sondakika
sondakika
Arama İkonu
Menü İkonu
Hızlı erişim
×



Kabuğu yırtılan kuyruklu yıldız 220P/McNaught, yaz aylarında binlerce kat parladı

Uzay
VGN 1 dk okuma

Kabuğu yırtılan kuyruklu yıldız 220P/McNaught, yaz aylarında binlerce kat parladı
Uzay / Kaynaklar: Space.com, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Fotoğraf (temsili, 2007'de patlama sonrası 17P/Holmes): Valerio Fontani (C.R.A.B. Observatory), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Güneş'e yaklaşan 220P/McNaught kuyruklu yıldızında yüzeyin altındaki buzlar gaza dönüşüp kabuğu parçaladı. Uzaya saçılan toz, sönük gök cismini dürbünle görülebilir hale getirdi.

Normalde yalnızca büyük teleskoplarla görülebilen 220P/McNaught kuyruklu yıldızı, bu yaz iki kez beklenmedik biçimde parladı. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde 3 Kasım'da yayımlanan çalışmaya göre, Güneş'in ısısıyla yüzeyin altındaki buzlar hızla gaza dönüştü; kaçan gazın basıncı kabuğu yırtarak uzaya büyük miktarda toz saçtı. Bulguları Space.com aktardı.

14 saatten kısa sürede dev sıçrama

Avustralyalı gökbilimci Robert McNaught'ın 2004'te keşfettiği 220P, yaklaşık 5,5 yılda bir Güneş çevresinde turunu tamamlayan periyodik bir kuyruklu yıldız. Parlaklığı genellikle +15 kadirden daha sönük olduğu için çoğu amatör teleskobun erişiminin dışında kalıyor. Gökbilimde kadir değeri büyüdükçe cisim sönükleşiyor.

31 Mayıs'ta +17,39 kadir olan kuyruklu yıldız, 14 saatten kısa sürede +11,05 kadire çıktı; 2 Haziran'da +8,23'e ulaşarak karanlık bir yerden kısa bir süre için 10x50 dürbünle görülebilir hale geldi. Temmuz sonunda ikinci bir patlama başladı: 28 Temmuz'da +14 olan parlaklık 6 Ağustos'ta +6,1'e yükseldi.

"Kirli kartopu" nasıl patladı?

Kuyruklu yıldızlar tozlu bir kabuğun altında su, karbondioksit ve azot gibi uçucu maddelerden oluşan buzlar taşıyor. Modellere göre 220P, kabaca milyonlarca ila on milyonlarca ton toz püskürttü. Metrenin milyonda biri boyutundaki toz parçacıkları saniyede yaklaşık 390 metre hızla yayılarak çekirdeği saran bulutsu "atmosferi", yani komayı doldurdu ve güneş ışığını saçarak parlaklığı artırdı.

İspanya'daki Uzay Bilimleri Enstitüsü (ICE-CSIC) ve Katalonya Uzay Çalışmaları Enstitüsü'nden Josep M. Trigo-Rodríguez, kuyruklu yıldızın kabuğunun yer yer koptuğunu ve oluşan tozlu zarfın parlaklığı yarım günde 250 kat artırdığını söyledi.

Çarpışma riskine karşı ipucu

Jüpiter ailesinden olan bu tür kuyruklu yıldızlar, Neptün'ün ötesindeki Kuiper Kuşağı ve Dağınık Disk bölgesinden geliyor. Trigo-Rodríguez, kuyruklu yıldızların ne kadar kırılgan olduğunu anlamanın, Dünya'ya yönelen bir cisme karşı asteroitlerden farklı müdahale yöntemleri geliştirmeye yardımcı olabileceğini belirtiyor. Benzer bir örnek olarak 17P/Holmes, 2007'de yaklaşık bir milyon kat parlayıp çıplak gözle görülmüştü.

220P, 12 Ekim'de Dünya'ya yaklaşık 156 milyon kilometre mesafeden geçti ve şu anda +13 kadirde sönükleşiyor. Kuyruklu yıldızın bir sonraki Güneş yakınından geçişi 2031'in sonlarında bekleniyor.

Diğer haberler
VGNHaber'i Google'da Tercih Edilen Kaynağınız Yapın
Son dakika haberlerini ve tarafsız analizleri Google Tercihler'e ekleyerek kaçırmayın.
Google'da Ekle
VGNHaber'i Google'da Ekle
Son dakika haberlerini kaçırmamak için tercihinize ekleyin.
Google'da Takip Et