Cevdet Yılmaz: Fonlarda son ara ödeme bir-iki hafta içinde yapılacak
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, tasfiye sürecindeki yatırım fonlarında son ara ödemenin bir ila iki hafta içinde yapılmasının planlandığını açıkladı. Yılmaz, 14 Kasım Cumartesi akşamı TRT Haber'de katıldığı canlı yayında, bugüne kadar 444 bin 987 yatırımcıya toplam yaklaşık 161 milyar lira ödendiğini, ara ödeme süreci tamamlanmayan 84 bin 737 kişinin bulunduğunu söyledi. Ödeme için belirli bir gün açıklanmadı.
Açıklama, birikimleri aylardır tasfiye sürecinde bekleyen yüz binlerce yatırımcı için ödeme takviminin sonuna yaklaşıldığını gösteriyor. Yılmaz, sorunların SPK'nın 28 Ağustos'ta yayımladığı yeni fon rehberiyle gün yüzüne çıktığını hatırlatarak hükümetin önceliğinin yatırımcı haklarını korumak olduğunu söyledi.
Yılmaz'ın paylaştığı verilere göre ödemelerin 144,7 milyar lirası nakit, 16,2 milyar lirası ise ayni olarak yapıldı ve 119 fonu kapsıyor. Ödeme alan yatırımcılardan 371 bin 21'i net yatırım tutarının ya da portföy değerinin tamamını geri aldı. Buna karşılık 10 bin 771 yatırımcı henüz hiçbir ödeme almadı. Yatırımcıların gönüllü olarak iade ettiği tutar da cuma günü itibarıyla 33,4 milyar liraya ulaştı.
Olağan tasfiyeye alınan 97 fondan 94'ünde bütün ödemeler tamamlanarak fonlar kapatıldı, üç fonda süreç devam ediyor. Yasayla getirilen ve küçük yatırımcılar ile para piyasası fonu sahiplerine öncelik tanıyan 1 milyon liraya kadar olağanüstü ödemelerde ise 415 bin 955 yatırımcıya 92,9 milyar lira aktarıldı.
Yılmaz, son ara ödemenin tasfiye edilen fonların kalan varlıkları, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'ndaki (TMSF) çalışmalar ve nakde çevrilebilecek kaynaklarla yapılacağını belirtti. Net yatırım tutarı sıfır olanlar, fahiş gelir ya da haksız kazanç elde ettiği belirlenenler ve hukuki sorunu bulunan yatırımcılar bu ödemeden yararlanamayacak.
Ödemelerin finansmanına ilişkin tartışmalara da değinen Yılmaz, “Bugüne kadar bütün bu ara ödemelerde bütçeden, hazineden tek bir lira kaynak kullanılmadı” dedi. Yılmaz'ın aktardığına göre TMSF her fon için ayrı olmak üzere 131 hesap ve bir genel hesap açtı; fonlardaki işlemler Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verileriyle izleniyor, haksız kazancın geri alınması için TMSF, yargı ve Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) birlikte çalışıyor.
Yedi şirkete ait 131 fon, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül'de başlayan kararlarıyla tedbiren tasfiyeye alınmıştı. Yılmaz'ın verdiği bilgiye göre soruşturmada 466 şüpheli bulunuyor; bunlardan 123'ü tutuklandı, 279'u hakkında adli kontrol kararı verildi. 124 banka hesabına bloke konuldu, 285 el koyma işlemi yapıldı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın talimatıyla kurulan ve Cumhurbaşkanı Yardımcılığı koordinasyonunda çalışan Fon Koordinasyon Kurulu 10. toplantısını cuma günü yaptı. Yılmaz, kurulun bağımsız düzenleyici kurumların yerini almadığını, genel koordinasyonu sağladığını vurguladı. Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) ilgili kurumlarda inceleme yaptığını, sorumluluğu tespit edilen kamu görevlileri hakkında soruşturma açılacağını da kaydetti.
Yılmaz, piyasa bozucu eylemlere daha ağır yaptırımlar getirecek ve denetimi güçlendirecek yeni sermaye piyasası düzenlemesinin önümüzdeki hafta Meclis'teki gruplara sunulmasının beklendiğini söyledi. SPK'nın manipülasyon şüphesi taşıyan işlemleri yapay zekâ destekli çalışmalarla taradığını ve ay sonuna kadar piyasa manipülasyonuna ilişkin yeni suç duyurularında bulunmayı planladığını aktardı.
Borsanın genel işleyişinin soruşturmadan ayrı tutulması gerektiğini savunan Yılmaz, “Sapla samanı karıştırmamak gerekiyor” diyerek manipülasyon yapanlarla meşru yatırımcıların aynı kefeye konulmaması çağrısında bulundu.
Fon krizinin etkileri piyasada hissedilmeye devam ediyor. Bulls Yatırım Menkul Değerler, 13 Kasım'da vadesi dolan 982 milyon lira nominal değerli, 175 gün vadeli finansman bonosunun anapara ve kupon ödemesini yapamadığını Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) bildirdi. 22 Mayıs'ta ihraç edilen bononun yıllık basit faizi yüzde 42,75'ti. Şirket, ödemeyi gerçekleştirememesinin nedeni olarak faaliyetlerinin SPK'nın 20 Ekim tarihli kararıyla 21 Ekim'den itibaren geçici olarak durdurulmasını gösterdi. Söz konusu karar, fon tasfiye süreciyle bağlantılı olarak alınmıştı.
Yılmaz aynı yayında ekonominin genel görünümüne ilişkin de değerlendirme yaptı. TÜİK verilerine göre ekim ayında yüzde 29,77 olan yıllık enflasyonun, Merkez Bankası hesaplarına göre Rusya-Ukrayna ve İran-ABD savaşlarının yaklaşık 7 puanlık etkisi olmasa yüzde 22-23 civarında olacağını söyledi. Hükümetin hedefi enflasyonu gelecek yıl yüzde 21'e, ardından yüzde 13,5'e, sonraki yıllarda ise tek haneye indirmek.
Yılmaz, emeklilere yönelik bir düzenlemenin yıl sonundan önce Meclis'e gelmesinin beklendiğini, asgari ücret görüşmelerinin ise henüz başlamadığını ve yeni ücretin aralık ayında belirleneceğini ifade etti.