İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Başbakan dayanmıyor
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
İngiltere, Haziran 2019’dan Haziran 2026’ya uzanan son 7 yıllık dönemde 5 farklı başbakan tarafından yönetildi. Bu isimler sırasıyla Theresa May, Boris Johnson, Liz Truss, Rishi Sunak ve Keir Starmer oldu. Keir Starmer’ın istifa sürecinin ardından yeni başbakanın göreve gelmesiyle bu sayı fiilen 6’ya çıkacak.
Bu tablo, İngiltere siyasetinde son yıllarda yaşanan liderlik istikrarsızlığının en açık göstergelerinden biri olarak öne çıktı. Ülkede iktidar partileri zaman zaman değişmese de başbakanlık koltuğu parti içi krizler, seçim sonuçları, ekonomik baskılar ve kamuoyu tepkileri nedeniyle sık sık el değiştirdi.
Son 7 yıllık dönemin başlangıcında İngiltere’de başbakanlık koltuğunda Theresa May vardı. May, Brexit referandumu sonrasında Avrupa Birliği’nden ayrılma sürecini yönetmek için göreve gelmişti. Ancak hazırladığı Brexit anlaşmasının parlamentoda yeterli desteği bulamaması ve Muhafazakâr Parti içindeki baskının artması, görev süresinin sonunu getirdi.
Theresa May, Temmuz 2019’da başbakanlıktan ayrıldı. Onun ardından Muhafazakâr Parti liderliğine Boris Johnson geldi. Böylece İngiltere, Brexit’in yarattığı siyasi krizin gölgesinde yeni bir başbakanlık dönemine geçti.
Boris Johnson, Temmuz 2019’da başbakan oldu. Johnson’ın en önemli vaadi Brexit sürecini tamamlamaktı. İngiltere, onun döneminde Avrupa Birliği’nden resmen ayrıldı. Ancak Johnson hükümeti daha sonra Kovid-19 salgını, ekonomik baskılar ve parti içi güven kriziyle karşı karşıya kaldı.
Johnson’ın görev sürecini zorlayan en önemli başlıklardan biri, salgın döneminde uygulanan kısıtlamalar sırasında Başbakanlık çevresinde düzenlenen etkinliklere ilişkin tartışmalar oldu. Kamuoyunda “Partygate” olarak bilinen süreç, hükümete duyulan güveni sarstı. Kabineden gelen istifalar ve Muhafazakâr Parti içindeki baskı artınca Johnson, 2022’de görevden ayrılmak zorunda kaldı.
Boris Johnson’ın ardından Liz Truss, Eylül 2022’de başbakanlık görevine geldi. Ancak Truss dönemi yalnızca birkaç hafta sürdü. Ekonomi politikaları ve vergi indirimlerine dayalı mali planı piyasalarda ciddi dalgalanmalara yol açtı.
Sterlindeki baskı, tahvil piyasasındaki hareketlilik ve hükümetin ekonomik güvenilirliğine ilişkin tartışmalar, Truss’ın siyasi desteğini hızla eritti. Liz Truss, İngiltere tarihinde en kısa süre görev yapan başbakan olarak kayıtlara geçti ve Ekim 2022’de istifa etti.
Liz Truss’ın istifasının ardından Rishi Sunak, Ekim 2022’de başbakan oldu. Sunak’ın önceliği, ekonomik istikrarı yeniden sağlamak ve Muhafazakâr Parti’nin yıpranan imajını toparlamaktı. Ancak yüksek yaşam maliyeti, kamu hizmetlerindeki baskılar, sağlık sistemi sorunları ve göç politikalarına ilişkin tartışmalar hükümetin gündeminde kalmayı sürdürdü.
Sunak, 2024 genel seçimlerinde Muhafazakâr Parti’nin yenilgiye uğramasının ardından başbakanlıktan ayrıldı. Bu sonuç, İngiltere’de 14 yıllık Muhafazakâr Parti iktidarının sonu oldu ve Labour lideri Keir Starmer başbakanlık görevini üstlendi.
Keir Starmer, Temmuz 2024’te genel seçim zaferinin ardından başbakan oldu. Labour Partisi, uzun yıllar sonra iktidara dönerken Starmer’dan ekonomik toparlanma, kamu hizmetlerinde iyileşme ve siyasi istikrar bekleniyordu.
Ancak Starmer’ın görev süreci, parti içi baskılar, kamuoyu desteğindeki düşüş, politika tartışmaları ve Reform UK’in yükselişiyle zorlaştı. 22 Haziran 2026’da Starmer’ın istifa kararını açıklaması, İngiltere’de yeni bir liderlik geçişini başlattı.
