Uganda ordusu ülkedeki Türklerin ayrılmasını istedi
Uganda Savunma Kuvvetleri Komutanı General Muhoozi Kainerugaba, ülkede bulunan Türk vatandaşlarının Uganda’dan ayrılmasını istedi. Generalin kişisel açıklaması, Türkiye ile Uganda arasındaki gerilimi artırırken ülkede faaliyet gösteren Türk şirketlerinin geleceğini de gündeme taşıdı.
Çağrının Uganda hükümetinin aldığı resmî bir sınır dışı kararı olduğuna ilişkin henüz doğrulama yapılmadı. Uganda yönetimi ile Türkiye’nin diplomatik makamlarından açıklamanın kapsamı ve uygulanıp uygulanmayacağı konusunda kamuoyuna yansıyan bir duyuru gelmedi.
Demiryolu projesinin geleceği belirsiz
Gerilimin merkezindeki yatırımlardan biri, Türk inşaat şirketi Yapı Merkezi’nin üstlendiği Kampala-Malaba Standart Hat Demiryolu projesi oldu. Uganda hükümeti ile şirket arasında imzalanan sözleşme, ülkenin başkenti Kampala’yı Kenya sınırındaki Malaba’ya bağlayacak hattın yapımını kapsıyor.
Yaklaşık 272 kilometre uzunluğundaki projenin maliyeti 2,7 milyar avro, güncel karşılığıyla yaklaşık 3,2 milyar dolar olarak açıklanmıştı. Hattın Kenya demiryolu ağı üzerinden Mombasa Limanı’na ulaşım sağlaması ve Uganda’nın bölgesel ticaret bağlantılarını güçlendirmesi planlanıyordu.
Kainerugaba daha önce yaptığı bir açıklamada Yapı Merkezi ile imzalanan sözleşmenin iptal edildiğini öne sürmüştü. Ancak bu iddia Uganda hükümeti veya şirket tarafından resmen doğrulanmadı. Bu nedenle projenin iptalinin kesinleştiğini söylemek şu aşamada mümkün değil.
Finansman arayışı sürüyordu
Uganda hükümeti, projenin finansmanını sağlamak amacıyla Citibank’ı görevlendirmişti. Dünya Bankası ile de olası finansman seçenekleri üzerinde görüşmeler yürütüldüğü açıklanmıştı.
Hazırlık çalışmalarının Uganda’nın kendi kaynaklarıyla başladığı, ancak tam ölçekli inşaatın gerekli dış finansmanın sağlanmasına bağlı olduğu belirtilmişti. Kainerugaba’nın son açıklaması, finansman arayışları devam eden projenin geleceğine ilişkin belirsizliği artırdı.
Türkiye’ye yönelik çıkışları gündemdeydi
Kainerugaba, daha önce Türkiye’ye yönelik sert açıklamalarda bulunmuş ve Ankara’dan bir milyar dolar talep etmişti. Taleplerinin karşılanmaması halinde diplomatik ilişkilerin zarar görebileceğini savunan general, Ugandalılara da Türkiye’ye seyahat etmemeleri çağrısı yapmıştı.
Bununla birlikte dış ilişkiler, sözleşmelerin feshi ve yabancıların sınır dışı edilmesi gibi işlemler resmî devlet kararları ve yetkili kurumların uygulamalarıyla yürürlüğe giriyor. Generalin sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamaların bu yönde bağlayıcı bir karara dönüşüp dönüşmediği henüz bilinmiyor.
Türk şirketleri açıklama bekliyor
Uganda, son yıllarda Türk müteahhitlik şirketlerinin Afrika’daki önemli pazarlarından biri haline gelmişti. Türk şirketi Summa tarafından yaklaşık 129 milyon dolara inşa edilen Hoima Şehir Stadyumu da planlanan teslim tarihinden önce tamamlanmıştı.
Türk vatandaşlarına yönelik çağrının ardından gözler Uganda hükümeti, Türkiye’nin diplomatik temsilcilikleri ve ülkede faaliyet gösteren şirketlerden gelecek açıklamalara çevrildi. Yapı Merkezi’nin demiryolu sözleşmesinin hukuki durumu konusunda da henüz kesinleşmiş bir fesih duyurusu bulunmuyor.