ABD Yüksek Mahkemesi doğumla vatandaşlık kuralını korudu
ABD Yüksek Mahkemesi, ülkede doğan çocuklara vatandaşlık verilmesine ilişkin davada kararını açıkladı. Mahkeme, Trump yönetiminin doğumla vatandaşlık uygulamasını sınırlamaya yönelik düzenlemesini reddetti.
Kararla birlikte, ABD topraklarında doğan çocukların anne ve babalarının göçmenlik statüsüne bakılmaksızın genel kural olarak ABD vatandaşı sayılması uygulaması devam edecek.
Yüksek Mahkeme, davayı ABD Anayasası’nın 14. Ek Maddesi çerçevesinde değerlendirdi. Söz konusu madde, ABD’de doğan ve ABD’nin yargı yetkisine tabi olan kişilerin vatandaş kabul edileceğini düzenliyor.
Mahkeme çoğunluğu, bu anayasal hükmün uzun süredir uygulanan yorumunun değiştirilmesini gerektirecek bir gerekçe bulunmadığı sonucuna vardı. Böylece doğumla vatandaşlık kuralının mevcut haliyle korunmasına karar verildi.
Trump yönetiminin düzenlemesi, ABD’de doğan her çocuğun otomatik vatandaş sayılmasına ilişkin uygulamayı sınırlamayı amaçlıyordu.
Düzenlemeye göre bir çocuğun doğumla ABD vatandaşı sayılabilmesi için anne veya babasından en az birinin ABD vatandaşı, green card sahibi ya da yönetimin kabul ettiği belirli yasal statülerden birine sahip olması şartı aranacaktı.
Bu düzenleme yürürlüğe girseydi, anne ve babası belgesiz göçmen olan çocuklar ile anne ve babası geçici vizeyle ABD’de bulunan bazı çocuklar otomatik vatandaşlık kapsamı dışında kalabilecekti.
Yüksek Mahkeme’nin kararı, federal kurumların ABD’de doğan çocukların vatandaşlık statüsünü anne ve babalarının göçmenlik durumuna göre reddedemeyeceği anlamına geliyor.
Bu kapsamda doğum belgesi, pasaport, vatandaşlık kaydı ve vatandaşlık statüsüne bağlı resmi işlemlerde mevcut uygulama sürecek. Federal yönetim, başkanlık kararıyla doğumla vatandaşlık hakkını daraltamayacak.
Davanın merkezinde, 14. Ek Madde’de yer alan “ABD’de doğan ve ABD’nin yargı yetkisine tabi olan kişiler” ifadesi bulunuyordu.
Trump yönetimi, bu ifadenin ABD’de doğan herkes için otomatik vatandaşlık anlamına gelmediğini savundu. Yönetim, anne ve babanın ABD ile hukuki bağının vatandaşlık değerlendirmesinde dikkate alınabileceğini ileri sürdü.
Düzenlemeye karşı çıkanlar ise 14. Ek Madde’nin uzun yıllardır ABD’de doğan kişilere geniş kapsamlı vatandaşlık hakkı tanıdığını, bu anayasal yorumun başkanlık kararıyla değiştirilemeyeceğini belirtti.
Doğumla vatandaşlık tartışmasında 1898 tarihli United States v. Wong Kim Ark kararı da yeniden gündeme geldi.
Bu kararda Yüksek Mahkeme, ABD’de doğan bir kişinin anne ve babası yabancı uyruklu olsa bile vatandaş sayılabileceğine hükmetmişti. Söz konusu içtihat, doğumla vatandaşlık uygulamasının Amerikan hukukundaki temel dayanaklarından biri olarak kabul ediliyor.
ABD’de doğumla vatandaşlık kuralının istisnaları sınırlı tutuluyor. Yabancı diplomatların çocukları gibi ABD’nin olağan yargı yetkisine tabi olmayan bazı kişiler bu kapsamın dışında değerlendiriliyor.
Mahkeme kararı, bu sınırlı istisnalar dışında ABD topraklarında doğan çocukların vatandaşlık hakkının korunacağını ortaya koydu.
Karar, ABD’de yaşayan göçmen aileleri doğrudan ilgilendiriyor. Belgesiz göçmenler, geçici çalışma vizesiyle ülkede bulunanlar, öğrenci vizesi sahipleri ve diğer geçici statülerdeki kişiler açısından çocukların vatandaşlık durumu davanın temel başlıklarından biriydi.
Yüksek Mahkeme’nin kararıyla bu grupların ABD’de doğan çocukları, genel kural olarak vatandaşlık hakkından yararlanmaya devam edecek.
Kararın ardından ABD’de doğan çocukların vatandaşlık hakkına ilişkin mevcut uygulama değişmeyecek.
Buna göre anne ve babası ABD vatandaşı olan çocuklar, green card sahibi olanların çocukları, geçici vizeyle ülkede bulunanların çocukları ve belgesiz göçmenlerin ABD’de doğan çocukları genel kural olarak ABD vatandaşı sayılacak.
Yüksek Mahkeme’nin kararı, doğumla vatandaşlık konusunda uzun süredir uygulanan anayasal yorumu korurken, bu alandaki değişikliklerin başkanlık kararıyla yapılamayacağını da ortaya koydu.