Keir Starmer’ın istifasının ardından İngiltere’de süreç iki ayrı düzlemde işleyecek. Birincisi Labour Partisi’nin yeni liderini belirlemesi, ikincisi ise Kral’ın bu ismi başbakan olarak ataması olacak. İngiltere sisteminde başbakan doğrudan halk tarafından seçilmiyor. Başbakan, Avam Kamarası’nda güven sağlayabilecek kişi olarak monark tarafından görevlendiriliyor.
Starmer’ın yeni lider belirlenene kadar görevde kalması bekleniyor. Bu uygulama, hükümette boşluk oluşmaması için İngiliz anayasal teamüllerinin parçası kabul ediliyor. Mevcut başbakan, halefinin kim olacağı netleşmeden görevden ayrılmıyor.
Starmer sonrası süreçte eski Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’ın adı öne çıktı. Burnham’ın Labour liderliği için en güçlü adaylardan biri haline geldiği, parti içindeki destek arayışının hızlandığı ve geçiş süreci için hazırlıkların başladığı bildirildi.
Labour içinde liderlik süreci tamamlandığında yeni lider, parlamentoda çoğunluğun güvenini sağlayabilecek isim olarak Kral’a sunulacak. Kral, mevcut başbakanın istifasını kabul ettikten sonra yeni lideri hükümeti kurmakla görevlendirecek. Böylece İngiltere’de iktidar partisi değişmeden başbakan değişmiş olacak.
Starmer’ın istifası tek başına erken genel seçim anlamına gelmiyor. İngiltere’de iktidar partisi Avam Kamarası’ndaki çoğunluğunu koruduğu sürece, parti lideri değişerek yeni başbakan göreve gelebiliyor. Bu nedenle Labour Partisi yeni liderini belirlerse, yeni başbakan seçim yapılmadan göreve başlayabilir.
Ancak yeni başbakan, siyasi meşruiyetini güçlendirmek veya parlamentoda çoğunluğunu kaybetmek gibi nedenlerle ilerleyen dönemde erken seçim kararı alabilir. Bu aşamada asıl belirleyici unsur, Labour Partisi’nin Avam Kamarası’nda hükümet kurma kapasitesini koruyup korumadığı olacak.
İngiltere’de son yıllardaki başbakan değişimlerinin arkasında tek bir neden bulunmuyor. Brexit sürecinin yarattığı siyasi kırılma, Muhafazakâr Parti içindeki liderlik mücadeleleri, salgın sonrası ekonomi, enerji fiyatları, yüksek enflasyon, kamu hizmetlerindeki sorunlar ve seçmen davranışındaki değişim bu dönemi belirledi.
Theresa May Brexit anlaşmasını geçiremediği için, Boris Johnson güven ve yönetim krizi nedeniyle, Liz Truss ekonomik programının yarattığı piyasa baskısıyla, Rishi Sunak seçim yenilgisiyle, Keir Starmer ise parti içi baskılar ve düşen siyasi destek nedeniyle başbakanlık koltuğundan ayrılan isimler arasında yer aldı.
Son 7 yılda İngiltere’nin başbakanlık takvimi, ülkenin yönetim sisteminde sürekliliğin kurumlar üzerinden sağlandığını, ancak siyasi liderlikte ciddi kırılganlık yaşandığını gösteriyor. Devlet işleyişi devam ederken başbakanlık koltuğu kısa aralıklarla değişti.
Bu süreç, İngiltere’nin yalnızca parti değiştiren bir siyasi sisteme değil, aynı parti iktidardayken de lider değiştirebilen esnek bir parlamenter yapıya sahip olduğunu ortaya koydu. Ancak bu esneklik, son yıllarda seçmen nezdinde istikrar tartışmalarını da beraberinde getirdi.
Starmer sonrası göreve gelecek yeni başbakanı ekonomi, göç, savunma harcamaları, kamu hizmetleri, Avrupa Birliği ile ilişkiler ve Reform UK’in yükselişi gibi ağır gündemler bekliyor. Özellikle yaşam maliyeti, sağlık sistemi ve büyüme sorunu, yeni hükümetin ilk sınavları arasında yer alacak.
Yeni başbakanın kısa vadede parti içi birlik sağlaması, piyasalarla güven ilişkisini koruması ve seçmenlere istikrar mesajı vermesi gerekecek. İngiltere’de son 7 yılda yaşanan liderlik trafiği, yeni dönemin yalnızca bir isim değişikliği değil, aynı zamanda siyasi güven sınavı olacağını gösteriyor.