Avrupa’ya düzensiz geçişler geriledi

VGN

İngiltere’ye Manş Denizi üzerinden küçük teknelerle ulaşan düzensiz göçmenlerin sayısında 2026’nın ilk yarısında dikkat çekici bir düşüş yaşandı. 9 Temmuz itibarıyla ülkeye bu yolla ulaşanların sayısı 12 bin 214 olarak kaydedildi.

Bu rakam, aynı tarihte 21 bin 117 kişinin İngiltere’ye ulaştığı 2025 yılına göre yüzde 42’lik bir azalmaya işaret etti. Geçişlerdeki düşüşe rağmen uzmanlar, değişimin tek bir politika, anlaşma veya güvenlik uygulamasıyla açıklanamayacağını belirtiyor.

İlk altı ayda 11 bin 884 kişi geldi

Haziran sonuna kadar küçük teknelerle İngiltere’ye ulaşanların sayısı 11 bin 884 oldu. Böylece geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 41, 2024’e kıyasla ise yüzde 12 düşüş kaydedildi.

2025, küçük tekne geçişlerinin oldukça yüksek seyrettiği bir yıl olmuştu. Yıl boyunca 672 tekneyle 41 bin 472 kişi İngiltere’ye ulaştı. Bir önceki yıl ise 695 teknede toplam 36 bin 816 kişi kaydedilmişti.

Tekne sayısı azalmasına rağmen her teknede taşınan ortalama insan sayısının yükselmesi dikkati çekti. Temmuz ayında tek bir şişme botla 128 kişinin Manş Denizi’ni geçmesi, bir teknede kaydedilen en yüksek sayı olarak kayıtlara geçti. Önceki rekor, Eylül 2025’te bir teknede taşınan 125 kişiydi.

Yaz ayları belirleyici olacak

Geçişlerin yılın ilk yarısında azalması, bu eğilimin yıl sonuna kadar devam edeceği anlamına gelmiyor. Göç hareketleri hava koşullarına, teknelerin bulunabilirliğine, kaçakçıların güzergâh tercihlerine ve kıyılardaki güvenlik uygulamalarına göre hızla değişebiliyor.

2025’te geçişler yılın ilk aylarından itibaren yüksek seyrederken 2023 ve 2024 yıllarında yoğunluk daha çok sonbahar aylarında artmıştı. Ekim 2024’te 5 bin 417 kişinin İngiltere’ye ulaşması, mevsimsel dalgalanmanın ne kadar güçlü olabileceğini göstermişti.

Bu nedenle uzmanlar, 2026’nın ilk yarısındaki düşüşün kalıcı olup olmadığını değerlendirmek için yaz sonuna kadar beklenmesi gerektiğini düşünüyor.

Tek bir politika düşüşü açıklamıyor

İngiltere ve Fransa, Manş Denizi’ndeki geçişleri azaltmak amacıyla kıyı güvenliği ve polis denetimlerini artırdı. Fransa kıyılarında teknelerin denize açılmasını engellemek ve denizde yakalanan göçmenleri geri götürmek için ek kaynak ayrıldı.

Ağustos 2025’te uygulamaya konulan “bire bir” sistemi kapsamında küçük teknelerle İngiltere’ye ulaşan bazı kişiler Fransa’ya geri gönderildi. Bunun karşılığında İngiltere, daha önce Manş Denizi’ni geçmeyi denememiş belirli sayıdaki sığınmacıyı Fransa’dan kabul etti.

Ancak sistemin başlangıcından haziran sonuna kadar yalnızca 1087 kişinin Fransa’ya gönderilmesi, toplam geçiş sayısı dikkate alındığında sınırlı bir etki yarattı. Programın ekim ayında sona erdirilebileceği ve daha geniş kapsamlı bir Avrupa göç politikası üzerinde çalışılabileceği belirtiliyor.

Uzmanlara göre Fransa ile iş birliği, kıyılardaki güvenlik önlemleri ve Avrupa genelindeki geçişlerin azalması birlikte etkili olmuş olabilir. Buna karşın düşüşü yalnızca bu politikalardan birine bağlayacak yeterli veri bulunmuyor.

Tekneler büyüdü, risk arttı

Kıyılardaki polis denetimlerinin sıkılaşması, insan kaçakçılarının yöntemlerini değiştirmesine yol açtı. Daha büyük teknelerin kıyı açıklarında bekletildiği ve göçmenlerin küçük gruplar halinde bu teknelere taşındığı belirtiliyor.

2026’nın ilk bölümünde İngiltere’ye 187 tekne ulaşırken geçen yılın aynı döneminde bu sayı 362 olmuştu. Tekne sayısı neredeyse yarıya düşmesine rağmen teknelerde taşınan kişi sayısının artması, yolculukların daha güvenli hale gelmediğini ortaya koydu.

