CENTCOM’dan İran değerlendirmesi
ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Amiral Charles Brad Cooper II, ABD Afrika Komutanlığı Komutanı Orgeneral Dagvin Anderson ile birlikte Senato Silahlı Hizmetler Komitesinde düzenlenen oturuma katıldı.
Oturumda İran ile yaşanan çatışma süreci, bölgedeki askeri hazırlık durumu ve Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik başlıkları ele alındı.
Cooper, senatörlere yaptığı değerlendirmede, ABD ve İsrail’in hava saldırılarının ardından İran’ın askeri yeteneklerinin önemli ölçüde zayıflatıldığını söyledi. Buna rağmen İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisinin devam ettiğini belirtti.
Cooper, açılış konuşmasında İran’ın silah üretim tesislerine yönelik 1450’den fazla saldırı düzenlendiğini ifade etti.
ABD’li komutan, saldırılarda İran’ın balistik füze, insansız hava aracı ve deniz sanayi altyapısının büyük bölümünün hedef alındığını söyledi.
Cooper, İran’ın balistik füze, İHA ve deniz sanayi üssünün yüzde 85’inden fazlasının zarar gördüğünü veya imha edildiğini savundu.
Cooper, İran’ın donanmasını yeniden inşa etmesinin kısa sürede mümkün görünmediğini belirtti.
CENTCOM Komutanı, İran donanmasının savaş öncesi seviyeye ulaşmasının “bir nesil” alabileceğini söyledi.
Cooper, İran’ın insansız hava aracı ve füze üretim kapasitesinin de hızla toparlanamayacağını ifade etti. Bu alanlarda yeniden yapılanmanın yıllar sürebileceğini dile getirdi.
Oturumda Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik durumu da gündeme geldi.
Cooper, İran’ın boğazlar üzerinden ticareti durdurma yeteneğinin önemli ölçüde azaldığını söyledi. Ancak bölgedeki risklerin tamamen ortadan kalkmadığını belirtti.
ABD’li komutan, İran’ın açıklamalarının deniz taşımacılığı ve sigorta sektörü tarafından yakından takip edildiğini ifade etti.
Cooper, ABD güçlerinin İran’ın 8 bin deniz mayınından oluşan envanterinin yüzde 90’ından fazlasını imha ettiğini savundu.
Bu adımla mayınların Hürmüz Boğazı’nda konuşlandırılmasının büyük ölçüde engellendiğini belirtti.
Buna karşın Cooper, İran’ın hâlâ gemileri tehdit edebilecek bazı askeri kabiliyetlere sahip olduğunu söyledi. Bu değerlendirme, Hürmüz Boğazı’nda güvenlik riskinin tamamen sona ermediğini ortaya koydu.
Cooper, senatörlerden gelen bir soru üzerine ABD’nin askeri olarak Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma seçeneğine sahip olduğunu belirtti.
Ancak Cooper, böyle bir adımın askeri komuta düzeyinde değil, politika yapıcılar tarafından verilecek bir karar olduğunu vurguladı.
Bu açıklama, Hürmüz Boğazı’nın enerji güvenliği, deniz ticareti ve bölgesel istikrar açısından önemini koruduğunu gösterdi.
İran ile çatışmaların ne kadar süreceğine ilişkin soruya yanıt veren Cooper, 7 Nisan’da varılan ateşkesin hâlâ yürürlükte olduğunu söyledi.
Cooper, son dönemde yaşanan karşılıklı ateş açma olaylarına rağmen ateşkes sürecinin devam ettiğini ifade etti.
ABD’li komutan, Amerikan birliklerinin bölgeden ne zaman çekileceğine ilişkin herhangi bir takvim paylaşmadı.
Michigan Senatörü Demokrat Elissa Slotkin, Çin ve Rusya’nın İran’a istihbarat desteği verip vermediğini sordu.
Cooper, bu soruya açık oturumda yanıt vermedi. Konunun gizli oturumda ele alınması gerektiğini söyledi.
Bu başlık, İran’a yönelik dış destek iddialarının ABD Senatosunda dikkatle takip edilen konular arasında yer aldığını gösterdi.
Senato oturumunda İran’ın askeri kapasitesi, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riski, deniz trafiği ve bölgedeki ABD askeri varlığı kapsamlı şekilde ele alındı.
Cooper’ın açıklamalarına göre İran’ın askeri altyapısı ağır hasar aldı. Ancak Tahran’ın bölgedeki etkisi ve deniz trafiğine yönelik bazı kabiliyetleri tamamen ortadan kalkmış değil.
Hürmüz Boğazı, küresel enerji sevkiyatı ve uluslararası ticaret açısından kritik konumunu korurken, bölgedeki askeri ve diplomatik gelişmeler yakından izlenmeye devam ediyor.