İstanbul 20.2°C
Şanlıurfa 15.7°C
Mersin 21°C
Samsun 19.8°C
Berlin 29°C
Zirvede dört başlık öne çıktı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Ankara’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi’nin ikinci gününde devlet ve hükümet başkanları, ittifakın gelecek yıllardaki güvenlik politikalarını belirleyecek başlıkları resmi oturumlarda ele alıyor. Zirve, 7 Temmuz’da yan etkinlikler, savunma sanayii temasları ve bakanlar düzeyindeki çalışma yemekleriyle başladı. Resmi görüşmelerde savunma harcamaları, savunma sanayii yatırımları, Avrupa’nın NATO içindeki yeni sorumluluğu ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi öne çıktı.
Liderlerin öncelikli gündemlerinden biri, geçen yıl Lahey Zirvesi’nde kabul edilen savunma harcamalarının artırılması hedefinde gelinen nokta oldu. NATO içinde Ankara Zirvesi, müttefiklerin verdikleri taahhütleri ne ölçüde yerine getirdiğinin görüleceği bir değerlendirme zemini olarak görülüyor.
İttifak içinde özellikle Baltık ülkeleri ve Polonya’nın savunma harcamalarını hızla artırdığı belirtiliyor. Estonya, Letonya, Litvanya ve Polonya’nın hedefin üzerinde performans gösterdiği, Türkiye’nin savunma harcamalarının milli gelire oranında da belirgin artış yaşandığı ifade ediliyor. Ankara’daki görüşmelerde, artan bütçelerin yalnızca rakamsal hedef olarak kalmaması, somut askeri kapasiteye dönüşmesi gerektiği vurgulanıyor.
Zirvenin ilk gününde düzenlenen NATO Savunma Forumu, savunma sanayii gündemini resmi oturumların merkezine taşıdı. Forumda açıklanan yeni anlaşmalar, ittifakın üretim kapasitesini artırma, ortak tedarik mekanizmalarını güçlendirme ve teknolojik yeniliği hızlandırma hedefini ortaya koydu.
NATO ülkeleri, artan savunma bütçelerinin mühimmat, hava savunma sistemleri, insansız hava araçları, siber güvenlik altyapısı ve yüksek teknolojiye dayalı askeri kabiliyetlere dönüşmesini istiyor. Avrupa’daki müttefikler ile Kanada’nın son 10 yılda savunmaya yaklaşık 1,2 trilyon dolar yatırım yaptığı, 2025 yılında ek harcamaların 139 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor.
Ankara Zirvesi’nin en önemli siyasi başlıklarından biri, NATO içinde görev paylaşımının yeniden şekillenmesi oldu. ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa güvenliğinde Washington’ın rolünü azaltabileceğine yönelik açıklamaları sonrasında, Avrupalı müttefiklerin kolektif savunmada daha fazla sorumluluk üstlenmesi gündemin üst sıralarına çıktı.
NATO çevrelerinde “NATO 3.0” olarak tanımlanan yaklaşım, Avrupa ülkelerinin konvansiyonel savunma kapasitesini güçlendirmesini, ABD’nin ise nükleer caydırıcılıktaki merkezi rolünü sürdürmesini öngörüyor. Bu modelle ittifak içinde yük paylaşımının daha dengeli hale getirilmesi ve Avrupa’nın savunma alanında daha güçlü bir aktör olarak konumlanması amaçlanıyor.
Liderlerin resmi oturumlarda ele aldığı başlıklardan biri de Ukrayna’ya askeri desteğin sürdürülmesi oldu. Rusya ile savaşın seyrine bağlı olarak Ukrayna’nın özellikle hava savunması, insansız hava araçları, mühimmat ve uzun vadeli askeri destek ihtiyacının devam ettiği değerlendiriliyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, zirve öncesinde müttefiklerden ek hava savunma sistemleri talep etti. NATO’nun da Ukrayna’nın savaş sahasında edindiği deneyimden, özellikle insansız sistemler ve hava savunması alanlarında daha fazla yararlanmak istediği belirtiliyor.
Buna karşın Ukrayna’nın NATO üyeliği konusunda kısa vadede yeni bir adım beklenmiyor. İttifak içinde Kiev’e siyasi ve askeri desteğin sürdürülmesi konusunda geniş mutabakat bulunurken, üyelik sürecinde mevcut yaklaşımın korunacağı değerlendiriliyor.
Zirvenin sonunda yayımlanması beklenen ortak bildirinin kısa ancak siyasi mesajları net bir metin olması bekleniyor. Bildiride NATO’nun kolektif savunma ilkesine bağlılığının yeniden teyit edilmesi, Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın savunma harcamalarını artırma taahhütlerinin vurgulanması ve Rusya’nın Avrupa-Atlantik güvenliği için uzun vadeli tehdit olarak tanımlanması öne çıkacak.
Ortak bildiride terörizmin NATO için süregelen bir güvenlik tehdidi olduğuna yer verilmesi de bekleniyor. İran’ın nükleer silah edinmemesi gerektiği yönündeki mesajın yinelenmesi ve Tahran’a Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğüne saygı gösterme çağrısı yapılması da taslak metindeki başlıklar arasında bulunuyor.
Müttefiklerin, 2026 ve 2027 yılları için Ukrayna’ya yaklaşık 70 milyar avroluk askeri destek taahhüdünü ortak bildiride duyurması bekleniyor. Bu desteğin, Ukrayna’nın savunma kapasitesini koruması ve savaşın uzun vadeli etkilerine karşı hazırlıklı olması açısından önemli görüldüğü belirtiliyor.
Ankara Zirvesi’nin sonucu, yalnızca mevcut güvenlik başlıkları açısından değil, NATO’nun yeni dönemde nasıl bir yük paylaşımı modeli benimseyeceği bakımından da belirleyici olacak. Resmi oturumların ardından yayımlanacak bildiri, ittifakın savunma harcamaları, Avrupa’nın rolü, Ukrayna desteği ve Rusya tehdidine karşı ortak tutumunu ortaya koyacak.