İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
Akaryakıtta ‘Eşel Mobil’ sistemi yeniden devrede
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla artışa geçen petrol fiyatlarının, akaryakıt zamlarına ve enflasyona etkisini azaltmak üzere geçici olarak eşel mobil sistemi devreye alındı. Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
ABD-İsrail ile İran savaşı sürerken İran Devrim Muhafızlarının Hürmüz Boğazı’nı kapatması petrol fiyatlarında hızlı bir yükselişe neden oldu. Küresel petrol arzının önemli bir bölümünün geçiş yaptığı Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler akaryakıt fiyatlarına zam olarak yansıması beklenirken hükümet, fiyat artışının vatandaş üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla eşel mobil sistemini 5 yıl aradan sonra yeniden uygulamaya koydu.
Karara göre sistem, 2 Mart tarihinden itibaren uygulanacak. Bu tarihten sonra uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki artış nedeniyle akaryakıt fiyatlarında yükseliş olması halinde, söz konusu artışın yüzde 75’ine kadar olan kısmı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimiyle karşılanacak. Böylece fiyat artışının yalnızca yüzde 25’lik bölümü doğrudan pompaya yansıyacak.
Hazine ve Maliye politikası çerçevesinde alınan bu karar ile vatandaşın akaryakıt giderlerinin kontrollü şekilde artması hedefleniyor. Yeni düzenleme ile örneğin uluslararası piyasalardaki gelişmeler nedeniyle akaryakıt fiyatının 10 lira artması durumunda bu artışın 7,5 liralık kısmı devlet tarafından karşılanacak, 2,5 liralık kısmı pompa fiyatına yansıyacak. -
ÖTV indiriminde üst sınır
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre eşel mobil sistemi kapsamında uygulanabilecek maksimum ÖTV indirimleri de belirlendi. Buna göre:
-Benzinde litre başına 14,8277 liraya kadar,
-Motorinde litre başına 13,9006 liraya kadar,
-LPG’de kilogram başına 11,3830 liraya kadar
vergi indirimi yapılabilecek. Sistem yalnızca fiyat artışlarında değil, fiyat düşüşlerinde de devreye girecek. Uluslararası petrol fiyatlarının veya döviz kurunun gerilemesi durumunda akaryakıt fiyatlarında düşüş meydana gelirse, düşüş tutarının yüzde 75’ine kadar olan kısmı ÖTV’ye yeniden eklenecek. Ancak bu artış hiçbir şekilde 2 Mart tarihinde uygulanan ÖTV seviyesini aşamayacak.
Bu mekanizma sayesinde devletin fiyat artışları sırasında vazgeçtiği vergi gelirlerinin bir bölümü, fiyatlar düştüğünde yeniden tahsil edilebilecek.
Daha önce de uygulanmıştı
Eşel mobil sistemi Türkiye’de daha önce de uygulanmıştı. Akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların enflasyon üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla yürürlüğe konulan sistem, 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurundaki hızlı yükseliş nedeniyle kaldırılmıştı. Kur ve petrol fiyatlarındaki sert artışın vergi indirimiyle karşılanamaz hale gelmesi üzerine uygulama sona erdirilmişti.