Cambridge’den istifa eden profesör evinde ölü bulundu

VGN

İntihal iddialarını reddettikten sonra Cambridge’den istifa eden 41 yaşındaki Jason Arday, Londra’nın Battersea bölgesindeki evinde ölü bulundu; polis ölümün şüpheli görünmediğini açıkladı, inceleme ise sürüyor.

İntihal iddiaları ve akademik geçmişine ilişkin tartışmaların ardından Cambridge Üniversitesi’ndeki görevinden istifa eden Profesör Jason Arday, Londra’daki evinde ölü bulundu. Arday’ın ölümü, görevinden ayrılmasından dokuz gün sonra geldi.

Londra Ambulans Servisi, 14 Ağustos Cuma günü saat 15.06 sıralarında Battersea bölgesindeki Daley Thompson Way’de bulunan bir evden gelen ihbar üzerine olay yerine sağlık ekipleri gönderdi. Polis de birkaç dakika sonra aynı adrese çağrıldı.

Evde hareketsiz halde bulunan 41 yaşındaki Arday’ın olay yerinde hayatını kaybettiği belirlendi. Yakınlarına haber verilirken aile üyelerinin polis tarafından desteklendiği açıklandı.

Polis, ölümün beklenmedik olduğunu ancak şu aşamada şüpheli bir durum veya suç bağlantısı bulunmadığını bildirdi. Olayla ilgili incelemeyi Londra Metropolitan Polisi Merkez Güney Komuta Birimi yürütüyor. Adli tıp makamlarına sunulmak üzere dosya hazırlanacak.

Arday’ın ölüm nedeni henüz açıklanmadı. Resmî makamlardan ölümün intihar olduğuna veya son haftalardaki tartışmalarla doğrudan bağlantılı bulunduğuna ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadı.

Ailesi yanlış bilgi kampanyasına dikkat çekti

Arday’ın ailesi, yaptığı açıklamada büyük bir şok yaşadıklarını belirterek onu sevgi dolu bir baba, hayat arkadaşı, kardeş, amca ve oğul olarak tanımladı.

Aile, üç yılı aşkın süredir devam ettiğini savunduğu yanlış bilgi ve taciz kampanyasının Arday üzerinde ağır bir baskı oluşturduğunu ileri sürdü. Yakınları, basından aileyi yalnız bırakmasını ve kendilerine yöneldiğini söyledikleri tacizin sona ermesini istedi.

Açıklamada Arday’ın nazik, insanlarda iyi yönleri görmeye çalışan biri olduğu ifade edildi. Ancak aile de ölümün kesin nedenine ilişkin bilgi paylaşmadı.

Cambridge’den dokuz gün önce istifa etmişti

Jason Arday, 5 Ağustos 2026’da Cambridge Üniversitesi Sosyoloji Eğitimi Profesörlüğü ve Jesus College’daki görevlerinden derhal geçerli olmak üzere istifa etmişti.

İstifa mektubunda akademik eleştirinin mesleğin doğal bir parçası olduğunu ancak kendisine yönelen suçlama, spekülasyon ve kişisel saldırıların bilimsel tartışmanın sınırlarını aştığını savunmuştu.

Yaşananların kendisi ve ailesi üzerinde ağır bir etki yarattığını belirten Arday, görevinden ayrılmasının hakkındaki iddiaları kabul ettiği anlamına gelmediğini özellikle vurgulamıştı. Ailesine zaman ayırmak, mahremiyetini geri kazanmak ve üzerindeki sürekli baskıdan uzaklaşmak istediğini açıklamıştı.

İntihal tartışması nasıl başladı?

Tartışma, Cambridge’de daha önce görev yapan akademisyen Nathan Cofnas’ın Arday’ın akademik çalışmalarında çok sayıda intihal örneği bulunduğunu ileri sürmesiyle büyüdü. Kendini “ırk gerçekçisi” olarak tanımlayan Cofnas’ın Cambridge ile ilişkisi 2024 yılında sona erdirilmişti.

İddialar, Arday’ın 2015 yılında Liverpool John Moores Üniversitesi’nde tamamladığı doktora tezindeki bazı bölümlerin başka çalışmalardan yeterli atıf yapılmadan alındığı görüşüne dayanıyordu. Bazı dergi makalelerindeki kaynak kullanımı ve düzeltmeler de tartışmaya dahil edildi.

Arday intihal yaptığını reddetti ancak erken dönem akademik çalışmalarında kaynak gösterme ve yazım hataları bulunduğunu kabul etti. Otizm nedeniyle bilgileri anlamlandırırken taklit yöntemine başvurduğunu, bazı hataların bu çalışma biçiminden kaynaklandığını savundu.

