Türkiye, Suudi Arabistan’a savunma desteği

VGN

Türkiye, Yemen’de İran destekli Husilere karşı operasyonlarını yoğunlaştıran Suudi Arabistan’a silah sistemleri, askeri ekipman, istihbarat ve teknik destek sağlıyor. Türk ve ABD’li yetkililerin verdiği bilgilere göre Ankara’nın mevcut katkısı ağırlıklı olarak Suudi Arabistan’ın savunma kapasitesini güçlendirmeye yönelik. Destek, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ağustosta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamındaki taahhütlerin uygulamaya geçirilmesi sürecinde yürütülüyor.

Silah sistemleri ve istihbarat desteği

İsminin açıklanmasını istemeyen bir Türk yetkili, Türkiye’nin desteğinin askeri ekipman, istihbarat paylaşımı ve silah sistemlerini kapsadığını belirtti. Yetkili, ittifak kapsamında şu ana kadar bunların dışında başka bir askeri konuşlandırma yapılmadığını söyledi.

Konu hakkında bilgilendirilen ABD’li bir yetkili ise Ankara’nın stratejik planlama ve lojistik alanlarında yardım sağladığını aktardı. Yetkiliye göre destek, insansız hava aracı operatörleri ile istihbarat, gözetleme ve keşif kapasitesini de içeriyor.

Türkiye’nin ayrıca Suudi Arabistan’ın savunma tedbirlerinin geliştirilmesine yardımcı olduğu belirtiliyor. ABD’li yetkili, Ankara’nın şu aşamada sağlamayı kararlaştırdığı kapasitenin genel olarak savunma amaçlı olduğunu ifade etti.

Ortak savunma taahhütleri uygulamaya geçiriliyor

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın ağustosta imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üyelerden birine yönelik silahlı saldırının bütün üyelere yapılmış sayılmasını öngörüyor. Üç ülke, anlaşmanın siyasi ve askeri mekanizmalarını oluşturmak için son haftalarda çeşitli toplantılar gerçekleştirdi.

5 Ekim’de Riyad’da düzenlenen olağanüstü toplantının ardından yayımlanan ortak açıklamada, kolektif savunma taahhütlerinin gecikmeden uygulanması kararlaştırıldı. Taraflar, üzerinde uzlaşılan askeri kuvvet ve yeteneklerin Suudi Arabistan’a sağlanması ve hızla konuşlandırılması için gerekli adımların atılacağını bildirdi.

Açıklamada, bu adımların her ülkenin ulusal mevzuatına uygun yürütüleceği vurgulandı. Böylece ortak konuşlandırma kararı ile ülkelerin fiilen sağladığı mevcut destek arasında hukuki ve operasyonel bir ayrım bulunuyor.

Fidan: Savunma kapasitesine verilecek destek görüşüldü

Riyad’daki toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı.

Fidan, toplantı sonrasında yaptığı açıklamada Suudi Arabistan’ın savunma kapasitesine hangi alanlarda katkı sağlanabileceğinin ele alındığını söyledi. Milli Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı’nın askeri, operasyonel ve teknik konularda değerlendirmeler sunduğunu belirtti.

Ankara, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını kınarken Riyad’ın teknik askeri ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olabileceğini de açıkladı. Türkiye ayrıca Kızıldeniz’de seyrüsefer güvenliğini sağlamak amacıyla Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyona katılmayı kabul etti.

Meclis onayı desteğin kapsamını etkileyebilir

Türk yetkililere göre hava savunma sistemlerini de kapsayan yardım şimdilik ağırlıklı olarak iki ülke arasındaki işbirliği çerçevesinde yürütülüyor. Bunun nedeni, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ortak savunma anlaşmasını henüz resmen onaylamamış olması.

Yetkililer, onay sürecinin tamamlanmasının ardından Türkiye’nin sağlayacağı desteğin türü ve miktarının artırılabileceğini belirtiyor. Mevcut ekipman ve teknik yardım, ittifak kapsamında daha geniş bir askeri konuşlandırmanın gerçekleştiği anlamına gelmiyor.

Pakistanlı ve bölgedeki yetkililer de Türkiye ile Pakistan’ın Suudi Arabistan’a askeri ekipman sağladığını, Riyad’ın bu ekipmanları Yemen’de kullandığını ifade ediyor.

Babülmendep çevresinde karşı saldırı

Askeri destek süreci, Yemen’de Husilere karşı operasyonların genişlediği bir döneme denk geliyor. Yemen hükümetine bağlı güçler, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun hava desteğiyle Babülmendep Boğazı yakınlarındaki stratejik bölgeleri geri almak için karşı saldırı başlattı.

Babülmendep, enerji sevkiyatı ve diğer ticari taşımacılık açısından önemli uluslararası deniz güzergâhlarından biri. Bölgedeki çatışmalar, Kızıldeniz’de deniz ulaşımının güvenliğini de doğrudan ilgilendiriyor.

Suudi Arabistan’ın değerlendirdiği operasyon seçenekleri arasında deniz taşımacılığını güvence altına almak amacıyla kıyı hattında ilerlemek ve birden fazla cephede saldırı düzenlemek bulunuyor. Türkiye’nin desteği ise yetkililerin aktardığı mevcut çerçevede ekipman, istihbarat, lojistik ve savunma kapasitesine odaklanıyor.