İstanbul 19.8°C
Ankara 11.5°C
Diyarbakır 11.2°C
Samsun 19.1°C
Berlin 29°C
ABD’de yüksek mahkemeden kritik kararlar
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
ABD Yüksek Mahkemesi, 29 Haziran 2026’da açıkladığı kararlarla yürütme yetkisi, seçim uygulamaları, dijital mahremiyet ve Donald Trump’ın taraf olduğu bir tazminat dosyasında yeni hukuki sonuçlar doğurdu. Kararlar, Washington’da siyasi ve hukuki tartışmaların merkezine yerleşti.
Mahkemenin en çok öne çıkan kararı, başkanın bazı bağımsız federal kurum yöneticilerini görevden alma yetkisine ilişkin oldu. Yüksek Mahkeme, Federal Ticaret Komisyonu üyesi Rebecca Slaughter’ın görevden alınmasıyla ilgili dosyada başkanın yetkisini geniş yorumladı. Karar 6’ya karşı 3 oyla alındı.
Yüksek Mahkeme, Trump yönetiminin FTC üyesi Rebecca Slaughter’ı görevden almasına ilişkin dosyada alt mahkemelerin kararlarını tersine çevirdi. Kararda, modern FTC’nin yürütme işlevleri dikkate alınarak başkanın bu tür kurumlar üzerindeki denetim yetkisinin daha geniş olduğu sonucuna varıldı.
Bu kararla, 1935 tarihli Humphrey’s Executor içtihadının Federal Ticaret Komisyonu üyeleri bakımından sağladığı görev güvencesi büyük ölçüde geriye çekildi. Söz konusu içtihat, Kongre’nin bazı bağımsız kurum yöneticilerini başkan tarafından keyfi görevden almaya karşı koruyabileceğini kabul ediyordu.
Yeni karar, başkanın yürütme organı içindeki bazı bağımsız kurumlar üzerindeki yetkisini güçlendirdi. Bununla birlikte Mahkeme, Federal Reserve için ayrı bir değerlendirme yaptı ve merkez bankasının tarihsel ve kurumsal konumuna dikkat çekti.
Yüksek Mahkeme aynı gün Federal Reserve Guvernörü Lisa Cook’un görevden alınmasına ilişkin başvuruda farklı bir sonuca vardı. Mahkeme, Trump yönetiminin Cook’u görevden alma girişimini kabul etmedi ve merkez bankasının bağımsızlığına ilişkin ayrı bir hukuki çerçeve bulunduğunu vurguladı.
Bu ayrım, kararların yalnızca tüm bağımsız kurumlar için tek tip bir sonuç doğurmadığını gösterdi. Mahkeme, FTC gibi düzenleyici kurumlarla Federal Reserve arasında kurumsal yapı ve tarihsel gelenek bakımından fark bulunduğu değerlendirmesini yaptı.
Mahkemenin bir diğer önemli kararı Mississippi’nin postayla oy kullanma yasasına ilişkin oldu. Yüksek Mahkeme, seçim günü damgalanan oy pusulalarının, eyalet yasasında belirlenen süre içinde seçim yetkililerine ulaşması halinde sayılabileceğine hükmetti.
Karar 5’e karşı 4 oyla alındı. Mississippi yasası, seçim günü postalanan oy pusulalarının beş iş günü içinde ulaşması halinde geçerli sayılmasına izin veriyor. Mahkeme, bu uygulamanın federal seçim günü düzenlemelerine aykırı olmadığı sonucuna vardı.
Dosya, Cumhuriyetçi Ulusal Komite’nin itirazı üzerine yüksek mahkemenin gündemine gelmişti. Başvuruda, federal seçim gününün yalnızca oy verme işleminin değil, oyların yetkililere ulaşmasının da son tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği savunuluyordu. Mahkeme çoğunluğu ise eyaletlerin seçim uygulamalarında belirli bir düzenleme alanına sahip olduğu yönünde karar verdi.
Postayla oy kararı, 2026 ara seçimleri ve 2028 başkanlık seçimi öncesinde yakından izlenen dosyalar arasında yer aldı. Karar, seçim günü damgalanan ancak daha sonra ulaşan pusulaların sayılmasına izin veren eyalet uygulamaları açısından emsal niteliği taşıyor.
Mahkemenin bu kararı, postayla oy kullanma yönteminin sınırları ve eyaletlerin seçim idaresindeki yetkisi konusunda süren tartışmalara yeni bir hukuki çerçeve ekledi.
Yüksek Mahkeme, geofence warrant olarak bilinen ve belirli bir bölgede bulunan kişilerin dijital konum verilerinin talep edilmesine dayanan dosyada da karar verdi. Dava, Virginia’da bir soygun soruşturması sırasında Google’dan belirli zaman ve bölgeye ilişkin kullanıcı konum verilerinin istenmesi üzerine açılmıştı.
Mahkeme, bu tür veri taleplerinin Dördüncü Ek Madde kapsamında bir arama niteliği taşıyabileceğini kabul etti. Ancak uygulamanın anayasaya aykırı olup olmadığı konusunda nihai hüküm kurmadı ve dosyayı alt mahkemeye yeniden değerlendirme için gönderdi.
Bu karar, polis ve savcılık makamlarının dijital konum verilerine erişim sınırlarının belirlenmesi bakımından önem taşıyor. Dosya, cep telefonu verileriyle suç soruşturmaları arasındaki dengeyi yeniden gündeme getirdi.
Geofence dosyası, yalnızca bir şüphelinin değil, belirli bir bölgede bulunan çok sayıda kişinin verisinin soruşturma kapsamına alınabilmesi nedeniyle yakından izleniyordu. Mahkemenin dosyayı yeniden incelemeye göndermesi, alt mahkemelerin bu alanda daha ayrıntılı anayasal değerlendirme yapmasının önünü açtı.
Karar, güvenlik soruşturmalarında teknoloji kullanımının sınırları ile kişisel mahremiyetin korunması arasındaki hukuki denge bakımından yeni davalara da yön verebilir.
Yüksek Mahkeme, Donald Trump’ın E. Jean Carroll lehine verilen 5 milyon dolarlık tazminat kararına ilişkin başvurusunu incelemeyi reddetti. Bu karar, ayrıntılı gerekçeli yeni bir hüküm anlamına gelmiyor. Mahkemenin dosyayı ele almamasıyla birlikte alt mahkeme sürecinde kesinleşen jüri kararı yürürlükte kaldı.
Dosya, cinsel saldırı ve hakaret iddialarıyla ilgili tazminat kararına ilişkindi. Yüksek Mahkeme’nin başvuruyu gündemine almaması, dosyanın mevcut hukuki sonucunu değiştirmedi.
Yüksek Mahkeme’nin aynı gün açıkladığı kararlar, Amerikan hukuk sisteminde farklı alanları aynı anda etkileyen sonuçlar doğurdu. Başkanın yürütme içindeki yetkisi, eyaletlerin seçim uygulamaları, dijital verilerin ceza soruşturmalarında kullanımı ve Trump’ın taraf olduğu özel hukuk dosyası, günün ana başlıkları arasında yer aldı.
Kararların özellikle bağımsız federal kurumlar üzerindeki başkanlık yetkisi bakımından uzun vadeli sonuçlar doğurması bekleniyor. Postayla oy kararı seçim takvimine, geofence kararı ise dijital mahremiyet hukukuna ilişkin tartışmaları canlı tutacak.