Aidat yasası kabul edildi
Fahiş site aidatlarına yönelik düzenlemeleri de içeren Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı. Düzenleme, özellikle büyük sitelerde ve toplu yapılarda aidatların nasıl belirleneceğine ilişkin yeni kurallar getiriyor.
Yeni yasayla site yöneticilerinin aidat ve avans tutarını tek taraflı belirlemesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Buna göre yöneticinin kat maliklerinden toplayacağı avans miktarı kat malikleri kurulunun onayına tabi olacak. İşletme projesi de kat malikleri genel kurulunda kabul edilecek.
Düzenlemeye göre yöneticiler, ana gayrimenkulün genel yönetim işleri, koruma, onarım, temizlik, asansör, kalorifer, sıcak ve soğuk hava işletmesi ile sigorta gibi giderler için avans toplayabilecek. Ancak bu avans miktarı, kat malikleri kurulunca onaylanmadan kesinleşmeyecek.
Yönetim planında bu giderlere ilişkin özel bir zaman belirtilmemişse, yöneticiler her takvim yılının ilk ayı içinde işletme projesi onaylanıncaya kadar avans toplanmasından sorumlu olacak. Böylece aidat artışlarının yönetici kararıyla değil, kat maliklerinin denetimiyle belirlenmesi sağlanacak.
Kanunla işletme projesinin kat malikleri genel kurulunda onaylanması zorunlu hale getirildi. Kat malikleri kurulunca kabul edilmiş bir işletme projesi yoksa yönetici, en geç üç ay içinde genel kurulda onaylanıncaya kadar geçici bir işletme projesi hazırlayacak.
Hazırlanan geçici işletme projesi, kat maliklerine veya bağımsız bölümden fiilen yararlananlara imza karşılığında ya da taahhütlü mektupla bildirilecek. Genel kurul, bu projeyi en geç üç ay içinde aynen veya değiştirerek karara bağlayacak.
Mevcut bir işletme projesi varsa geçici işletme projesinde öngörülen bedel, yürürlükteki işletme projesi tutarı esas alınarak belirlenecek. Bu tutar, takvim yılı başından geçerli olmak üzere bir önceki yılın yeniden değerleme oranından fazla olamayacak.
Bu hükümle, onaylanmış işletme projesi bulunmayan sitelerde geçici bütçe oluşturulurken yüksek ve keyfi artış yapılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Yönetici tarafından hazırlanan geçici proje de kat malikleri kurulunun onayına sunulacak.
Toplu yapılarda yönetim planının değiştirilmesi de yeni kurallara bağlandı. Yönetim planı değişikliği için toplu yapı temsilciler kurulu üyelerinin temsil ettikleri bağımsız bölümlerin tam sayısının üçte ikisinin oyu gerekecek.
Geçici yönetimle ilgili yönetim planı hükümleri de toplu yapı alanındaki bağımsız bölüm maliklerinin üçte iki oyuyla değiştirilebilecek. Yönetim planlarında yeni düzenlemeye aykırı hükümler bulunması halinde bu hükümler uygulanmayacak.
Kanun yalnızca site aidatlarıyla sınırlı kalmadı. Tapu Kanunu’nda yapılan değişiklikle, Sermaye Piyasası Kurulu ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yetkilendirilen değerleme kuruluşlarının hazırladığı bazı değerleme raporlarının Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne elektronik ortamda ve bedelsiz olarak gönderilmesi zorunlu olacak.
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından sosyal konut ve konutla birlikte ihaleye çıkılan yapım işlerine ilişkin bazı ihale kararları ve sözleşmeler de 31 Aralık 2027’ye kadar damga vergisinden istisna tutulacak. Bu süreyi üç yıla kadar uzatma yetkisi Cumhurbaşkanına ait olacak.
Kanunda 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen hak sahiplerine yönelik düzenleme de yer aldı. Buna göre deprem bölgesindeki hak sahiplerine verilen hibe ve krediler haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek ve iflas masasına dahil edilemeyecek.
Bu hükümle afetzedelere sağlanan desteklerin başka alacak işlemlerine konu edilmesinin önüne geçilecek. Düzenleme, hak sahiplerine verilen kamu desteklerinin doğrudan afet sonrası iyileşme sürecinde kullanılmasını güvence altına almayı amaçlıyor.
Yasa kapsamında Yapı Denetimi Hakkında Kanun’da da değişiklik yapıldı. Kanuna beton üreticisi ile zemin ve temel etüt kuruluşu tanımları eklendi. Zemin ve temel etüt kuruluşu ortaklarından en az birinin jeoloji, jeofizik veya inşaat mühendisi olması gerekecek.
Yeni iş almaktan men cezası alan yapı denetim kuruluşlarının ortakları, ceza süresince yapı denetim, zemin ve temel etüt ya da laboratuvar kuruluşlarında teknik görev alamayacak. Faaliyete son verme cezası alan kuruluşların ortakları ise üç yıl süreyle bu alanlarda görev ve ortaklık üstlenemeyecek.
Yeni aidat düzenlemesi, Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek. Uygulamayla birlikte site yönetimlerinin bütçe, avans ve işletme projesi süreçlerinde kat maliklerinin onayı belirleyici olacak.
Düzenleme, site sakinlerinin gider kalemlerini görmesini, işletme projesine itiraz ve onay süreçlerine katılmasını ve aidat artışlarının denetlenebilir hale gelmesini sağlayacak. Böylece aidatların yalnızca yönetim kararıyla değil, kurul iradesiyle belirlenmesi esas alınacak.