Avrupa’da kuyruk alarmı
Avrupa Birliği’nin Giriş-Çıkış Sistemi’nde (EES), yoğunluk yaşandığında biyometrik kontrollerin geçici olarak gevşetilmesini sağlayan esneklik süresi sona erdi. Havacılık ve seyahat sektörü, Avrupa’ya giden yolcuların sınır kapılarında yeniden uzun kuyruklarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu. Bazı geçiş noktalarındaki teknik sorunlar ise uygulamanın her yerde aynı hızda ilerlemesini engelliyor.
Havayolu şirketleri, yoğunluk sırasında kontrolleri durdurma yetkisinin 2026 sonuna kadar uzatılmasını istedi. Avrupa Komisyonu, 6 Eylül’de dolan esneklik süresi için genel bir uzatma açıklamadı.
Biyometrik kontrollerde kuyruk endişesi
EES, Schengen bölgesindeki 29 Avrupa ülkesine kısa süreli seyahat eden ve muafiyet kapsamına girmeyen AB dışı ülke vatandaşlarının giriş ve çıkışlarını dijital olarak kaydediyor. Sistem, pasaporta damga basılması yerine elektronik kayıt tutulmasını, sınır işlemlerinde yüz görüntüsü ve parmak izi gibi biyometrik verilerin kullanılmasını öngörüyor.
Yaz başında bazı Avrupa havalimanlarında uzayan pasaport kontrolü kuyrukları nedeniyle yolcular uçuşlarını kaçırmıştı. Tatil sezonunun ilerleyen döneminde aynı ölçekte aksaklıklar görülmedi.
Havacılık ve seyahat sektörü temsilcileri, bu rahatlamanın biyometrik veri toplama kurallarının yoğunluk sırasında gevşetilmesi sayesinde sağlandığını savunuyor. Sektör, esnekliğin sona ermesinin bekleme sürelerini yeniden artırmasından endişe ediyor.
Manş geçişlerinde teknik sorunlar sürüyor
İngiltere’den Fransa’ya Manş üzerinden seyahat edecek yolcular için kısa vadede büyük bir değişiklik beklenmiyor. Fransız makamlarının kullandığı EES yazılımındaki sorunlar nedeniyle Dover Limanı, Eurotunnel ve Londra St Pancras’taki Eurostar terminallerinde parmak izi cihazları henüz tam olarak devreye alınamadı.
Dover Limanı, önümüzdeki hafta uygulamada değişiklik beklemediğini ve otomobille seyahat eden yolcular için EES kontrollerinin henüz başlamadığını bildirdi. Eurotunnel, tam biyometrik kontrollere geçebilmek için Fransız makamlarının resmi onayını beklediğini açıkladı.
Eurostar ise geçişin kademeli biçimde sürdüğünü, yolcuların EES kayıtlarının şimdilik sınır görevlileri tarafından manuel olarak yapılmaya devam edeceğini duyurdu.
Yunanistan gibi İngiliz turistlerin yoğun ziyaret ettiği ülkelerde, kuyrukları azaltmak için bazı İngiliz yolculara EES kontrollerinin uygulanmadığı öne sürülüyor. Bu uygulamanın sürebileceği yönünde beklentiler de bulunuyor.
Sektörden uzatma çağrısı, Brüksel’den destek mesajı
İngiltere merkezli seyahat sektörü kuruluşu ABTA’nın kamu işleri direktörü Luke Petherbridge, EES’nin bütün katılımcı ülkelerde tam ve tutarlı biçimde çalışması için zamana ihtiyaç olduğunu belirtti. Petherbridge, gerekli durumlarda kontrollerin askıya alınabilmesi için Avrupa Komisyonu nezdindeki girişimlerini sürdürdüklerini söyledi.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) de EES kaynaklı gecikmelerin yolculara uçuşlarını ve aktarmalarını kaçırttığını belirterek esneklik süresinin resmen uzatılmasını istedi.
IATA Dış İlişkiler Başkanı Thomas Reynaert, sistemdeki aksaklıkların yolcuların güvenini zedelediğini, gecikmelerin havayolu şirketlerine de yüksek maliyetler getirdiğini ifade etti.
Avrupa Komisyonu, bazı üye ülkelerin belirli sınır geçiş noktalarında teknik düzenlemelere hâlâ ihtiyaç duyulduğunu bildirdi. Komisyon, bu ülkelerle temaslarını sürdürdüğünü ve gerekli uyarlamalar sırasında ek destek sağlamaya hazır olduğunu açıkladı.