Bulgaristan hükümeti protestoların ortasında istifa etti

VGN

Bulgaristan hükümeti, ekonomik politikalara ve yolsuzlukla mücadelede yetersiz kalmakla suçlanan iktidara karşı haftalardır süren kitlesel protestoların ardından istifa etti. Rosen Zhelyazkov liderliğindeki koalisyon, iktidarda bir yıl bile doldurmadan görevi bırakmak zorunda kaldı. Karar, parlamentoda yapılması beklenen kritik oylamadan hemen önce, ulusal kanallardan yayımlanan kısa bir konuşmayla duyuruldu. Hükümetin düşüşü, Bulgaristan'ın 1 Ocak'ta euro bölgesine katılmaya hazırlandığı bir dönemde geldi ve ülkenin zaten kırılgan olan siyasi dengelerini daha da belirsiz hale getirdi. Son dört yılda yedi kez sandığa giden ülkede, istifa kararı yeni bir seçim ihtimalini yeniden gündeme taşıdı. Protestolar, özellikle tartışmalı 2026 bütçe tasarısı etrafında yoğunlaştı. Euro cinsinden hazırlanan bu ilk bütçe, vergi yükleri, sosyal harcamaların dağılımı ve kamu kaynaklarının kullanım biçimi nedeniyle geniş kesimlerin tepkisini çekti. Zaten uzun süredir yolsuzluk dosyalarından ve etkili siyasetçilerin dokunulmazlığından bunalmış olan kamuoyu, bütçeyi bardağı taşıran son damla olarak gördü. Euroya geçiş takvimi ile siyasal istikrarsızlık iç içe geçiyor Bulgaristan, 2007'de katıldığı Avrupa Birliği içinde kişi başı gelir bakımından en yoksul üye olmayı sürdürüyor. Buna karşın hükümet, uzun süredir ertelenen para birimi değişikliğini tamamlayarak ülkeyi euroya geçirmek için 1 Ocak tarihini hedef olarak belirlemişti. Kabinenin istifası, hukuki açıdan euroya geçiş takvimini otomatik olarak durdurmuyor. Ancak siyasi boşluk, yatırımcı güveni, kamu yönetimindeki koordinasyon ve teknik hazırlıkların sürekliliği gibi başlıklarda ciddi soru işaretleri yaratıyor. Euroya geçişin, ekonomik istikrarın yanı sıra ülkenin Avrupa ana akımına daha sıkı eklemlenmesi için sembolik bir eşik olduğu düşünülüyor. Buna rağmen sokaktaki genç kuşak, para birimi değişimini değil, bu süreci yönetme kapasitesine güvenmedikleri siyasi elitleri hedef alıyor. Protesto sloganlarında “euro değil yolsuzluk düzeni” vurgusunun yoğunlaşması, tepkilerin ekonomik araçlardan çok, bu araçları kullanan siyasal kadrolara odaklandığını gösteriyor. Genç ve kentli kuşak “değerler için protesto” diyerek sokağa çıktı Gösterilerin omurgasını, büyük ölçüde Bulgaristan'ın euro bölgesine katılımını destekleyen, Avrupa yanlısı ve kentli gençler oluşturdu. Bu kitle, ülkenin “normal bir Avrupa ülkesi” haline gelmesi gerektiğini sık sık dile getirerek, taleplerini sadece ekonomik beklentilerle sınırlamadığını gösterdi. Başbakan Rosen Zhelyazkov, istifa kararını açıklarken protestoların niteliğini “sosyal taleplerle sınırlı olmayan, kibir ve küstahlığa karşı bir tepki” olarak yorumladı. Sokaktaki itirazı “değerler üzerine bir karşılaşma” olarak tanımlayan Zhelyazkov, bu nedenle farklı toplumsal kesimlerin aynı dalgada buluştuğunu söyledi. Hükümet, baskıyı hafifletmek amacıyla geçen hafta euro cinsinden hazırlanan 2026 bütçe tasarısını geri çekmişti. Ancak meydanlarda şekillenen öfke, bu geri adımı gecikmiş ve yetersiz bir manevra olarak gördü. Protestolar, bütçe dosyasının ötesine geçerek sistematik yolsuzluk iddiaları, cezasızlık kültürü ve siyasal sınıfın topluma karşı sorumluluğu gibi başlıklara genişledi. Cumhurbaşkanının önünde yeni koalisyon ve erken seçim ikilemi İstifa sonrası süreçte gözler, Bulgaristan Cumhurbaşkanı Rumen Radev'e çevrildi. Anayasa gereği Radev, parlamentoda temsil edilen partilere sırayla yeni hükümet kurma görevi verecek. İlk iki denemede çoğunluğu sağlayacak bir kabine çıkmazsa