İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
ABD-İran hattında nihai imza bekleniyor
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
ABD ile İran arasında aylardır süren savaşta son tablo, askeri gerilimin tamamen sona ermediği ancak diplomatik temasların yeniden ağırlık kazandığı bir sürece işaret ediyor. Tarafların üzerinde çalıştığı taslak anlaşmada Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere yeniden açılması, ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırması ve petrol yaptırımlarının geçici olarak gevşetilmesi öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Taslak metne göre İran’ın Hürmüz Boğazı’nı ticari geçişlere açması, buna karşılık ABD’nin belirli süre içinde deniz ablukasını kaldırması bekleniyor. Görüşmelerde ayrıca Washington’ın yeni yaptırım uygulamaktan kaçınması, İran petrolüne yönelik bazı kısıtlamaların geçici olarak askıya alınması ve İran’ın dondurulmuş varlıklarının bir bölümünün serbest bırakılması değerlendiriliyor.
Müzakerelerin en hassas başlığını İran’ın nükleer programı oluşturuyor. ABD tarafı, olası anlaşmanın İran’ın nükleer silah geliştirmesini engelleyecek hükümler içermesini istiyor. İran ise nükleer programının askeri amaç taşımadığını savunuyor.
Taslakta İran’ın nükleer faaliyetlerini mevcut seviyede tutması, zenginleştirme kapasitesini artırmaması ve nükleer silah geliştirmeme taahhüdünü yinelemesi öngörülüyor. Buna karşılık İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun nasıl denetleneceği ve bu materyalin geleceğine ilişkin teknik ayrıntılar henüz sürecin en tartışmalı alanları arasında bulunuyor.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın son açıklamaları da bu başlığın önemini artırdı. Ajans, İran’daki zenginleştirilmiş uranyum stoklarına ve bazı nükleer materyallerin durumuna ilişkin doğrulama sorunlarının sürdüğünü bildirdi. Bu nedenle denetim mekanizması, muhtemel anlaşmanın uygulanabilirliği açısından belirleyici görülüyor.
Savaşın en önemli başlıklarından biri Hürmüz Boğazı oldu. İran’ın boğazdaki geçişleri sınırlaması ve ABD’nin İran limanlarına yönelik baskısı, enerji taşımacılığı üzerinde küresel risk oluşturdu. Hürmüz Boğazı’ndan yapılacak ticari geçişlerin yeniden güvenceye alınması, yalnızca iki ülke için değil, petrol ve doğal gaz piyasaları açısından da kritik görülüyor.
Taslak anlaşmada boğazın ticari gemilere açılması, deniz trafiğinin güvence altına alınması ve askeri müdahale riskinin azaltılması hedefleniyor. Ancak sahadaki askeri hareketlilik ve bölgesel aktörlerin pozisyonu, bu başlıkta nihai karar alınmasını zorlaştırıyor.
Diplomatik temaslara rağmen sahadaki gerilim sürüyor. Son günlerde ABD ve İran arasında karşılıklı saldırılar yaşandığı, ateşkes zeminini zorlayan askeri gelişmelerin devam ettiği bildirildi. Washington, İran’ın nükleer kapasitesine ilişkin güvence verilmeden askeri baskının tamamen kaldırılmayacağını belirtiyor.
İran tarafı ise savaşın sona ermesi için yaptırımların gevşetilmesini, deniz ablukasının kaldırılmasını ve ekonomik kaynaklara erişimin sağlanmasını istiyor. Tahran’daki bazı siyasi grupların taslak anlaşmaya karşı çıkması da sürecin iç politika boyutunu öne çıkarıyor.
ABD-İran görüşmelerinde yalnızca iki ülke arasındaki başlıklar değil, bölgesel çatışmalar da belirleyici oluyor. Lübnan, İsrail ve İran destekli gruplarla ilgili gelişmeler, anlaşma sürecinin takvimini etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.
İsrail’in Lübnan’daki hedeflere yönelik saldırıları ve bölgedeki karşılıklı atışlar, diplomatik zemini zayıflatan gelişmeler olarak değerlendiriliyor. ABD yönetimi, bölgesel saldırıların anlaşma sürecini karmaşık hale getirdiğini belirtiyor. İran ise bu saldırılardan Washington’ı da sorumlu tutan açıklamalar yapıyor.
Taraflardan gelen açıklamalarda anlaşmaya yakın olunduğu belirtilse de 14 Haziran 2026 itibarıyla nihai ve imzalanmış bir metin açıklanmış değil. Taslak üzerinde teknik görüşmelerin sürdüğü, bazı maddelerin ise siyasi onay beklediği bildiriliyor.
Mevcut tabloya göre ABD-İran savaşında askeri cephe düşük yoğunluklu ve kırılgan biçimde devam ederken, diplomatik cephede Hürmüz Boğazı, yaptırımlar, dondurulmuş varlıklar ve nükleer program üzerinden kapsamlı bir anlaşma arayışı öne çıkıyor. Sürecin yönünü, taslak metnin taraflarca kabul edilip edilmeyeceği ve sahadaki çatışmaların kontrol altına alınıp alınamayacağı belirleyecek.