ABD ve Japonya yene yeniden ortak müdahalede bulundu
ABD ile Japonya, Japon yeninde yaşanan hızlı değer kaybının ardından döviz piyasasına koordineli biçimde müdahale etti. ABD Hazine Bakanlığı ile Japon hükümetinin gerçekleştirdiği ortak yen alımıyla düzensiz kur hareketlerinin sınırlanması ve finans piyasalarındaki istikrarın desteklenmesi amaçlandı.
Müdahale, Donald Trump yönetiminin Japonya ile yürüttüğü ekonomik ve stratejik iş birliğinin yeni bir adımı olarak kayıtlara geçti. Başkan Trump, ortak kararın dünya ekonomisi açısından olumlu sonuçlar doğurmasını beklediğini ve ABD’nin Japonya ile dayanışma içinde hareket ettiğini belirtti.
Bessent’in notunda 10 milyar dolara kadar alım vardı
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in 31 Temmuz 2026’da Camp David’de gerçekleştirilen kabine toplantısında kullandığı not defterinde, “5 ila 10 milyar dolarlık Japon yeni satın al” ifadesi yer aldı.
Notun kamuoyuna yansımasının ardından Bessent, ABD’nin Japon hükümetiyle koordineli döviz işlemlerine katıldığını doğruladı. ABD tarafından gerçekleştirilen yen alımının New York Federal Rezerv Bankası aracılığıyla yapıldığı bildirildi.
İşlemin kesin büyüklüğünün daha sonra açıklanacak resmî hesaplarla netleşmesi bekleniyor. Bessent’in notu, Trump yönetiminin 5 ila 10 milyar dolar arasında yen almayı değerlendirdiğini gösterdi.
Yen 40 yılın en düşük seviyesini gördü
Japon yeni, ortak müdahale öncesinde dolar karşısında 163 seviyesine kadar geriledi. Bu değer, Japon para biriminin yaklaşık 40 yıl içindeki en düşük düzeyi olarak kayıtlara geçti.
ABD ve Japonya’nın ortak işlemlerinin ardından dolar-yen kuru ilk aşamada 155 seviyesine kadar indi. Böylece yen, dolar karşısında kısa sürede yaklaşık yüzde 5 değer kazandı.
Kur daha sonraki işlemlerde yeniden dalgalansa da iki ülkenin birlikte hareket etmesi piyasalarda etkili oldu. ABD ve Japonya, gerekli görülmesi halinde kur istikrarını destekleyecek yeni adımların değerlendirilebileceği mesajını verdi.
Trump ortak müdahaleyi dostluk mesajı olarak açıkladı
Başkan Donald Trump, ABD’nin Japonya ile gerçekleştirdiği ortak müdahaleyi iki ülke arasındaki güçlü ilişkilerin bir göstergesi olarak değerlendirdi.
Trump, Japonya’nın ABD açısından önemli bir ekonomik ve güvenlik ortağı olduğunu belirterek Washington yönetiminin Tokyo ile yakın iş birliğini sürdüreceğini ifade etti. ABD Başkanı, döviz piyasasında atılan adımın dünya ekonomisi için olumlu olacağını söyledi.
Trump yönetimi, müdahaleyle birlikte Japon yenindeki hızlı değer kaybının sınırlandırılmasına ve uluslararası piyasalardaki dengeli işleyişin korunmasına destek verdi.
Japon yeni neden değer kaybetti?
Japonya, 1990’lı yıllardan bu yana düşük büyüme ve uzun süre devam eden düşük enflasyonla mücadele ediyor. Japonya Merkez Bankası, ekonomik hareketliliği ve tüketimi desteklemek amacıyla faizleri uzun yıllar düşük seviyelerde tuttu.
Japonya Merkez Bankası politika faizini Nisan 2026’da yüzde 1’e yükseltti. Bu oran 1995’ten bu yana görülen en yüksek düzey olmasına rağmen ABD’deki yüzde 3,5 ile yüzde 3,75 arasındaki faiz seviyesinin altında kaldı.
İki ülkenin faizleri arasındaki fark, küresel yatırımcıların dolar cinsinden varlıklara yönelmesinde etkili oldu. Düşük faizli yen üzerinden borçlanılarak daha yüksek getirili varlıklara yatırım yapılması, Japon para birimi üzerindeki baskıyı artırdı.
Piyasalarda “yen taşıma işlemi” olarak bilinen bu yatırım yöntemi, dolar talebini desteklerken yenin değer kaybetmesine katkıda bulundu.
