'Alev Yıldızı' T CrB neden hâlâ patlamadı? Gökbilimciler nova için 'çok yakında' diyor
Gökyüzü meraklılarının yaklaşık iki yıldır beklediği "Alev Yıldızı" (Blaze Star) T Coronae Borealis, kısa adıyla T CrB, henüz patlamadı. Space.com'un 15 Kasım'da yayımlanan haberinde görüşlerine başvurulan gökbilimciler, nova patlamasının yakında gerçekleşeceğinden emin olduklarını, ancak kesin bir tarih verilemediğini söyledi.
T CrB tek bir yıldız değil; yoğun bir beyaz cüce ile şişkin bir kırmızı devden oluşan çift yıldız sistemi. Beyaz cüce, yaklaşık 80 yıllık bir süre boyunca kütleçekimiyle kırmızı devden madde çekiyor. Biriken madde kritik bir eşiğe ulaştığında nova adı verilen patlama yaşanıyor ve sistem normal parlaklığının yaklaşık 1.000 katına çıkıyor. Ardından parlaklık yavaş yavaş düşüyor ve döngü yeniden başlıyor. Sistemin son patlaması 1946'da Dünya'dan görülmüştü.
Louisiana State Üniversitesi'nden Bradley Schaefer, "T CrB yakında patlayacak, herkes bundan çok emin" dedi. Ancak Schaefer'e göre beyaz cücenin yüzeyine düşen gazın hızı ve patlamayı tetikleyecek kütle yüksek hassasiyetle ölçülemiyor. Son 80 yılda biriken gazın eşiğe yakın olması gerektiğini belirtiyor.
NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi'ndeki Astroparçacık Fiziği Laboratuvarı'nın şefi Elizabeth Hays da şimdiye kadar heyecan yaratan bazı sönükleşme ve parlama dönemleri yaşandığını, ancak bunların asıl patlamaya dönüşmediğini hatırlattı. Hays, novanın muhtemelen önümüzdeki birkaç yıl içinde gerçekleşeceğini ve son patlamadan 84 yıl sonrasına, yani 2030'a kalması durumunda biraz şaşıracağını söyledi. Hays'e göre kırmızı devin parlak ışığı sönük beyaz cüceyi gölgede bıraktığı için ayrıntılı gözlem zor. Bilim insanı durumu hava durumu tahminine benzetiyor: Koşullar uygun olsa da fırtınanın zamanlaması belirsiz kalabiliyor.
T CrB, Kasım ayında akşamın erken saatlerinde Herkül ile Çoban takımyıldızları arasındaki Kuzey Tacı (Corona Borealis) takımyıldızında, Epsilon Coronae Borealis yıldızının yakınında bulunuyor.