Brüksel UFO olaylarını üç yıldır izliyor

VGN

Brüksel’in en az 2023’ten beri izlediği tanımlanamayan olaylar için pilotlar, uçuş güvenliği gerekçesiyle Avrupa çapında ortak veri tabanı ve standart bildirim sistemi kurulmasını artık istiyor.

Basına yansıyan Avrupa Komisyonu yazışmaları, Avrupa Birliği’nin daha önce UFO olarak adlandırılan tanımlanamayan anormal olayları en az 2023’ten beri takip ettiğini gösterdi. Belgelerde, teknolojik olanaklar geliştikçe bu olayların daha iyi gözlemlenebildiği ancak tespit ve tanımlama kapasitesinin daha ileri bir düzeye taşınması gerektiği belirtildi.

UAP terimi, kaynağı veya niteliği mevcut verilerle açıklanamayan hava, uzay, kara ve deniz olaylarını kapsıyor. Bu tanımlama, gözlemlenen her olayın dünya dışı bir kaynağa sahip olduğu anlamına gelmiyor. Uçaklar, hava olayları, uydular, uzay enkazı, balonlar, insansız hava araçları ve sensör hataları da ilk aşamada bu sınıfa girebiliyor.

Dosyayı Malezya’dan gönderilen görüntüler açtı

Komisyon yazışmalarının, Malezya’da yaşayan amatör astronom bir baba ile oğlunun Ekim 2022’de yaptığı başvurunun ardından hazırlandığı belirtildi. İkili, ultraviyole ve kızılötesi teleskoplarla kaydettiklerini söyledikleri 37 görüntüyü Komisyon’a gönderdi.

Başvuruda bazı görüntülerin tanımlanamayan olayları gösterdiği, benzer cisimlerin uçaklar ile askeri ve nükleer tesislerin yakınlarında görülebildiği öne sürüldü. Bu iddiaların kaynağı veya görüntülerdeki cisimlerin niteliği bağımsız olarak doğrulanamadı.

Avrupa Komisyonu, gözlemlerin Malezya hava sahasında gerçekleşmesi nedeniyle doğrudan soruşturma yetkisinin bulunmadığını bildirdi. Buna karşılık üye ülkelere, Dünya çevresindeki uzay ortamında bulunan cisimleri tespit etme kapasitesinin artırılmasını önermeyi planladığını belirtti.

Geliştirilecek sistemlerin yalnızca tanımlanamayan olayların incelenmesine değil, uydular ve uzay faaliyetleri açısından tehlike oluşturan enkaz parçalarının izlenmesine de katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.

Amerika güvenlik boyutuna odaklandı

Tanımlanamayan olaylar özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde son yıllarda ulusal güvenlik ve uçuş emniyeti başlıkları altında daha görünür hale geldi. Pentagon, 2020’de UAP Görev Gücü’nü kurdu. Amerikan Kongresi’nde 2023’te düzenlenen oturumda ise olayların güvenlik açısından taşıyabileceği riskler ve gizli programlara ilişkin iddialar ele alındı.

Avrupa’daki çalışmalar daha sınırlı kaldı. Fransa, Avrupa Birliği içinde bu olayları araştıran ve devlet tarafından finanse edilen özel bir birime sahip tek ülke olarak gösteriliyor.

1977’de kurulan GEIPAN, bugüne kadar 3 bin 300’den fazla vakayı inceledi. Kurumun kayıtlarında 106 olay ayrıntılı incelemelere rağmen açıklanamadı. Bin 14 dosya ise yeterli bilgi bulunamadığı için sonuçlandırılamadı.

Pilotlar ortak bildirim sistemi istiyor

Avrupa’daki tartışmanın merkezinde giderek daha fazla uçuş güvenliği bulunuyor. Bazı pilotlar ve Avrupa Parlamentosu üyeleri, tanımlanamayan olaylar için bütün üye ülkelerde geçerli olacak ayrı ve standart bir bildirim kategorisi kurulmasını istiyor.

