Zona aşısı yalnızca döküntüyü değil, demans riskini de azaltıyor
Araştırmacılar, Galler’de belirli yaş gruplarına göre yapılan zona aşısı uygulamasını inceleyerek birbirine çok yakın yaşta iki grubu karşılaştırdı. Analizde zona aşısı olanlarda, yedi yıllık takipte yeni demans tanısı olasılığının daha düşük olduğu bildirildi. Çalışma, altta yatan yaşam tarzı farklarının etkisini azaltmayı amaçlayan yöntemiyle dikkat çekti.
Başka bir çalışmada, rekombinant zona aşısının uygulandığı kişilerde izleyen yıllarda demans riskinin daha düşük seyrettiği yönünde sonuçlar raporlandı. Bulgular, zona aşılarının yalnızca enfeksiyona değil, olası nörolojik sonuçlara dair araştırmaları da hızlandırdı.
Doğal deney analizinde, aşılananlarda yeni demans tanısı olasılığında görece azalma bildirilirken, etkinin bazı gruplarda daha belirgin olabileceği de vurgulandı. Çalışmalarda etki büyüklüğü ve hangi gruplarda daha güçlü görüldüğü konusu araştırılmaya devam ediyor.
Mevcut bulgular, zona aşısının demansı “tedavi ettiği” anlamına gelmiyor. Çalışmalar, riskte azalma ile ilişki veya bazı tasarımlarda nedenselliğe daha yakın sonuçlar sunsa da, mekanizmanın ne olduğu ve etkinin hangi koşullarda oluştuğu net değil. Bu nedenle uzmanlar, daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç olduğuna işaret ediyor.
Güncel öneriler, 50 yaş ve üzeri yetişkinlerde iki doz rekombinant zona aşısını öne çıkarıyor. Bağışıklığı baskılanmış veya baskılanacak 19 yaş ve üzeri yetişkinlerde de aşı önerisi bulunuyor.