Arınç’tan sistem çağrısı

VGN

AK Parti’nin kurucularından Bülent Arınç, partinin ilk on yılını yükseliş dönemi olarak nitelendirdi; 2013 sonrasında durağanlaşma başladığını savunarak sistemin düzeltilmesi, liyakat ve istişarenin güçlendirilmesi için parti yönetimine açık çağrı yaptı.

AK Parti’nin kurucularından ve eski TBMM Başkanı Bülent Arınç, partinin 25 yıllık siyasi geçmişini değerlendirerek kuruluş ilkelerine dönülmesi çağrısında bulundu. Partinin ilk yıllarını “yükseliş dönemi” olarak tanımlayan Arınç, 2013 sonrasında yaşanan gelişmelerin ise siyasi hareketi önce durağanlaştırdığını, ardından gerileme sürecine soktuğunu savundu.

AK Parti, 25’inci kuruluş yıl dönümünü 14 Ağustos 2026’da Ankara’daki Millet Bahçesi’nde düzenlenecek geniş katılımlı programla kutlamaya hazırlanıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katılacağı program öncesinde konuşan Arınç, partinin geçmişi kadar geleceğine ilişkin görüşlerini de paylaştı.

İlk yılları yükseliş dönemi olarak tanımladı

Arınç, AK Parti iktidarını iki ayrı dönemde değerlendirdi. Yaklaşık 2013’e kadar süren ilk dönemin ekonomi, sağlık, ulaştırma, kamu hizmetleri, hukuk reformları ve Avrupa Birliği süreci bakımından başarılı geçtiğini söyledi.

Recep Tayyip Erdoğan’ın başbakanlığı döneminde hükümet üyelerinin yetki ve sorumluluk üstlendiğini belirten Arınç, kararların daha fazla istişareyle alındığını savundu. Sağlık, ulaştırma, enerji ve tarım alanlarında görev yapan bakanların bu süreçte önemli rol oynadığını ifade etti.

Arınç, partinin kuruluşunda “muhafazakâr demokrat” kimliğin benimsendiğini, çoğulculuk ve katılımcılığın öne çıkarıldığını anlattı. Milli Görüş geleneğinden gelmelerine rağmen Avrupa Birliği üyeliğini stratejik hedef olarak kabul ettiklerini ve Batı ile ilişkilerin geliştirilmesini önemsediklerini söyledi.

Gezi için “travma” değerlendirmesi

Arınç, AK Parti açısından ikinci dönemin 2013’te başladığı görüşünü dile getirdi. Bu süreçte Gezi Parkı protestoları, Suriye’deki gelişmeler, çözüm sürecinin sona ermesi, 17-25 Aralık soruşturmaları ve 15 Temmuz darbe girişiminin hükümet üzerinde önemli etkiler oluşturduğunu savundu.

Gezi Parkı protestolarının dönemin Başbakanı Erdoğan için “travma” olduğunu söyleyen Arınç, eylemlerin başlangıcı ile ilerleyen aşamalarının birbirinden ayrılması gerektiğini belirtti. İlk protestoların çevre hassasiyeti taşıyan öğrenciler ve farklı toplumsal kesimler tarafından başlatıldığını, polisin sert müdahalesinden sonra olayların başka bir boyuta taşındığını ifade etti.

Erdoğan’ın protestoları bir kalkışma olarak değerlendirdiğini hatırlatan Arınç, olayların ilerleyen bölümünün Türkiye’nin siyasi dengesini etkilediği görüşünü savundu.

Ergenekon ve 15 Temmuz açıklaması

Arınç, Ergenekon davaları sırasında askerler, gazeteciler, akademisyenler ve siyasetçiler hakkında yürütülen işlemlerde yaşanan haksızlıkları hiçbir zaman desteklemediklerini öne sürdü. Milli Güvenlik Kurulu toplantılarında bu uygulamalara tepki gösterdiklerini belirten Arınç, dönemin siyasi atmosferinde hükümeti devirmeye yönelik faaliyet iddiaları ile dava dosyalarına sonradan eklenen unsurların birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.

