Tütünle mücadelede yeni düzenlemeler geliyor

VGN

Tütün düzenlemesi hazırlığında, 2015 sonrası doğanlara ömür boyu satış yasağı planlanıyor. Açık alanlara sınırlamalar öngörülüyor.

Prof. Dr. Toker Ergüder, tütünle mücadele taslağında 2015 sonrası doğanlara ömür boyu satış yasağı planlandığını söyledi. Hazırlık, açık alan sınırlamaları ve sağlık vergisini de içeriyor. Düzenlemelerin yasalaştığı resmi olarak doğrulanmadı.

Tütünle mücadele kapsamında hazırlanan düzenlemede, 1 Ocak 2015’ten sonra doğanlara hayatları boyunca tütün ürünü satışının yasaklanması planlanıyor. Hazırlıklarda yer alan Prof. Dr. Toker Ergüder’in aktardığı taslak; lokantaların açık alanlarında sigara yasağı, park ve bahçelerde özel içme alanları, sağlık vergisi ve kimlik doğrulaması gibi başlıklar içeriyor.

Düzenleme henüz yürürlükte değil

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Ergüder, hazırlığın ayrıntılarını 24 Eylül 2026’da paylaştı. O tarihte teklifin ekim ayında TBMM’ye sunulmasının öngörüldüğünü söyledi.

Ancak açıklanan maddelerin yasalaştığını gösteren güncel bir resmi metin doğrulanamadı. Bu nedenle söz konusu başlıklar, yürürlüğe girmiş yasaklar olarak değil, hazırlık kapsamında değerlendiriliyor.

Doğum tarihine bağlı satış yasağı

Ergüder’in anlatımına göre taslak, 1 Ocak 2015’ten sonra doğanların yetişkin olduklarında da tütün ürünü satın alamamasını hedefliyor. Ergüder, bu kuşağa yönelik kullanım ve içim yasağının da hazırlıkta bulunduğunu belirtti.

Düzenlemenin kimleri hangi koşullarda kapsayacağı, denetim yöntemi ve yaptırımları, resmi teklif metniyle netleşecek.

Lokantaların açık alanları da kapsama alınacak

Hazırlıkta, lokantaların hem açık hem kapalı bölümlerinde sigara içilmesinin yasaklanması öngörülüyor. Parklarda, bahçelerde ve kamu binalarının bahçelerinde ise dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulması planlanıyor.

Ergüder, bu yaklaşımın çocukların ve gençlerin sigara kullanımına tanıklığını azaltmayı amaçladığını ifade etti.

Sağlık vergisi ve ince sigaralara sınırlama

Taslakta sigara paketleri üzerinden alınması planlanan sağlık vergisi de bulunuyor. Ergüder’e göre bu gelirlerin koruyucu ve sağlığı geliştirici hizmetlere aktarılması hedefleniyor.

Ürün standardizasyonu kapsamında ince, “slim” sigaraların kaldırılması da planlanan başlıklar arasında. Ayrıca satışta kimlik doğrulamasının güçlendirilerek 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerine erişiminin engellenmesi amaçlanıyor. Sistemin teknik ayrıntıları henüz açıklanmış değil.

Üretim ve satış için 2040 sonrası hedefi

Ergüder, hazırlıkta 2040 yılından sonra Türkiye’de tütün ürünlerinin üretim ve satışının tamamen durdurulması hedefinin de bulunduğunu söyledi. Bu tarih, kesinleşmiş bir yasak takvimi niteliği taşımıyor.

Ergüder ayrıca Yeşilayın yaklaşık 7 bin kişiyle yürüttüğü araştırmada düzenleme hazırlığına desteğin yüzde 90’ın üzerinde, sigara kullananlar arasında ise yaklaşık yüzde 60 olduğunu aktardı. Araştırmanın ayrıntılı yöntemi ve soru formu paylaşılmadığından, bu oranlar açıklamayı yapan kişinin değerlendirmesi olarak aktarılıyor.