Avrupa Birliği’nde pasaport damgasının yerini dijital kayıt sistemi alıyor

VGN

Avrupa Birliği’nin sınır geçişlerinde devreye aldığı Giriş Çıkış Sistemi, yani EES, 10 Nisan 2026 itibarıyla 29 Avrupa ülkesinin dış sınırlarında tam uygulamaya geçiyor. Yeni sistemle birlikte kısa süreli giriş ve çıkışlarda pasaportlara manuel damga basılması uygulaması büyük ölçüde sona eriyor.

Sistem aslında daha önce başladı

EES, kamuoyunda sıkça aktarıldığı gibi 10 Nisan 2026’da ilk kez başlamıyor. Sistem 12 Ekim 2025’te kademeli olarak devreye alınmıştı. 10 Nisan 2026 tarihi ise uygulamanın tüm dış sınır kapılarında tam kapasiteyle kullanılacağı tarih olarak öne çıkıyor.

Pasaport damgasının yerini dijital kayıt alıyor

Yeni düzende, Avrupa’ya kısa süreli giriş yapan AB dışı ülke vatandaşlarının girişi, çıkışı ve varsa giriş reddi bilgisi dijital olarak sisteme işleniyor. Böylece sınır geçişleri merkezi kayıtla takip ediliyor ve klasik damga kontrolü yerini elektronik izlemeye bırakıyor.

Biyometrik veri kontrolü öne çıkıyor

EES kapsamında yolculardan seyahat belgesindeki kişisel bilgilerin yanı sıra yüz görüntüsü ve parmak izi de alınabiliyor. Yetkililer, bu sistemin kimlik sahteciliğinin tespitini kolaylaştırdığını ve sınır güvenliğini güçlendirdiğini belirtiyor. 12 yaş altındaki çocuklar için parmak izi uygulamasında istisna bulunuyor.

Türkiye vatandaşlarını da doğrudan ilgilendiriyor

Sistem, Schengen bölgesine kısa süreli seyahat eden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını da kapsıyor. Özellikle 90 gün içinde 180 gün kalış kuralı artık dijital olarak daha net izlenecek. Bu nedenle vizeyle ya da vize muafiyeti kapsamı dışında farklı statülerle kısa süreli seyahat eden yolcular için sınır aşımı tespiti daha hızlı yapılabilecek.

Kimler kapsam dışında kalıyor

EES herkese uygulanmıyor. AB ülkeleri ile İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre vatandaşları sistemin dışında tutuluyor. Ayrıca uzun süreli vize ya da oturum izni sahipleri gibi bazı gruplar için de muafiyetler bulunuyor.

İlk geçişlerde bekleme süresi artabilir

Uzmanlar ve yetkili kurumlar, özellikle ilk kayıt sırasında sınır geçişlerinde işlemlerin uzayabileceğine dikkat çekiyor. İlk biyometrik kayıt aşaması birkaç dakika ek süre yaratabileceği için havalimanları ve diğer sınır noktalarında kuyruk riski gündeme gelebiliyor. İlk kayıt tamamlandıktan sonra sonraki giriş çıkışların daha hızlı ilerlemesi hedefleniyor.

Veriler ne kadar süre saklanacak

EES’de tutulan giriş, çıkış ve giriş reddi kayıtlarının üç yıl saklanacağı belirtiliyor. Bu süre, oluşturulan kaydın türüne göre değişebilen veri saklama kuralları içinde temel çerçeveyi oluşturuyor.

ETIAS ile karıştırılmaması gerekiyor

EES ile ETIAS aynı uygulama değil. EES sınır geçişinin dijital kaydını ve biyometrik kontrolünü düzenliyor. ETIAS ise vizeden muaf yolcular için ayrı bir seyahat izni sistemi olacak ve Avrupa Birliği’nin açıklamasına göre 2026’nın son çeyreğinde başlayacak.

Yolcular neye dikkat etmeli

Avrupa seyahati planlayanların, ilk girişte biyometrik işlem yapılabileceğini dikkate alarak havalimanı ve sınır kapısına daha erken gitmesi önem taşıyor. Pasaport, vize ve seyahat belgelerinin eksiksiz olması da yeni dönemde daha kritik hale geliyor. Özellikle kısa süreli kalış süresini aşmamak için seyahat takviminin dikkatle hesaplanması gerekiyor.