Çerçeve yasa 468 oyla TBMM Genel Kurulu'ndan geçti

VGN

Çerçeve yasa, TBMM Genel Kurulu’nda 562 milletvekilinin katıldığı oylamada 468 evet, 88 hayır ve 6 çekimser oyla kabul edildi; hükümlerin uygulanması MGK’nın teyit kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra resmen başlayacak.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’ni kabul etti. Toplam 562 milletvekilinin katıldığı oylamada 468 evet, 88 hayır ve 6 çekimser oy kullanıldı. Böylece 12 maddelik teklifin Meclis’teki yasama süreci tamamlandı.

Kanun, Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girecek. Ancak soruşturma, kovuşturma ve ceza infazlarının ertelenmesini öngören hükümler hemen uygulanmayacak. Bu işlemlerin başlayabilmesi için PKK/KCK ile bağlantılı oluşumların fiilî varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silahların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca belirlenmesi gerekecek.

Uygulama için MGK teyidi gerekecek

Güvenlik kurumlarının tespitinin ardından silah bırakma ve örgütsel tasfiye süreci Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilecek. MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte yasadaki erteleme hükümleri uygulanabilecek.

Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının yayımlanmasının ardından altı ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya görev verilen kurumlara yazılı başvuruda bulunması gerekecek.

Örgüt mensuplarının teslim ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak. Uygulamanın ayrıntıları, güvenlik kurumlarının görüşleri doğrultusunda İçişleri Bakanlığı ile Millî Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

Soruşturma ve kovuşturmalar ertelenecek

Kanun, PKK/KCK’yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, propaganda yapma ve örgüt lehine terörizmin finansmanı suçlarıyla ilgili yeni bir erteleme sistemi getiriyor.

Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarla ilgili soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl ertelenecek. Cezası 15 yıldan fazla olan suçlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren dosyalarda erteleme süresi 10 yıl olacak.

Erteleme süresi boyunca dava zamanaşımı işlemeyecek. Dosyalar ve suçun kanıtlanmasında kullanılabilecek deliller muhafaza edilecek. Müsadereye konu mal varlığı değerleri ise tasfiye edilerek Hazineye aktarılacak.

Erteleme süresinde yeni bir terör suçu işlenmesi durumunda soruşturma ve kovuşturmalara devam edilecek. Sürenin yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanması halinde soruşturma için kovuşturmaya yer olmadığı, açılmış davalar için ise düşme kararı verilebilecek.

Bazı ağır suçlar kapsam dışında tutuldu

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları, soruşturma ve kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin hükümlerden yararlanamayacak.

1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar da erteleme kapsamı dışında tutuldu.

Erteleme kapsamına giren dosyalarda tutuklama ve adli kontrol tedbirleri, dosyanın bulunduğu aşamadaki yetkili hâkim veya mahkeme tarafından yeniden değerlendirilecek. İstinaf veya temyiz incelemesindeki dosyalar hakkında ise bozma kararı verilebilecek.

Kesinleşmiş cezalar için beş ve 10 yıllık süre

Kanun, kesinleşmiş mahkûmiyet kararları için de benzer bir sistem öngörüyor. Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası bulunan hükümlülerin cezalarının infazı beş yıl ertelenebilecek.

Toplam cezası 15 yıldan fazla olanlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilenlerin cezaları ise 10 yıl ertelenebilecek. Kararı infaz hâkimi verecek ve karara itiraz edilebilecek.

Erteleme döneminde yeni bir terör suçu işlenirse karar kaldırılarak cezanın infazına devam edilecek. Belirlenen süre yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanırsa ceza infaz edilmiş sayılacak.

Uygulamayı özel kurul takip edecek

Kanunun uygulanmasını Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulacak kurul izleyecek. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak.

Kurul, gerekli gördüğünde alt komisyonlar oluşturabilecek ve kamu kurumlarının temsilcilerini toplantılara çağırabilecek. Süreçle ilgili adli, idari veya yasal düzenleme taleplerinde bulunabilecek.

Beş yıllık erteleme kararlarında iki yıl, 10 yıllık kararlarda ise üç yıl geçtikten sonra mahkûmiyet veya soruşturmalardan doğan hak yoksunluklarının kaldırılması için ilgili yargı mercilerine başvurulabilecek. Nihai kararı yine mahkemeler verecek.

TBMM Başkanlığı bünyesinde ayrıca bir İzleme Komisyonu kurulacak. Uygulama kurulu, çalışmaları hakkında Meclisi düzenli olarak bilgilendirecek. Kanun kapsamında görev yapan kişilerin, yerine getirdikleri görevler nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağı da düzenlemede yer aldı.

Siyasi partiler farklı değerlendirdi

Teklif, yaklaşık 12 saat süren Genel Kurul görüşmelerinin ardından oylamaya sunuldu. AK Parti, MHP, DEM Parti ve düzenlemeye destek veren diğer partilerin temsilcileri, yasanın silahların tamamen bırakılması ve terörün kalıcı biçimde sona erdirilmesi için gerekli hukuki zemini oluşturacağını savundu.

DEM Parti temsilcileri düzenlemeyi demokratik siyasetin güçlendirilmesi bakımından önemli bir başlangıç olarak değerlendirdi. Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel de barışın önünde durmayacaklarını belirterek teklife destek vereceğini açıkladı. Yeni Parti grubundaki milletvekillerinin bir bölümü ise teklife hayır oyu verdi.

İYİ Parti, düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğunu ve fiilen af sonucunu doğuracağını savunarak hayır oyu kullandı. Yeniden Refah Partisi ise çekimser kaldı. Muhalefetten gelen eleştirilerde, yargısal yetkilerin kurul kararlarına bağlanması ve erteleme sürelerinin sonunda cezaların infaz edilmiş sayılması öne çıktı.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, oylamanın ardından Meclis’te geniş bir siyasi mutabakat oluştuğunu belirterek bundan sonraki uygulama sürecinin işletileceğini söyledi.

Genel Kurul, teklifin kabul edilmesinin ardından çalışmalarına ara verdi. TBMM’nin yeni yasama yılı için 1 Ekim’de yeniden toplanması kararlaştırıldı.