Zelenski'den Türkiye çıkışı
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Avrupa güvenliği tartışmalarına Türkiye vurgusuyla yeni bir boyut kazandırdı. Son röportajında konuşan Zelenski, ABD’nin NATO’dan uzaklaşma ihtimalinin Avrupa’yı kendi savunma kapasitesini yeniden tanımlamaya zorladığını söyledi. Trump yönetiminin son günlerde NATO’ya yönelik sert mesajları ve Avrupa’daki Amerikan askeri varlığını gözden geçirdiğine dair haberler, bu tartışmayı daha da büyüttü.
Zelenski, Avrupa Birliği’nin mevcut haliyle Rusya’ya karşı yeterli güvenlik çerçevesi oluşturamayacağını savundu. Ukrayna lideri, Türkiye, Ukrayna, İngiltere ve Norveç gibi ülkelerin dahil olduğu daha geniş bir güvenlik mimarisine ihtiyaç olduğunu belirtti. Zelenski’nin en dikkat çekici değerlendirmesi ise Türkiye ve Ukrayna olmadan Avrupa’nın Rusya ile askeri denge kuramayacağı yönündeki çıkışı oldu.
Zelenski, meselenin sadece siyasi birlik olmadığını, doğrudan askeri kapasiteyle ilgili olduğunu anlattı. Avrupa’nın deniz güvenliği, hava sahası kontrolü ve kara gücü bakımından daha güçlü bir ortak yapıya ihtiyaç duyduğunu söyleyen Ukrayna lideri, Rusya’nın uzun vadeli askeri planlarının Avrupa başkentlerinde daha ciddi okunması gerektiğini dile getirdi. Bu değerlendirme, Kiev’in son dönemde Batılı ortaklarına verdiği savunma ve caydırıcılık mesajlarının devamı niteliği taşıdı.
Zelenski’nin açıklamalarının zamanlaması da dikkat çekti. Ukrayna lideri, 4 Nisan’da İstanbul’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmüş, görüşme sonrasında Türkiye ile güvenlik işbirliğinin artırılacağını duyurmuştu. Taraflar teknoloji, savunma tecrübesi ve enerji başlıklarında yeni işbirliği alanlarını da gündeme taşımıştı. Bu tablo, Ankara’nın savaş boyunca sürdürdüğü denge siyasetine rağmen Kiev açısından stratejik önemini koruduğunu gösterdi.
Zelenski, röportajında Rusya ile olası ateşkes başlığına da değinerek Donbas merkezli bir dayatmanın kalıcı barış üretmeyeceğini savundu. Moskova’nın sınırlı tavizlerle yetinmeyeceğini söyleyen Ukrayna lideri, güvenlik garantileri olmadan kurulacak bir ateşkesin yeni bir saldırı riskini ortadan kaldırmayacağını belirtti. Kiev yönetimi son günlerde de ateşkes önerisini masada tuttuğunu açıklamıştı.
Zelenski’nin çıkışı, yalnızca Ukrayna savaşına ilişkin bir değerlendirme değil, Avrupa’nın gelecekteki güvenlik mimarisine dair açık bir çağrı olarak öne çıktı. NATO içindeki gerilimlerin büyüdüğü, ABD ile Avrupa arasında savunma yükü tartışmasının yeniden alevlendiği bir dönemde Kiev, Türkiye’yi Avrupa güvenliğinin dış halkası değil, merkez aktörlerinden biri olarak konumlandırıyor. Bu yaklaşım, önümüzdeki dönemde Türkiye-Ukrayna hattındaki diplomatik ve askeri temasların daha da yakından izleneceğine işaret ediyor.