Ankara’dan Atina’ya Boğazlar mektubu
Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliği, Yunanistan’ın “Türk Boğazları” ifadesine yönelik itirazına 8 Mayıs 2026 tarihli mektupla karşılık verdi. BM Genel Sekreteri ve Güvenlik Konseyi Başkanlığı’na gönderilen yazıda Ankara, söz konusu ifadenin yerleşik, tanımlayıcı ve coğrafi olarak doğru bir kullanım olduğunu bildirdi.
Mektupta, İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’nın Türkiye Cumhuriyeti’nin sınırları içinde ve egemenliği altında bulunduğu vurgulandı. Ankara, bu nedenle “Türk Boğazları” ifadesinin resmi açıklamalarda kullanılmasının doğal ve meşru olduğunu belirtti.
Türkiye, Yunanistan’ın “Türk Boğazları” ifadesinin Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile uyumlu olmadığı yönündeki değerlendirmesine karşı çıktı. Ankara’ya göre 1936 tarihli Montrö Sözleşmesi, İstanbul Boğazı, Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı’ndan geçişi düzenleyen hukuki rejimi tesis ediyor.
Mektupta, sözleşmenin amacının deniz geçiş rejimini belirlemek olduğu, coğrafi adları standartlaştırmayı hedeflemediği ifade edildi. Türkiye, Montrö Sözleşmesi’ni yaklaşık 90 yıldır titizlikle ve tarafsız biçimde uyguladığını da kayda geçirdi.
Yunanistan’ın BM Daimi Temsilci Yardımcısı Ioannis Stamatikos, 29 Nisan 2026’da “Denizcilik alanında su yollarının emniyeti ve güvenliği” başlığıyla düzenlenen Güvenlik Konseyi oturumunda “Türk Boğazları” ifadesine itiraz etmişti.
Stamatikos, Montrö Sözleşmesi’nin Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı’nda deniz seyrüseferini düzenleyen temel uluslararası metin olduğunu söylemişti. Yunan diplomat, sözleşmedeki terminolojinin “Boğazlar” olduğunu savunarak “Türk Boğazları” ifadesinin Montrö terminolojisiyle uyumlu olmadığını öne sürmüştü.
Türkiye’nin BM Daimi Temsilciliği, Yunanistan’ın oturumdaki çıkışını “talihsiz” olarak nitelendirdi. Ankara, bu itirazın denizcilik güvenliğiyle ilgili esas konulardan dikkati uzaklaştırdığını ve tartışmanın hedeflerinden çok iç siyasi amaçlara hizmet ettiğini savundu.
Mektupta, “Türk Boğazları” ifadesinin uluslararası metinlerde uzun süredir ve tutarlı biçimde kullanıldığı belirtildi. Türkiye, bu kullanımın Uluslararası Denizcilik Örgütü ve NATO belge ve kararlarında da yer aldığını kaydetti.
Ankara, “Türk Boğazları” ifadesini egemenlik ve yargı yetkisi temelinde kullanmaya devam edeceğini bildirdi. Türkiye, Yunanistan dahil tüm BM üyesi devletlere bu ifadenin yerleşik ve meşru kullanımını tanıma ve buna saygı gösterme çağrısı yaptı.
Mektupta, bir coğrafi unsurun bütünüyle bir devletin ülkesi içinde yer alması halinde, yetkili ulusal makam tarafından belirlenen resmi adlandırmanın açıklamalarda kullanılabileceği vurgulandı. Ankara, bu çerçevede “Türk Boğazları” ifadesinin Montrö Sözleşmesi ile tamamen uyumlu olduğunu savundu.