15 Temmuz darbe girişimine ilişkin önceden bir bilgilerinin bulunmadığını da belirten Arınç, 17-25 Aralık ve MİT Müsteşarının ifadeye çağrılması gibi gelişmeler hakkında bazı duyumlar aldıklarını ancak darbe hazırlığının kendilerine ulaşmadığını ifade etti.

Cumhurbaşkanlığı sistemine revizyon çağrısı

Arınç’ın en dikkat çekici değerlendirmelerinden biri Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne ilişkin oldu. Mevcut sistemin aksayan taraflarının gözden geçirilmesi gerektiğini savunan Arınç, karar alma süreçlerinde denetim ve istişarenin güçlendirilmesini istedi.

Cumhurbaşkanının çok geniş yetki ve sorumluluklara sahip olduğunu belirten Arınç, bakanlıklardaki müsteşarlıkların kaldırılmasının kurumsal hafızayı zayıflattığı görüşünü dile getirdi. Eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın sistemin sorunları hakkında bir rapor hazırladığını ve bu raporun Erdoğan’a sunulduğunu ileri sürdü.

Arınç, kamu yönetiminde ehliyet ve liyakat ilkelerine daha fazla önem verilmesini, atama ve kararların kapsamlı incelemelerin ardından yapılmasını istedi. Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanması gerektiğini de söyledi.

KKM üzerinden “kul hakkı” uyarısı

Kamu yöneticilerinin aldığı kararların milyonlarca kişiyi etkileyebileceğini belirten Arınç, “kul hakkı” konusunda yöneticilere uyarıda bulundu. Yanlış siyasi veya ekonomik kararların düzeltilmesi ve gerektiğinde toplumdan helallik istenmesi gerektiğini savundu.

Kur Korumalı Mevduat uygulamasını örnek gösteren Arınç, bu sistem nedeniyle toplumun önemli bir bölümünün zarar görmüş olabileceğini ileri sürdü. Yanlış olduğu anlaşılan kararların gecikmeden değiştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Avrupa Birliği hedefini yeniden gündeme getirdi

Arınç, Türkiye’nin Avrupa Birliği hedefinin yeniden canlandırılması gerektiğini söyledi. AB sürecinin Türkiye’ye uluslararası itibar kazandırdığını savunan Arınç, Rusya ve Çin ile ikili ilişkilerin sürdürülmesini desteklediğini ancak Şanghay İşbirliği Örgütü gibi yapılara katılmanın dış politikada eksen değişikliği olarak algılanabileceğini belirtti.

Partinin kuruluş ilkelerine dönmesini isteyen Arınç, ortak aklın, liyakatin ve istişarenin güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Erdoğan’ın yetki ve sorumlulukları farklı isimlerle paylaşmasının yönetimin işleyişine katkı sağlayacağını savundu.

Erdoğan sonrası için üç kriter

Arınç, Erdoğan’ın yeniden aday olmaması durumunda AK Parti’nin göstereceği cumhurbaşkanı adayının üç temel ölçüte göre belirlenmesi gerektiğini söyledi. Adayın siyasette toplumsal karşılığının bulunması, seçimi kazanabilecek desteğe sahip olması ve ülkenin geleceğine ilişkin açık bir yönetim vizyonu ortaya koyması gerektiğini belirtti.

Partiden ayrılmayı düşünmediğini de ifade eden Arınç, AK Parti’nin kurucularından biri olduğunu hatırlattı. Muhalif bir konuma geçmeyeceğini ancak parti yönetimine yönelik eleştiri hakkını kullanmayı sürdüreceğini söyledi.

AK Parti’nin kuruluşunda yer almayı hayatındaki en doğru kararlardan biri olarak nitelendiren Arınç, partinin geçmişte birlikte hareket ettiği isimleri unutmaması gerektiğini belirtti. Partinin yeniden güçlenmesinin kuruluş ilkelerine, ortak akla ve kapsayıcı siyasete dönmesiyle mümkün olacağını savundu.