400 milyon franklık varlıklara el konuldu

VGN

İsviçre Federal Ceza Mahkemesi, 2012’den bu yana dondurulan Gülnara Kerimova bağlantılı varlıkların 400 milyon frankı aşan bölümünün müsaderesine karar verdi; ayrıca Lombard Odier de cezalandırıldı.

İsviçre’de yaklaşık 14 yıldır devam eden Gülnara Kerimova bağlantılı kara para soruşturmasında yeni bir aşamaya geçildi. İsviçre Federal Ceza Mahkemesi, ülkede bulunan 400 milyon İsviçre frangını aşan varlıkların müsaderesine karar verdi.

27 Temmuz 2026’da açıklanan kararda, Cenevre merkezli özel banka Lombard Odier’e üç milyon frank para cezası verildi. Bankanın eski müşteri temsilcisi ise ağırlaştırılmış kara para aklama suçundan 24 ay ertelenmiş hapis cezasına çarptırıldı.

Mahkemenin son kararı, yıllardır dondurulmuş durumda bulunan varlıkların hukuki statüsünü değiştirmesi nedeniyle dosyanın en önemli gelişmelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Hüküm henüz kesinleşmedi ve temyiz sürecine açık bulunuyor.

Dondurulan varlıklar için yeni hukuki aşama

Kerimova bağlantılı mali hareketler hakkındaki İsviçre soruşturması 2012 yılında başlatıldı. İlk aşamada banka hesapları, şirketler ve farklı finansal araçlarda bulunan 800 milyon frankı aşan varlık donduruldu.

Soruşturma ilerledikçe varlıkların bir bölümü hakkında ayrı müsadere ve iade kararları verildi. Yaklaşık 130 milyon franklık bölümün müsaderesi 2019 yılında kesinleşirken İsviçre ile Özbekistan, bu paranın Özbek halkı yararına kullanılması amacıyla 2022’de Birleşmiş Milletler tarafından yönetilen bir fon kurulması konusunda anlaşmaya vardı.

İsviçre Başsavcılığı, 2023 yılında hazırlanan iddianamede Gülnara Kerimova ve diğer sanıklarla bağlantılı 440 milyon frankı aşkın varlığın hâlâ dondurulmuş durumda olduğunu açıklamıştı.

Son mahkeme kararı, geçmişte açıklanan tutarlardan tamamen ayrı yeni bir servetin bulunması anlamına gelmiyor. Karar, uzun süredir bloke edilen varlıkların 400 milyon frankı aşan bölümü hakkında dondurma tedbirinden müsadere aşamasına geçildiğini gösteriyor.

Paranın izi telekomünikasyon sektörüne uzandı

Dosyanın merkezinde, mahkeme belgelerinde “Office” adıyla anılan bir yapılanma bulunuyor. Mahkemenin değerlendirmesine göre bu yapı, 2005 ile 2013 yılları arasında Özbekistan telekomünikasyon pazarına girmek isteyen yabancı şirketlerden ödemeler aldı.

Söz konusu şirketlerin Özbekistan pazarında lisans, frekans ve ticari avantaj elde etmek amacıyla dönemin Cumhurbaşkanı İslam Kerimov’un kızı Gülnara Kerimova’nın desteğini kazanmaya çalıştıkları belirtildi.

Mahkeme, ödemelerin farklı ülkelerde kurulan şirketler, vakıflar ve banka hesapları üzerinden yürütülen karmaşık işlemlerle taşındığını belirledi. Paranın bir bölümü, Cenevre’de faaliyet gösteren Lombard Odier’de açılan hesaplara aktarıldı.

İsviçre’de müsadere edilen varlıkların, kara para aklama faaliyetlerinden kaynaklandığı veya “Office” yapılanmasının kontrolünde bulunduğu kaydedildi.

Eski banka çalışanına 24 ay hapis

Lombard Odier’in eski müşteri temsilcisi, yönettiği hesaplarda bulunan paranın kaynağına ilişkin ciddi şüphe işaretleri bulunmasına rağmen gerekli incelemeleri yapmamakla suçlandı.

Mahkeme, eski çalışanın paranın kaynağı, ekonomik amacı ve nihai kullanımına ilişkin yalnızca yüzeysel kontroller gerçekleştirdiğine hükmetti. Zaman aşımına uğramayan işlemlerin 120 milyon doların üzerindeki para girişleri ile 20 milyon doları aşan para çıkışlarını kapsadığı açıklandı.

Dosyada yalnızca “C.” harfiyle tanımlanan eski banka çalışanına ağırlaştırılmış kara para aklama suçundan 24 ay ertelenmiş hapis cezası verildi. 27 Temmuz 2011’den önce gerçekleştiği öne sürülen bazı işlemler ise zaman aşımı nedeniyle dava kapsamından çıkarıldı.

Bankaya üç milyon frank ceza

Mahkeme, Lombard Odier’in kara para aklamayı önlemek için gerekli kurumsal önlemleri yeterli düzeyde almadığı sonucuna ulaştı.

Bankanın ilgili birimlerinin, hesaplardaki paranın Özbekistan telekomünikasyon sektöründeki yolsuzluklardan kaynaklanabileceğine ilişkin göstergelere rağmen kapsamlı inceleme yapılmasını sağlamadığı belirtildi. Yapılan kontrollerin düzenli biçimde belgelendirilmediği de kararda yer aldı.

Bu kurumsal eksiklikler nedeniyle Lombard Odier’e üç milyon İsviçre frangı para cezası verildi.

Banka ise mahkemenin değerlendirmesini kabul etmediğini ve karara itiraz edeceğini açıkladı. Lombard Odier, olayların yaşandığı dönemde güçlü iç denetim mekanizmalarına sahip olduğunu ve şüpheli işlemleri 2012 yılında İsviçre makamlarına kendisinin bildirdiğini savundu.

Kerimova hakkında esas yönünden hüküm kurulmadı

Mahkeme, Özbekistan’da cezaevinde bulunan Gülnara Kerimova hakkındaki İsviçre yargılamasını usule ilişkin nedenlerle durdurdu.

Kerimova’nın Aralık 2028’den önce serbest bırakılması veya İsviçre’ye iade edilmesi beklenmediği için suçlamalar zaman aşımına uğramadan yargılamanın tamamlanamayacağı sonucuna varıldı.

Bu nedenle Kerimova hakkında İsviçre’de esas yönünden mahkûmiyet veya beraat hükmü kurulmadı. Rusya’da yaşayan diğer sanık hakkındaki süreç de İsviçre’ye gelememesi nedeniyle durduruldu.

Mahkeme, dosyadaki karar kesinleşmediği için sanıklar açısından masumiyet karinesinin devam ettiğini bildirdi.

Gözler temyiz sürecine çevrildi

Son kararla birlikte yıllardır dondurulmuş durumda bulunan 400 milyon frankı aşkın varlık için müsadere yolu açıldı. Ancak paranın ne zaman ve hangi yöntemle Özbekistan’a iade edileceği henüz kesinleşmedi.

Lombard Odier’in temyize başvuracağını açıklaması nedeniyle banka hakkındaki ceza ile müsadere kararının üst mahkeme tarafından yeniden incelenmesi bekleniyor. Böylece 2012 yılında başlayan dosyada gözler şimdi temyiz sürecinden çıkacak sonuca çevrildi.