Aşırı kalabalık teknelerde can yeleği, yakıt ve güvenli hareket alanı yetersizliği yaşanıyor. Hava koşullarının kötüleşmesi veya teknenin su alması halinde çok sayıda insanın aynı anda tehlikeye girmesi riski bulunuyor.

Eritre ilk sıraya yükseldi

2025’te İngiltere’ye küçük teknelerle gelenler arasında Eritre vatandaşları ilk sıraya yükseldi. Ülkedeki zorunlu askerlik uygulaması ile siyasi ve dini özgürlüklere yönelik sınırlamalar, Eritrelilerin göç etmesinin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.

Afganistan vatandaşları ise 2022’deki yüksek seviyenin ardından 2025’te ikinci sıraya geriledi. Yıl boyunca 8 bin 319 Afganistan vatandaşı küçük teknelerle İngiltere’ye ulaştı.

2026’nın ilk üç ayında 743 Eritreli, 735 Sudanlı ve 598 Afganistanlı Manş Denizi’ni geçti. Suriyeli, Iraklı ve Vietnamlı göçmenlerin sayısı azalırken Sudan, Somali ve Etiyopya’dan gelenlerin sayısı arttı.

Somali vatandaşlarının sayısı 2024’te 697 iken 2025’te 3 bin 783’e yükseldi. Bu artışta ülkedeki silahlı çatışmalar, siyasi istikrarsızlık ve güvenlik koşullarındaki bozulmanın etkili olduğu değerlendiriliyor.

Sudan’daki kriz göçü büyütüyor

Sudan, küçük teknelerle İngiltere’ye ulaşan göçmenlerin geldiği ülkeler arasında üst sıralarda bulunuyor. Üç yılı aşan iç savaş nedeniyle ülkede 14 milyondan fazla kişi yerinden edildi.

Yaklaşık 33,7 milyon kişinin insani yardıma ihtiyaç duyduğu ülkeden ayrılanların bir bölümü Libya üzerinden Avrupa’ya ulaşmaya çalışıyor. Libya’da gözaltı merkezlerinde tutulan veya yolculuğa devam edemeyen çok sayıda göçmenin bulunduğu belirtiliyor.

Çatışmaların sürmesi, yoksulluk, kötü yönetim ve gelecek beklentisinin azalması, insanların tehlikeli yolculukları göze almasına neden oluyor. Bu koşullar değişmediği sürece geçişlerin farklı güzergâhlara yönelerek devam edebileceği değerlendiriliyor.

Avrupa genelinde de düşüş var

İngiltere’ye yapılan geçişlerdeki düşüş, Avrupa genelindeki düzensiz göç hareketleriyle benzerlik gösteriyor. Avrupa sınırlarındaki düzensiz geçişler 2026’nın ilk beş ayında geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 40 azaldı.

Ocak ile haziran arasında Avrupa sınırlarında yaklaşık 39 bin düzensiz geçiş kaydedildi. Batı Afrika güzergâhındaki geçişler bir önceki yıla göre yüzde 71 geriledi.

Kuzey Afrika’dan İtalya’ya uzanan Orta Akdeniz güzergâhında ise 14 bin 340 kişinin yolculuk yaptığı belirlendi. Bu sayı yıllık bazda yüzde 52’lik bir düşüş anlamına geliyor.

Avrupa ülkelerinin Libya, Tunus, Moritanya ve Fas ile geliştirdiği iş birliği, göçmen teknelerinin kıyılardan ayrılmadan durdurulmasını sağladı. Ancak bu uygulamaların göçmenleri güvenlik ve insan hakları sorunlarının yaşandığı ülkelerde mahsur bıraktığı eleştirileri de gündeme geldi.

Akdeniz’de ölümler devam ediyor

Geçiş sayısının azalması, göç güzergâhlarındaki insani tehlikenin sona erdiği anlamına gelmiyor. 2026’nın başından bu yana Akdeniz’de yaklaşık 1300 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Bazı teknelerin herhangi bir iz bırakmadan kaybolması nedeniyle gerçek can kaybının açıklanan rakamların üzerinde olabileceği değerlendiriliyor. Kayıtlara geçmeyen bu olaylar, “görünmez gemi kazaları” olarak adlandırılıyor.

Uzmanlar, yalnızca geçiş sayılarına odaklanılmasının göç hareketlerinin arkasındaki savaş, yoksulluk, baskı ve güvenlik sorunlarını görünmez hale getirdiği uyarısında bulunuyor.

İngiltere’ye ulaşanların sayısı şimdilik azalsa da kaynak ülkelerdeki koşullar, göç güzergâhlarının değişmesi ve insan kaçakçılarının yeni yöntemler geliştirmesi nedeniyle Manş Denizi’ndeki hareketliliğin yeniden artabileceği belirtiliyor.