Yedi teknoloji devinde trilyonlarca dolarlık kayıp

VGN

Yapay zekâ bağlantılı yedi şirketin bir aylık piyasa değeri kaybı 4 trilyon doları aşarken, veri merkezlerinin maliyeti ve düzenleme beklentileri teknoloji hisselerinde satış baskısını artırıyor.

Yapay zekâ yatırımlarının getirisine ilişkin endişeler, teknoloji hisselerinde trilyonlarca dolarlık kayba yol açtı. Nvidia, Alphabet, Tesla, SpaceX, Meta, Broadcom ve TSMC için 6 Kasım itibarıyla aktarılan bir aylık toplam piyasa değeri kaybı 4 trilyon doları aştı. ABD’de ara seçimlerin ardından veri merkezlerine yönelik denetimin sıkılaşabileceği beklentisi, sektördeki satış baskısını artırdı.

Nvidia ve SpaceX’te büyük değer kaybı

Bir aylık döneme ilişkin hesaplamada Nvidia’nın piyasa değeri yaklaşık dörtte bir oranında, 1,38 trilyon dolar geriledi. Broadcom’daki düşüş yüzde 22’ye, Tayvanlı çip üreticisi TSMC’deki kayıp yüzde 17’ye ulaştı.

Haziranda borsada işlem görmeye başlayan SpaceX’in aynı dönemdeki değer kaybı ise yüzde 30’a yaklaşarak 656 milyar doları aştı. Bu tutarlar şirketlerin hisse fiyatlarına bağlı piyasa değeri değişimini gösteriyor; şirket kasalarından aynı miktarda para çıktığı anlamına gelmiyor.

Musk’ın serveti de geriledi

Tesla ve SpaceX hisselerindeki düşüş, Elon Musk’ın tahmini servetine de yansıdı. 5 Kasım’daki sert satışların ardından Musk’ın serveti yaklaşık 785 milyar dolara geriledi. Bu rakam, ekim başına göre yaklaşık 255 milyar dolarlık azalmaya işaret ediyor.

Yalnızca 5 Kasım seansındaki tahmini servet kaybı yaklaşık 80 milyar dolar oldu. Musk, düşüşe rağmen dünyanın en zengin kişisi konumunu korudu. Alphabet’in kurucuları Larry Page ve Sergey Brin’in servetleri de teknoloji hisselerindeki gerilemeden etkilendi.

Veri merkezlerinin maliyeti mercek altında

Satışların arkasında, yapay zekâya ayrılan yüksek bütçelerin ne zaman kalıcı kazanca dönüşeceğine ilişkin soru işaretleri bulunuyor. Veri merkezlerinin elektrik ihtiyacı, su tüketimi ve şebeke üzerindeki yükü de yatırımcıların izlediği başlıklar arasında yer alıyor.

ABD’de Demokratların ara seçimlerde elde ettiği kazanımların ardından bazı eyaletlerde izin süreçlerinin ve teşviklerin daha sıkı denetlenebileceği beklentisi güçlendi. Bu beklenti, büyümesi yeni veri merkezlerine bağlı şirketlerin gelecekteki gelirlerine ilişkin belirsizliği artırdı. Ancak seçim sonuçları, bütün yatırımların durdurulacağı anlamına gelmiyor.

Anthropic’in zararında muhasebe etkisi

Halka arza hazırlanan Anthropic, 2026’nın ilk altı ayında 80,7 milyar dolar net zarar açıkladı. Bunun 72,4 milyar dolarlık bölümü, ağırlıkla şirket değerlemesindeki artışın dönüştürülebilir finansal araçların muhasebe değerine yansımasından kaynaklandı. Dolayısıyla net zararın tamamı operasyonel nakit harcaması olarak değerlendirilemiyor.

Şirket için konuşulan 1,5 trilyon ile 2 trilyon dolar arasındaki halka arz değerlemesi ise kesinleşmiş bir fiyatlama değil. Yatırımcıların odağında gelir büyümesinin yanı sıra kârlılığa ulaşma süresi ve altyapı harcamalarının finansmanı bulunuyor.

Cuma günü toparlanma geldi

5 Kasım’daki satışların ardından 6 Kasım Cuma günü teknoloji hisselerinde kısmi toparlanma görüldü. Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 1,1, Philadelphia Yarı İletken Endeksi yaklaşık yüzde 4,2 yükseldi. Nvidia yaklaşık yüzde 2,8, Tesla yüzde 4,2 ve SpaceX yüzde 8,6 değer kazandı.

Buna rağmen Nasdaq haftayı yüzde 3,4 kayıpla tamamlayarak üst üste dördüncü haftasında geriledi. Son zirvesinden yüzde 10’un üzerinde uzaklaşması, endeksin düzeltme bölgesinde bulunduğunu gösterdi.

Sert düşüşler, yapay zekâ şirketlerinin değerlemelerine ilişkin tartışmayı büyüttü. Ancak fiyat hareketleri tek başına “balonun patladığını” kanıtlamıyor. Şirketlerin yatırım bütçeleri, finansmana erişimi ve açıklayacağı mali sonuçlar, yüksek büyüme beklentilerinin karşılanıp karşılanmadığını gösterecek.