piyasalarının genel durumunu temsil etmediğini belirtti. Tasfiyenin piyasaları zayıflatmayacağını, potansiyel risklerin giderilmesiyle daha güçlü bir yapıya ulaşılacağını söyledi.

Medya ve sosyal medyadaki yorumların gerçekçi ve sağlıklı bilgilere dayanması gerektiğini vurgulayan Yılmaz, sorunun olduğundan büyük ya da küçük gösterilmemesi çağrısı yaptı. Aksi tutumun sorunlarla ilgisi bulunmayan fonlara, şirketlere ve yatırımcılara zarar verebileceğini belirtti. İktidar ve muhalefet dahil tüm kesimlerin, sorumlu olmayan finansal kurumları ve araçları koruma konusunda hassasiyet göstermesi gerektiğini ifade etti.

Yılmaz, 2008’de ABD’deki Madoff, 2018’de Endonezya’daki Jiwasraya ve 2019’da Güney Kore’deki Lime krizlerini örnek gösterdi. Güçlü denetim mekanizmalarının bulunduğu piyasalarda da sorunlar yaşanabildiğini, önemli olanın piyasa bozucu yapıları kısa sürede tespit edip etkili biçimde tasfiye etmek olduğunu söyledi.

Türkiye’nin sermaye piyasalarını büyütme ve derinleştirme hedefinin süreceğini belirten Yılmaz, tasarrufları üretime ve yatırıma yönlendiren, finansman imkanlarını çeşitlendiren ve yatırımcıya güven veren bir yapı için çalışmaların sürdürüleceğini bildirdi.