İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Ankara’da kritik Suriye teması
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 36. NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi kapsamında Ankara’da bulunan Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile görüştü. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ndeki yoğun lider diplomasisi içinde gerçekleşen temas, yalnızca ikili ilişkiler açısından değil, Suriye’nin yeni döneminde bölgesel dengeler bakımından da dikkat çeken başlıklardan biri oldu.
Görüşme, Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen NATO Ankara Zirvesi’nin en kritik diplomatik temasları arasında yer aldı. Zirvede Ukrayna savaşı, savunma harcamaları, NATO’nun yeni güvenlik mimarisi ve bölgesel krizler gündemdeyken, Suriye dosyası Ankara’nın öncelikli başlıklarından biri olarak masaya taşındı.
Erdoğan ile Şara görüşmesinde Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunması, merkezi otoritenin güçlendirilmesi, terör örgütlerinin silahsızlandırılması ve sınır hattındaki güvenlik risklerinin azaltılması öne çıktı. Türkiye açısından en hassas başlıklardan biri, SDG/YPG unsurlarının Suriye devlet yapısına entegrasyonu ve silahlı varlığın sona erdirilmesi oldu.
Ankara, Suriye’de yeni yönetimin ülke genelinde kontrolü sağlamasını, ancak bunun Türkiye’nin milli güvenliğini tehdit eden yapılara alan açmadan yürütülmesini istiyor. Bu nedenle görüşmenin perde arkasında, Şam yönetiminin kuzey ve doğu Suriye’de atacağı adımların ayrıntılı biçimde ele alındığı değerlendiriliyor.
Görüşmenin diplomatik arka planında üç başlık dikkat çekti. İlk başlık, Türkiye sınırına yakın bölgelerde güvenliğin kalıcı hale getirilmesi oldu. Ankara, Suriye’de merkezi yönetimin güçlenmesini desteklerken, sınır hattında yeni bir güvenlik boşluğu oluşmaması gerektiğini vurguluyor.
İkinci başlık, mültecilerin güvenli, gönüllü ve onurlu dönüşü oldu. Türkiye, Suriye’de kalıcı istikrarın sağlanmasını, altyapı ve kamu hizmetlerinin yeniden işler hale gelmesini dönüş sürecinin temel şartları arasında görüyor.
Üçüncü başlık ise Suriye’nin uluslararası sisteme yeniden dahil edilmesi oldu. Şara yönetiminin Batı ve bölge ülkeleriyle yürüttüğü temaslar, yaptırımların gevşetilmesi ve yeniden inşa için finansman arayışı Ankara tarafından yakından izleniyor.
Suriye’de Beşar Esad döneminin sona ermesinin ardından Ahmed Şara liderliğindeki yönetim, hem iç dengeleri kurmaya hem de dış dünyayla ilişkileri normalleştirmeye çalışıyor. Ancak ülke hâlâ ağır ekonomik yıkım, güvenlik açıkları, mezhepsel gerilimler, eski rejim unsurları ve DEAŞ tehdidiyle karşı karşıya bulunuyor.
Şam’da son günlerde yaşanan patlamalar, yeni yönetimin güvenlik alanında hâlâ kırılgan bir süreçten geçtiğini gösterdi. Diplomatik ziyaretlerin arttığı bir dönemde meydana gelen saldırılar, Suriye’nin uluslararası meşruiyet arayışına rağmen sahadaki risklerin sürdüğünü ortaya koydu.
Suriye dosyasında en önemli gelişmelerden biri, ABD’nin Şara yönetimine yönelik tutumunda yaşanan değişim oldu. Washington’ın yaptırımları gevşetme ve Suriye’yi yeniden uluslararası finans sistemine yaklaştırma adımları, Şam yönetiminin hareket alanını genişletti.
Avrupa Birliği de Esad dönemiyle bağlantılı kişi ve yapılara yönelik yaptırımları sürdürürken, yeni Suriye yönetimiyle kurumsal temas kanallarını artırıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Şam ziyareti, Avrupa’nın Suriye’deki yeni döneme temkinli destek verdiğini gösteren sembolik adımlardan biri olarak öne çıktı.