Doktora derecesini veren Liverpool John Moores Üniversitesi tarafından yürütülen incelemede intihal veya akademik usulsüzlük tespiti yapılmadı. Bazı eksikliklerin dürüst ve makul hatalar kapsamında değerlendirildiği bildirildi.

Akademik geçmişi de incelemeye alındı

İntihal tartışmasının ardından Arday’ın özgeçmişindeki bazı görevler, fahri unvanlar, yardım faaliyetleri ve kişisel başarılarına ilişkin açıklamalar da sorgulandı.

Özellikle altı günde 600 mil koştuğu ve yardım kuruluşları için 5,5 milyon sterlin topladığı yönündeki beyanları kamuoyunda tartışma konusu oldu. Arday ise hakkında oluşturulan yalancı ve hayalperest kişi görüntüsünün kabul edilemez olduğunu savundu.

Cambridge Üniversitesi başlangıçta doktora tezi ve bazı makaleler hakkındaki iddiaların daha önce ilgili üniversite ve akademik yayınlar tarafından incelendiğini açıkladı. Daha sonra akademik yeterlilikler ve fahri görevlerle ilgili yeni bilgilerin ortaya çıktığını belirterek ayrı bir soruşturma başlattı.

Arday’ın istifasından sonra da incelemenin devam edeceği bildirildi. Üniversite ayrıca Arday’ın 2022’deki atama sürecini ve Cambridge’de görev yaptığı dönemi araştırmak üzere kurum içinden ve dışından kıdemli akademisyenlerin katılacağı bağımsız bir inceleme başlatmıştı.

Glasgow Üniversitesi de Arday’ın daha önce kurumda yaptığı akademik çalışmalarla ilgili değerlendirme süreci başlatacağını duyurmuştu. Arday’ın ölümünün ardından bu incelemelerin nasıl sürdürüleceğine ilişkin yeni bir açıklama yapılmadı.

Cambridge ve hükümetten taziye mesajları

Cambridge Üniversitesi Rektör Yardımcısı Profesör Deborah Prentice, ölüm haberinin büyük bir üzüntü yarattığını belirterek Arday’ın ailesine ve arkadaşlarına başsağlığı diledi.

İngiltere Eğitim Bakanı Lucy Powell da ölüm haberinden derin üzüntü duyduğunu açıkladı. Powell, bu tür tartışmaların merkezindeki kişilerin aileleri ve sevdikleri bulunduğunun unutulmaması gerektiğini söyledi.

Arday’ın arkadaşı Profesör Kehinde Andrews, istifasının ardından Arday’ın büyük bir üzüntü yaşadığını, evinden çıkmak istemediğini ve kilo kaybettiğini anlattı. Andrews, olayın siyah akademisyenlerin üniversitelerde karşılaştığı baskılar konusunda uyarı niteliği taşıdığını savundu.

Ölümün ardından akademik denetimin sınırları, üniversitelerin çalışanlarına karşı sorumluluğu ve kamuoyu baskısının kişisel sonuçları yeniden tartışılmaya başlandı.

Beden eğitimi öğretmenliğinden Cambridge’e uzanan kariyer

Jason Arday akademik kariyerinden önce beden eğitimi öğretmeni olarak çalıştı. Liverpool John Moores Üniversitesi’nden 2015 yılında doktora derecesi aldıktan sonra Durham Üniversitesi’nde doçent, Glasgow Üniversitesi’nde ise profesör oldu.

Arday, 2023 yılında 37 yaşındayken Cambridge Üniversitesi’ne profesör olarak atandı. Bu atamayla üniversite tarihindeki en genç siyah profesör olarak tanıtıldı. İngiltere’deki üniversite profesörlerinin yaklaşık yüzde 1’inin siyah olması nedeniyle atama akademik çeşitlilik açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilmişti.

Kendi yaşam öyküsünde 11 yaşına kadar konuşamadığını, 18 yaşına kadar okuyup yazamadığını ve otizmle yaşadığını anlatan Arday, eğitim alanındaki engelleri aşma mücadelesiyle tanınıyordu. Irkçılık, eğitimde eşitsizlik ve nöroçeşitlilik konularında çalışmalar yürütüyordu.

Arday, 2012 Londra Olimpiyatları öncesindeki meşale turunda olimpiyat meşalesini taşıyan isimler arasında da yer almıştı.

Hayatını anlattığı “Great And Unfortunate Things” adlı anı kitabı ölümünden birkaç gün önce ABD’de yayımlandı. Kitabın İngiltere’de 27 Ağustos’ta satışa çıkması planlanıyordu. Arday, ölümünden önce kitabın tanıtımı için düzenlenecek bir etkinliği iptal etmişti.