Güncel /
Rus ordusu cepheyi adım adım iterken barış görüşmeleri zamana karşı yarışa dönüştü
Ukrayna cephesinde bir yandan diplomasi trafiği hızlanırken, diğer yandan savaş sahası her geçen gün daha karanlık bir tablo çiziyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bu hafta Moskova’da ABD heyetiyle yapılan görüşmelerin saatler öncesinde, aylardır çatışmaların sürdüğü stratejik Pokrovsk kentinin ele geçirildiğini ilan etti. Ukrayna ordusunun haritaları ise kentin bazı mahallelerinde hâlâ çatışmaların sürdüğünü gösteriyor.
Bu çelişkili görüntü, Kremlin’in müzakere masasına hangi özgüvenle oturduğunu da özetliyor. Uzmanlara göre Rusya henüz hedeflediği tüm toprakları kontrol etmiyor ancak sahadaki tablo, Moskova’ya “şart dayatabilecek kadar” avantaj hissi veriyor. Finlandiya merkezli askeri analistler, Ukrayna’nın teslim olma noktasında olmadığını vurgularken bile, “Rusların bugün üstün olduğunu, Kiev’in ise zayıflamış göründüğünü” dile getiriyor.
Sahada ağır ancak istikrarlı Rus ilerleyişi
Son haftalarda Rus birlikleri Donetsk bölgesindeki Pokrovsk ve komşusu Myrnohrad çevresinde, kuzeydoğuda Kupyansk hattında, doğuda Siversk çevresinde ve güneyde Zaporizya bölgesinde adım adım ilerleme kaydetti. Pokrovsk, savaşın başından bu yana Ukrayna için önemli bir lojistik merkez olarak öne çıkıyordu. Kentin düşmesi, Rus ordusuna Slovyansk ve Kramatorsk gibi hâlâ Ukrayna kontrolündeki büyük şehirlere doğru yeni bir sıçrama tahtası sunabilir.
Ukraynalı askerler sahadaki tabloyu, “yorgunlukla çözülen bir hat” olarak tarif ediyor. Pokrovsk çevresinde görev yapan bir insansız hava aracı (İHA) operatörü, eylülden itibaren savunma hattının “yavaş yavaş çökmeye başladığını”, Rus birliklerinin yoğun topçu ateşi, kamikaze dronlar ve güdümlü bombalarla köy köy ilerlediğini anlatıyor. Rus ordusunun sabit kanatlı Molniya dronları ve küçük patlayıcı taşıyan İHA’ları seri üretimle cepheye sürdüğü, Ukrayna’nın ise aynı ölçekte bir üretim kapasitesine sahip olmadığı ifade ediliyor.
Sadece kasım ayında Rusya’nın yaklaşık 500 kilometrekarelik yeni alanı kontrol altına aldığı, bunun ekim ayına göre neredeyse iki kat artış anlamına geldiği hesaplanıyor. Bu ilerleme, Moskova’nın asıl hedefi olan Donetsk bölgesinin tamamını ele geçirme hedefine ne kadar yaklaştığını da gösteriyor.
Bombalar gökten yağarken barış girişimi “yapıcı” diye anlatılıyor
Sahadaki bu tabloya rağmen diplomasi kanadı da hareketli. ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi iş insanı Steve Witkoff, önce Moskova’da Rus yetkililerle, ardından Miami’de Ukrayna heyetiyle görüştü. Taraflar görüşmeleri “yapıcı” olarak nitelese de, yayınlanan açıklamalar somut bir yol haritasından çok “çerçeve” tanımlamalarıyla sınırlı kaldı.
Bu diplomatik mesajlarla eş zamanlı olarak Rusya, cuma gecesinden cumartesi sabahına kadar süren geniş çaplı bir hava saldırısı başlattı. Ukraynalı yetkililere göre ülkenin farklı kentlerine 650’den fazla insansız hava aracı ve 50’den fazla füze gönderildi. Hedef alınan noktalar arasında enerji altyapısı, sanayi tesisleri ve sivil yerleşim alanları da yer aldı.
Moskova, bir yandan “barış planı” tartışmaları sürerken, diğer yandan sahada baskıyı artırarak müzakere masasındaki elini güçlendirmeye çalışıyor. Putin’in son açıklamalarında, Donetsk’in geri kalanının “gerekirse tüm araçlar kullanılarak” alınacağı vurgusu öne çıkıyor.
Zelenski Londra’da destek arıyor, Avrupa baskıdan söz ediyor
Cephe ağır baskı altındayken Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski de diplomasi turunda. Zelenski’nin pazartesi günü Londra’da İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile bir araya gelmesi bekleniyor. Görüşmelerde hem cephedeki son durumun hem de ABD arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerin ele alınacağı belirtiliyor.
Avrupa başkentlerinden gelen mesajlar, Rusya’ya karşı siyasi ve ekonomik baskının sürmesi gerektiği yönünde. Paris’ten yapılan açıklamalarda, “Moskova’yı barışı seçmeye zorlamak için baskının artırılması” çağrıları yineleniyor. Ancak Ukrayna’ya askeri yardımın miktarı ve süresi, pek çok Avrupa ülkesinde iç politika tartışmalarının da merkezinde.
Zelenski yönetimi, cephede insan gücü ve mühimmat baskısı yaşarken, Batı’dan gelecek desteğin düzeyi ve süresine göre savunma hatlarını yeniden şekillendirmek zorunda kalabilir. Ukraynalı komutanlar, “Ön cephe tamamen çökmüyor ama her geçen gün daha fazla bükülüyor” değerlendirmesini yapıyor.