üçüncü bir girişim daha mümkün. O da sonuçsuz kalırsa cumhurbaşkanı ülkeyi seçime götürecek bir geçici hükümet atayacak. Bu tablo, son yıllarda sık sık yaşanan hükümet krizleriyle yorgun düşmüş seçmen için sekizinci erken seçim olasılığını gündeme getiriyor. Radev'in geçmişte teknokrat ağırlıklı geçici kabinelerle süreci yönetme eğilimi, bu kez de benzer bir formülün devreye sokulabileceğine işaret ediyor. Ancak meydanlara hakim olan atmosfer, klasik siyasi mühendisliğin bu defa aynı etkiyi yaratmayabileceğini gösteriyor. Genç ve kentli seçmen, yalnızca hangi partinin iktidara geleceğiyle değil, siyasetin dili, üslubu ve hesap verebilirliğiyle de ilgileniyor. Yeni kurulacak herhangi bir hükümet, bu sosyolojik dönüşümü ve meydanların talep ettiği “değerler siyasetini” göz ardı edemeyecek. İktidar cephesi Schengen ve euro hazırlıklarını savunuyor İktidar koalisyonunun omurgasını oluşturan merkez sağ GERB partisinin lideri Boyko Borissov, hükümetin performansını savunmayı tercih etti. Borissov, ülkenin Schengen serbest dolaşım alanına katılım sürecinde kaydettiği ilerlemeyi ve euroya hazırlık adımlarını öne çıkararak, son 11 ayda “utanılacak hiçbir icraat” olmadığını dile getirdi. Borissov, istifa kararının ardından yaptığı açıklamalarda partisinin bundan sonra “güçlü bir muhalefet” rolü üstleneceğini ve bir sonraki seçimleri kazanmak için çalışacağını söyledi. Buna karşın, sokaktaki öfkenin yalnızca son kabineyle sınırlı olmadığı, geçmişteki iktidar dönemlerine de uzanan daha geniş bir memnuniyetsizliği yansıttığı görülüyor. Yolsuzluk tartışmalarının merkezinde yer alan “eski düzen” imgesi, genç kuşağın hafızasında güçlü biçimde canlı. Bu nedenle, hangi partinin öne çıkacağından bağımsız olarak, yeni dönemin belirleyici başlığının şeffaflık, hukukun üstünlüğü ve hesap verebilirlik olması bekleniyor. Muhalefet “normal Avrupa ülkesi” vurgusu yapıyor Muhalefetteki “Değişime Devam – Demokratik Bulgaristan” ittifakının lideri Asen Vassilev, hükümetin istifasını “Bulgaristan'ın normal bir Avrupa ülkesi olmasına doğru atılmış ilk adım” sözleriyle karşıladı. Vassilev, bir sonraki adımın “özgür ve adil seçimler” olduğunu vurgulayarak, son parlamento seçimlerinin üzerinde dolaşan manipülasyon iddialarını hatırlattı. İttifak, sokak gösterilerine siyasi çizgisini yansıtan bir destek verirken, protestoların partilerüstü niteliğini öne çıkarmaktan da geri durmadı. Hedef, iktidar değişimiyle sınırlı olmayan, kurumsal dönüşüm talebini merkezine alan daha geniş bir reform gündemi. Önümüzdeki süreçte, cumhurbaşkanının görevlendireceği isimler, parlamentodaki pazarlıklar ve meydandaki enerjinin nasıl yönetileceği, Bulgaristan'ın hem iç siyasetini hem de Avrupa sahnesindeki konumunu şekillendirecek. Euroya geçiş takvimi, Schengen tartışmaları ve Avrupa Birliği ile ilişkilerin seyri, artık yalnızca teknik dosyalar değil, sokaktaki gençlerin “değerler için protesto” çağrısının da test alanı olacak.

Diğer haberler

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek: 5,1 milyar dolar değerinde 10 anlaşmaya imza attık

Aliağa'daki patlamaya ilişkin 9 tutuklama patrona ev hapsi verildi

TCMB yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5’e yükseltti

Asistan hekim Pelin Pınar yaşamını yitirdi

Nvidia yönetimi Jensen Huang’ın geleceğini görüşüyor

TCMB dört kredi türünde sınırı yükseltti

Nvidia’da ikinci sarsıntı, bu kez kendi yöneticisi

Bu iklim meselesi hepimizi yakından ilgilendiriyor

Sabah Yönetim ve yazarları Turkuvaz’ın hedef alındığını savundu

Erdoğan’dan COP31’de gelişmiş ülkelere sorumluluk çağrısı