Alman Avrupa Parlamentosu üyesi Fabio De Masi, 2025 ve 2026 yıllarında Komisyon’a yaptığı başvurularda mevcut havacılık raporlama sistemlerinin güncellenmesini talep etti. De Masi, ortak bir kategori oluşturulmasının veri kalitesini artırabileceğini ve ülkeler arasındaki farklılıkları azaltabileceğini savundu.

Hollandalı ticari pilot Rob Akkermans, 2023’te Orta Doğu’dan Hollanda’ya gerçekleştirilen bir uçuşta altı mürettebat üyesinin iki saatten uzun süre açıklayamadıkları ışıklar gördüğünü anlattı. Pilotun aktardığına göre ışıklar yüksek irtifada belirip kayboldu, bazı anlarda ise birbirlerinin çevresinde hareket etti.

Akkermans, olayın uçuş sırasında dikkat dağınıklığına yol açtığını belirtti. Pilotların mesleki itibarlarının zarar görebileceği endişesiyle benzer gözlemleri bildirmekten kaçınabildiğini de söyledi.

Bir başka Hollandalı pilot Christiaan van Heijst, 2005 ile 2010 arasında dört benzer olay yaşadığını bildirdi. Van Heijst, hava sahasında bulunan ancak yetkililer tarafından tanımlanamayan her cismin öncelikle bir uçuş güvenliği konusu olarak değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

EASA mevcut sistemin yeterli olduğunu düşünüyor

Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı, havacılık güvenliğini etkileyebilecek bütün olayların mevcut sistem üzerinden bildirilebildiğini ve bunun tanımlanamayan gözlemleri de kapsadığını belirtti.

Ajans, elindeki verilerde bu olayların ek önlem gerektiren sistematik bir havacılık güvenliği sorunu oluşturduğunu gösteren kanıt bulunmadığını açıkladı. Standart kategori kurulmasını isteyen uzmanlar ise düşük bildirim sayısının olayların azlığından değil, raporlama eksikliğinden kaynaklanabileceğini savunuyor.

Hollanda’da uçuş ekiplerinden gelen bildirimler genel bir kategori altında kabul ediliyor. Almanya’da da konuya ilişkin bilimsel çalışmalar yürütülüyor. Ancak Avrupa çapında merkezi ve standartlaştırılmış bir veri tabanı bulunmadığı için ulusal kayıtların parçalı kaldığı belirtiliyor.

Nükleer tesis iddiaları kanıtlanamadı

Tanımlanamayan olayların nükleer tesislerin yakınlarında görüldüğüne ilişkin bildirimler de tartışmanın bir başka bölümünü oluşturuyor. Fransa’da 2015’te yayımlanan bir araştırmada, açıklanamayan gözlemlerle atom tesislerinin yakınlığı arasında istatistiksel ilişki bulunduğu belirtildi.

Benzer olaylar Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere’deki nükleer santraller, füze üsleri ve askeri tesislerin çevresinde de bildirildi. Ancak gözlemlerin kaynağını veya niteliğini kesin biçimde ortaya koyan bir kanıt bulunmuyor.

Bazı olayların gelişmiş insansız hava araçları, casusluk sistemleri veya başka devletlere ait teknolojilerle bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor. Avrupa Komisyonu ve Avrupa Birliği Konseyi ise bu hava sahası olaylarının kökenine ilişkin somut kanıta sahip olduklarını açıklamadı.

Komisyon, tanımlanamayan olayların üye ülkelerin ulusal güvenlik ve savunma yetkileri kapsamında olduğunu belirtiyor. Pilotlar ve bazı milletvekilleri ise ortak bildirim sistemi bulunmamasının hem uçuş güvenliği hem de Avrupa hava sahasının izlenmesi açısından önemli bir veri boşluğu oluşturduğunu savunuyor.