Enerji ithalatı yen üzerindeki baskıyı artırdı
Japonya, enerji kaynakları bakımından büyük ölçüde dışa bağımlı bir ülke konumunda bulunuyor. Petrol ve doğal gaz ihtiyacının önemli bölümünü ithalat yoluyla karşılayan ülkenin enerji ödemeleri çoğunlukla dolar üzerinden gerçekleştiriliyor.
Japonya’nın petrol ithalatının yaklaşık yüzde 95’i Orta Doğu’dan sağlanıyordu. Bölgedeki gelişmelerin enerji fiyatlarını yükseltmesi, Japonya’nın ithalat maliyetlerinin artmasına neden oldu.
Doların yen karşısında değer kazanması, enerji ve ham madde ithalatının Japon şirketleri açısından daha pahalı hale gelmesini beraberinde getirdi. Bu durum, ülkedeki yakıt, elektrik ve tüketici fiyatlarına da yansıdı.
Zayıf yen, Japon ihracatçıların uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü desteklerken ülkeye gelen turistler açısından da fiyat avantajı sağlıyor. Buna karşılık ithal ürünlerin maliyetinde görülen artış, Japon hane halkının harcamalarını etkiliyor.
Japonya ekonomisinde yapısal dönüşüm sürüyor
Japonya, dünyanın dördüncü büyük ekonomisi olmasına rağmen yaşlanan nüfus, azalan çalışma çağındaki insan sayısı ve sınırlı verimlilik artışı gibi uzun vadeli konularla karşı karşıya bulunuyor.
Çalışabilir nüfusun azalması, bazı sektörlerde iş gücü ihtiyacının artmasına yol açıyor. Hükümet, teknoloji yatırımları, üretimde otomasyon ve yeni ekonomik destek programlarıyla büyümeyi güçlendirmeyi hedefliyor.
Başbakan Sanae Takaichi yönetimi, hayat pahalılığının etkilerini azaltmak amacıyla gıda ve alkolsüz içeceklerde uygulanan satış vergisini iki yıl süreyle yüzde 8’den yüzde 1’e indirmeyi planlıyor.
Japon hükümeti ayrıca ekonomik büyümeyi, sanayi yatırımlarını ve teknolojik dönüşümü desteklemek amacıyla yüz milyarlarca dolarlık programlar üzerinde çalışıyor.
Savunma harcamaları yüzde 2’ye çıkarılacak
Takaichi yönetimi, Japonya’nın savunma harcamalarını gelecek beş yıl içinde gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2’sine çıkarmayı hedefliyor.
Bu program, Japonya’nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesini ve ABD ile Japonya arasındaki güvenlik ortaklığının geliştirilmesini amaçlıyor. Trump yönetimi, Japonya’nın savunma yatırımlarını artırmaya yönelik planlarını olumlu karşıladı.
Döviz piyasasındaki ortak müdahale de Washington ile Tokyo arasında güvenlik, ticaret ve ekonomi alanlarında sürdürülen yakın iş birliğinin yeni bir örneği oldu.
Japonya nisan ayında da müdahale etmişti
Japonya, yenin dolar karşısında 160 seviyesinin üzerine çıkması üzerine Nisan 2026’da döviz piyasasına müdahale etmişti.
Japon makamları, 30 Nisan’da yaklaşık 6,28 trilyon yen değerinde döviz satarak yen aldı. Bu tutar, Japonya’nın tek günde gerçekleştirdiği en büyük döviz müdahalesi olarak kayıtlara geçti.
Nisan sonu ile mayıs başındaki işlemler yenin geçici olarak güçlenmesini sağladı. Ancak faiz farkı, enerji maliyetleri ve küresel yatırım eğilimleri nedeniyle Japon para biriminde ilerleyen haftalarda yeniden değer kaybı görüldü.
Temmuz sonunda gerçekleştirilen müdahalede Japon hükümetinin yüksek miktarda yen satın aldığı tahmin ediliyor. Kesin tutarın Japonya Maliye Bakanlığının yayımlayacağı resmî verilerle açıklanması bekleniyor.
ABD ve Japonya yeni adımlara hazır
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, döviz piyasasında aşırı ve düzensiz hareketlerin yeniden görülmesi durumunda iki ülkenin koordineli hareket edebileceğini bildirdi.
Ortak müdahale, piyasalara Washington ve Tokyo yönetimlerinin kur istikrarını destekleme konusunda birlikte hareket ettiği mesajını verdi.
Yenin bundan sonraki seyrinde Japonya Merkez Bankasının faiz kararları, ABD ile Japonya arasındaki faiz farkı, enerji fiyatları ve küresel yatırım eğilimleri belirleyici olacak.
Trump yönetimi ile Japon hükümetinin gerçekleştirdiği milyarlarca dolarlık ortak yen alımı, iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin finans piyasalarına yansıyan önemli adımlarından biri oldu.