İstanbul 20.1°C
Şanlıurfa 14.8°C
Diyarbakır 12°C
Berlin 29°C
Afganistan’da Taliban’ın Bagram törenini Trump’ı kızdırmamak için küçülttü
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Taliban, Afganistan’da yeniden iktidara gelişinin beşinci yıl dönümünde önceki yıllardan farklı bir kutlama programı uyguladı. Bagram Hava Üssü’nde ele geçirilen Amerikan askeri araçlarının sergilendiği geniş katılımlı geçit bu yıl yapılmadı. Uzmanlar daha sınırlı tutulan törenlerin, ABD Başkanı Donald Trump’ı kızdırmama düşüncesiyle bağlantılı olabileceğini belirtti. Taliban yönetimi ise Bagram’daki geçidin neden düzenlenmediğine ilişkin resmî bir gerekçe açıklamadı.
Bagram’daki büyük törenin yerini Kabil aldı
Taliban, 15 Ağustos 2021’de Afganistan’ın başkenti Kabil’in kontrolünü ele geçirmişti. İzleyen yıllarda “Zafer Günü” olarak adlandırılan yıl dönümü kutlamalarının en dikkat çekici bölümü, geçmişte ABD ve NATO güçlerinin kullandığı Bagram Hava Üssü’nde gerçekleştiriliyordu.
Taliban’ın 2024’te Bagram’da düzenlediği en büyük törene yaklaşık 10 bin kişilik bir davetli topluluğu katılmıştı. Törende Amerikan yapımı Humvee araçları, M4 tüfekleri ve farklı askeri teçhizat sergilenmişti. Çin ve Rusya’dan üst düzey diplomatlar da etkinliği izleyenler arasında yer almıştı.
Bagram’da bu yıl benzer bir tören düzenlenmedi. Bunun yerine Taliban mensupları Kabil’de daha küçük bir kutlama yaptı. Zırhlı araçlardan oluşan konvoy, eski ABD Büyükelçiliği binasının önünden geçti. Taliban bayrakları ve Amerikan güçlerine karşı kazanılan zaferi vurgulayan pankartlar sergilendi.
Trump askeri araçların sergilenmesine tepki göstermişti
Donald Trump, Şubat 2026’daki bir açıklamasında Taliban’ın Amerikan yapımı araç ve silahları askeri geçitlerde sergilemesinden duyduğu rahatsızlığı dile getirmişti. Trump, bu görüntülerin kendisini kızdırdığını söylemişti.
ABD ile Afganistan ilişkileri üzerine çalışan David S. Sedney, Bagram’daki büyük törenin yapılmamasının Trump’a doğrudan bir yakınlaşma mesajı olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. Sedney’e göre Taliban yönetimi, öngörülmesi zor tepkiler verebileceğini düşündüğü Trump’ı daha fazla kızdırmaktan kaçınmış olabilir.
Sedney, eski ABD Büyükelçiliği önünden geçirilen konvoyun da güçlü bir sembolik anlam taşıdığı görüşünde. Taliban’ın Bagram yerine uzun yıllar Amerikan varlığının merkezi olan büyükelçilik binasının önünü seçmesi, kutlamanın bütünüyle iptal edilmediğini gösterdi.
Bagram anlaşmazlığı devam ediyor
Bagram Hava Üssü, 11 Eylül saldırılarının ardından Afganistan’a giren Amerikan güçlerinin ülkedeki en önemli askerî merkezlerinden biri olmuştu. Küçük bir kent büyüklüğündeki tesis, iki pistin yanı sıra hangarlar, hastane, yolcu terminali ve geniş araç park alanları barındırıyor.
Trump, Eylül 2025’te ABD’nin üssün kontrolünü yeniden almak için görüşmeler yürüttüğünü açıklamıştı. Bagram’ın stratejik konumuna dikkat çeken Trump, üssün Çin’de nükleer silah üretildiğini söylediği bölgeye yaklaşık bir saatlik mesafede bulunduğunu ifade etmişti.
Taliban Sözcüsü Zabihullah Mücahid ise Trump’ın bu sözlerini reddetmiş ve Afganistan topraklarında yeniden yabancı askerî varlığa izin verilmeyeceğini bildirmişti. Taliban yetkilileri, ülkede kalan askerî araç ve teçhizatın kendi kontrollerinde olduğunu ve ABD’ye iadesinin gündemde bulunmadığını belirtiyor.
Askerî araçların bir bölümü Afgan ordusundan kaldı
ABD güçleri 2021’de Afganistan’dan çekilmeden önce kendilerine ait çok sayıda uçak, bilgisayar sistemi ve askerî cihazı kullanılmaz hale getirmeye çalıştı. Taliban’ın eline geçen araçların önemli bir bölümünün ise ABD’nin yıllar içinde eski Afgan ordusuna verdiği teçhizattan oluştuğu belirtiliyor.
Afgan ordusunun dağılmasının ardından üslerde ve askerî tesislerde kalan Humvee araçları, silahlar ve diğer malzemeler Taliban’ın kontrolüne geçti. Bu araçlar sonraki yıllarda düzenlenen törenlerde Taliban’ın iktidara dönüşünün sembolleri olarak kullanıldı.
Taliban yönetimindeki görüş ayrılıkları
Kabil’deki yıl dönümü geçidine Taliban’ın geçici İçişleri Bakanı Sirajuddin Hakkani öncülük etti. Hakkani ile Kandahar’da bulunan Taliban lideri Hibetullah Ahundzade arasında yönetim anlayışı konusunda görüş ayrılıkları bulunduğu öne sürülüyor.
Pakistan’ın eski İran Büyükelçisi Asif Durrani, Taliban’ın bir yandan Amerikan güçlerine karşı kazandığı zaferi hatırlatmak, diğer yandan uluslararası toplumla ilişkilerini normalleştirmek istediğini değerlendirdi. Durrani’ye göre kutlamaların büyüklüğü değişse bile Afganistan’ın diplomatik yalnızlığı devam ettiği sürece bu törenlerin dış politikadaki etkisi sınırlı kalacak.