Bu gelişmeler Ankara açısından iki yönlü önem taşıyor. Türkiye, Suriye’nin istikrara kavuşmasını kendi sınır güvenliği ve mülteci politikası için gerekli görüyor. Ancak Şam’ın Batı ile yakınlaşma sürecinde Türkiye’nin güvenlik hassasiyetlerinin geri planda kalmamasını istiyor.
Erdoğan Şara görüşmesinin en hassas başlıklarından biri SDG/YPG dosyası oldu. Türkiye, bu yapının PKK ile bağlantılı olduğunu belirterek silahlı varlığın sona erdirilmesini istiyor. Şam yönetimi ise ülke bütünlüğünü sağlamak için kuzey ve doğudaki silahlı yapıların merkezi devlet çatısı altında kontrol altına alınmasını hedefliyor.
Bu süreç, yalnızca Türkiye-Suriye ilişkilerini değil, ABD’nin bölgedeki askeri ve siyasi pozisyonunu da etkiliyor. Washington’ın SDG ile geçmişte kurduğu ilişki, yeni Suriye denkleminde yeniden tanımlanırken, Ankara bu dönüşümün sahada somut sonuç vermesini bekliyor.
Türkiye’nin görüşmede öne çıkardığı başlıklardan biri de Suriyeli mültecilerin dönüşü oldu. Ankara, dönüşlerin zorlamaya dayalı olmadan, güvenli bölgeler, altyapı yatırımları, konut projeleri ve yerel hizmetlerin yeniden kurulmasıyla mümkün olabileceğini savunuyor.
Suriye’de elektrik, su, sağlık, eğitim ve ulaşım altyapısındaki ağır hasar, geri dönüş sürecinin önündeki en büyük engeller arasında yer alıyor. Bu nedenle yeniden inşa başlığı, yalnızca ekonomik değil, doğrudan insani ve siyasi sonuçları olan bir konu olarak masaya geliyor.
Suriye’de yeni dönemin en karmaşık dosyalarından biri İsrail, Lübnan ve İran hattında şekilleniyor. Şara yönetimi bir yandan bölgesel gerilimlerin dışında kalmaya çalışırken, diğer yandan Suriye topraklarının yeni bir vekâlet mücadelesine sahne olmasını önlemeye çalışıyor.
Lübnan sınırı, Hizbullah’ın geleceği, İsrail’in güvenlik kaygıları ve İran’ın bölgede kaybettiği etki alanları, Şam yönetiminin önündeki en zorlu sınavlar arasında bulunuyor. Türkiye ise Suriye’nin bölgesel çatışmaların uzantısı haline gelmemesini, ülkenin merkezi otorite altında istikrara kavuşmasını istiyor.
Erdoğan Şara görüşmesinin perde arkasında Ankara’nın daha geniş bir stratejik hesabı bulunuyor. Türkiye, Suriye’de güvenlik tehdidinin azalmasını, sınır hattında istikrarın sağlanmasını, mültecilerin dönüşünün hızlanmasını ve Şam ile ekonomik ilişkilerin kontrollü biçimde yeniden kurulmasını hedefliyor.
Bu tablo, Türkiye’nin Suriye politikasında yalnızca güvenlik odaklı değil, aynı zamanda diplomatik ve ekonomik araçları da içeren yeni bir döneme işaret ediyor. Ankara, NATO Zirvesi’ndeki ev sahipliğiyle hem ittifak içindeki rolünü güçlendirdi hem de Suriye dosyasında merkez ülke konumunu yeniden öne çıkardı.
Erdoğan ile Şara arasındaki Ankara görüşmesi, iki ülke arasında daha düzenli diplomatik temasların önünü açabilecek bir adım olarak değerlendiriliyor. Bundan sonraki süreçte güvenlik kurumları, dışişleri kanalları ve teknik heyetler üzerinden somut başlıkların çalışılması bekleniyor.
Suriye’de kalıcı istikrarın sağlanması, Türkiye’nin sınır güvenliği, mültecilerin dönüşü, SDG’nin geleceği ve yeniden yapılanma süreci birbirinden ayrı başlıklar değil. Ankara’daki görüşme, bu dosyaların tamamının aynı masa etrafında ele alındığı yeni bir diplomasi evresine işaret etti.