Pokrovsk’ta ölüm sessizliği, Myrnohrad’da kuşatma korkusu
Pokrovsk, savaşın ilk yıllarında sivillerin yaşadığı, trenlerin işlediği, dükkanların açık olduğu bir kentti. Bugün ise Ukraynalı askerlerin anlatımına göre sokaklarda sivil ve asker cesetleri yan yana duruyor, çoğu zaman çatışma yoğunluğu nedeniyle bu bedenleri bölgeden alacak ekipler bile cepheye ulaşamıyor. Kentin üzerini her gün kaplayan yoğun sis, barut ve yanmış kömür kokusunu bastıramıyor.
Rus birlikleri Pokrovsk’u bir “geçiş kapısı” olarak görürken, komşu Myrnohrad için de kaygılar artıyor. Ukraynalı bir bölük komutanı, Rusya’nın Myrnohrad çevresindeki mevzilere her gün saldırdığını, İHA’lar nedeniyle kente giriş ve çıkış yollarının “ölüm hattına” dönüştüğünü anlatıyor. “Gündüz de gece de nefes aldırmıyorlar” diyen Ukraynalı komutan, Rusya’nın insan gücünü şöyle özetliyor: “Biz üç kişiysek, onların otuz kişisi var.”
Bazı askeri analistler, Kiev’in Pokrovsk’ta bu kadar uzun süre kalmasının bedelinin ağır olduğunu savunuyor. Ukrayna’nın şehri son ana kadar tutmaya çalışmasının, hem Rusya’nın “kaçınılmaz zafer” anlatısına engel olma çabasıyla hem de Rus ordusuna mümkün olduğunca fazla kayıp verdirme hesabıyla ilgili olduğu yorumları yapılıyor.
Zaporizya hattında alarm: Huliaipole çevresinde hızlı ilerleyiş
Ukrayna, Pokrovsk çevresindeki savunmayı güçlendirmeye çalışırken, Rusya başka bir açık alan buldu. Güneydeki Zaporizya bölgesinde, özellikle Huliaipole çevresinde Rus birlikleri kasım ayında kısa sürede onlarca kilometrekarelik alanı ele geçirdi. Askeri haritalar, Moskova’nın kasım ayındaki toplam toprak kazanımının yaklaşık yüzde 40’ının bu bölgede gerçekleştiğini gösteriyor.
Kiev yönetimi, bölgeye takviye birlikler göndererek ilerleyişi yavaşlatmaya çalıştı. Ancak sahadaki gözlemler, Rus ordusunun bu hatta hâlâ “rahatsız edici hızda” ilerlediğine işaret ediyor. Kış koşullarının ağırlaşması, her iki taraf için de hareket kabiliyetini azaltacak olsa da, Rusya’nın insan gücü ve mühimmat üstünlüğü dengeyi lehine çeviriyor.
Cephede dronların yaygın kullanımı ise savaşın doğasını değiştirmiş durumda. Ön hat, askerlerin deyimiyle artık keskin bir çizgiden çok, bazı yerlerde 20 kilometre genişliğe ulaşan bir “ölüm bölgesi”. Bu alanın içinde hareket eden her araç ve her birlik, gökyüzündeki gözetleme dronları tarafından saniyeler içinde tespit edilme riskiyle karşı karşıya.
Yıpratma savaşı ve zaman baskısı
Uzmanlar, Kremlin’in açıkça bir “yıpratma savaşı”na (attrition war) geçtiği görüşünde. Amaç, Ukrayna’nın insan gücünü, mühimmat stoklarını ve toplumsal direncini yıllara yayılan bir süreçte adım adım tüketmek. Bu strateji, sahada her gün yaşanan küçük ilerlemeleri müzakere masasında büyük siyasi kazanımlara dönüştürmeyi hedefliyor.
Bugün için Ukrayna ordusu hâlâ savunma hatlarını bütünüyle kaybetmiş değil. Ancak cephedeki her yeni geri çekilme, her yeni kasaba ya da köy kaybı, Kiev’in elini hem sahada hem masada zayıflatıyor. Moskova, Batı’da Ukrayna desteğine yönelik siyasi tartışmaların yoğunlaştığı, insan gücü açısından da Kiev’in zorlandığı bir anda, “şartlarını kabul etmezseniz daha fazlasını alırım” mesajı veriyor.
Önümüzdeki haftalarda Londra’daki zirve, Washington’un arabuluculuğundaki temaslar ve Moskova’nın sahadaki hamleleri iç içe geçecek. Kış derinleştikçe ayaz sadece cephedeki askerlerin üzerine değil, diplomasi masasındaki hesapların da üzerine çökecek. Ukrayna, hem toprağını hem de müzakere gücünü korumak için, birbirine sıkı sıkıya bağlı iki cephede aynı anda mücadele etmek zorunda kalacak.
Diğer haberler
Yükleniyor…
VGNHaber'i Google'da Tercih Edilen Kaynağınız Yapın
Son dakika haberlerini ve tarafsız analizleri Google Tercihler'e ekleyerek kaçırmayın.
Yeni haberlerden anlık haberdar olmak ister misiniz?
Çerez Kullanımı
Sizlere daha iyi bir hizmet sunabilmek için sitemizde çerezlerden faydalanıyoruz.
Sitemizi kullanmaya devam ederek çerezleri kullanmamıza izin vermiş oluyorsunuz.
Detaylı bilgi almak için Çerez Politikasını inceleyebilirsiniz.
İstanbul 20.2°C
Şanlıurfa 15.7°C
Mersin 21°C
Samsun 19.8°C
Berlin 29°C
