Türkiye, SDG'nin Suriye ordusuna entegrasyonuna şart koydu
VGN
Güncel /
Gazze için planlanan Uluslararası İstikrar Gücü'nde Türkiye kilit rol arayışında
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Katar'ın başkenti Doha'da düzenlenen 23. Doha Forumu kapsamında "Newsmaker Interview" başlıklı oturumda Suriye ve Gazze merkezli bölgesel dosyalarla ilgili soruları yanıtladı.
Fidan, Suriye'de SDG (Suriye Demokratik Güçleri) adını kullanan ve Türkiye'nin PKK (Kürdistan İşçi Partisi) ile bağlantılı gördüğü yapının Suriye ordusuna entegrasyonu tartışılırken Ankara'nın kırmızı çizgisini net cümlelerle ortaya koydu.
Bakan, "PKK söz konusu olduğunda SDG içerisinde bazı unsurların bulunduğunu biliyoruz ve tek hedeflerinin Türkiye'ye karşı mücadele yürütmek olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla Suriyeli olmayan unsurların SDG'den çıkarılmasını istiyoruz" ifadesini kullandı.
Fidan, özellikle Irak, İran ve Türkiye'den SDG saflarına katılan militanların derhal ayrılması gerektiğini vurguladı. Bu adımın hem Suriye içindeki askeri düzenlemeler hem de Türkiye'nin sınır güvenliği açısından "iyi bir başlangıç" olacağını söyledi. Ankara'ya göre Türkiye'nin çıkarları ve güvenliğiyle çelişen bütün silahlı oluşumların sahadan çekilmesi, Suriye denkleminde vazgeçilmez bir şart olarak masada duruyor.
Suriye krizi, mülteci dalgası ve Türkiye'nin "açık kapı" dönemi
Fidan, Suriye'nin Türkiye için tarihsel, siyasi ve coğrafi nedenlerle her zaman çok önemli bir ülke olduğunu vurguladı. Suriye ve Irak'ta meydana gelen her gelişmenin emniyet, güvenlik, mülteci akını, ekonomi ve sınır yönetimi açısından doğrudan Türkiye'yi etkilediğini hatırlattı.
Suriye'de yaşanan süreci "insanlık trajedisi" olarak nitelendiren Fidan, bu nedenle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bir dönem "açık kapı" politikası benimsediğini, Esed rejiminden kaçan milyonlarca insanın evlerini ve yurtlarını terk ederek Türkiye'ye sığındığını anlattı.
Bakan, Suriye rejimine İran ve Rusya'nın verdiği geniş kapsamlı desteğin savaşın seyrinde belirleyici olduğuna dikkat çekti. 2016 ve 2017 yıllarını Türkiye için "en zor dönemler" olarak tanımlayan Fidan, bu süreçte uluslararası toplumun Suriye muhalefetine desteğini büyük ölçüde çektiğini, Türkiye ile Katar'ın sahada büyük ölçüde yalnız kaldığını söyledi. Batılı aktörlerin zaman içinde Suriye muhalefetini desteklemekten vazgeçerek PKK çizgisindeki yapılara yöneldiğini savundu.
SDG'nin entegrasyonu ve Öcalan denklemi
Fidan, Şam yönetimi ile SDG arasında yürütülen temaslara Ankara'nın yaklaşımını anlatırken, Suriye hükümetinin egemen bir devlet olarak kendi anlaşmalarını yapabileceğini, fakat bu süreçte Türkiye'nin güvenliğini riske atan bir tabloya izin verilemeyeceğini vurguladı.
SDG'nin Suriye ordusuna entegre edilmesi senaryosunda sahada 50–60 bin kişilik bir gücün yeni bir ordu çatısı altına alınmasından söz edildiğini hatırlatan Fidan, böylesine geniş kapsamlı bir sürecin iyi niyetle, gerçekçi teknik değerlendirmelerle ve şeffaf müzakerelerle yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Terör örgütü PKK elebaşı Abdullah Öcalan ile geçmişte yürütülen temasların bu tabloda rol oynayıp oynamayacağı sorulduğunda Fidan, 2009 ile 2013 yılları arasında MİT (Milli İstihbarat Teşkilatı) Başkanı olarak PKK yönetimiyle doğrudan görüştüğünü hatırlattı. O dönemde ortak bir anlayışa oldukça yaklaşıldığını, hatta belirli bir çerçevede mutabakat zemini bulunduğunu, ancak PKK'nın Suriye sahasındaki gelişmeler nedeniyle bu çerçeveyi terk ettiğini anlattı.
Fidan, bugün açısından Öcalan'ın nasıl bir pozisyon alacağının belirsiz olduğunu belirterek, özellikle Suriye bağlamında bir rol oynayabileceğini düşündüğünü, fakat bunu gerçekten barış yönünde mi kullanacağı yoksa sadece bir kaldıraç olarak mı değerlendireceği sorusunun açık olduğunu ifade etti.
Gazze'de ateşkes ihlalleri ve Trump yönetimine mesaj
Dışişleri Bakanı, Gazze'de sağlanan ateşkesin sahada sık sık ihlal edildiğine dikkat çekerek, İsrail'in uygulamalarını "tarif edilemez düzeyde" ihlaller olarak tanımladı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'dan Gazze'deki İsrail birliklerini geri çekmesini isteyip istemeyeceğine ilişkin soru üzerine Fidan, Trump'ın Netanyahu ile kapsamlı ve açık bir telefon görüşmesi yapması gerektiğini söyledi. Orta Doğu'da barış sürecinin siyasi sahibi olarak Trump yönetimini işaret eden Fidan, Washington'dan bu nedenle ciddi bir inisiyatif beklediklerini vurguladı.
Fidan'a göre ateşkes sürecini en çok zayıflatan unsur, sahadaki yoğun ihlaller. Bu gidişat, süreci her an durma noktasına getirebilecek bir kırılganlık yaratıyor. Bakan, bu nedenle ABD yönetiminin İsrail üzerinde etkin baskı kurmasının kritik olduğunun altını çizdi.
Uluslararası İstikrar Gücü ve Türkiye'nin katkısı
Gazze için planlanan Uluslararası İstikrar Gücü'nün (ISF) bileşimine ilişkin tartışmalar da oturumda gündeme geldi. Fidan, Netanyahu'nun Türk askerinin bu yapıda yer almasını istemediğini açıkça dile getirdiğini, ancak Mısır ve İsrail'in BM (Birleşmiş Milletler) Güvenlik Konseyi kararı gereği danışılması gereken ülkeler arasında bulunduğunu hatırlattı.
Türkiye'nin böyle bir güce katılması halinde sahada kolaylaştırıcı rol oynayabileceğini söyleyen Fidan, "Meşruiyeti artırabiliriz ve halk desteğini güçlendirebiliriz" değerlendirmesinde bulundu. Endonezya, Azerbaycan ve bazı Müslüman Arap ülkeleriyle yakın çalıştıklarını, bu ülkelerin de birlik gönderebilmek için Türkiye'nin sahada bulunmasını istediğini ifade etti.
Fidan, öncelikli hedefin İsrail ile Filistinliler arasındaki savaşı durdurmak olduğunu, bu amaçla Gazze'de güvenilir bir mekanizmaya, yani sahada ciddi bir gözlem ve denetim kapasitesine sahip bir istikrar gücüne ihtiyaç bulunduğunu belirtti. Bu yapı, hem ateşkesi koruyacak hem de tarafların yeniden çatışmaya sürüklenmesini engelleyecek bir güvenlik çerçevesi sunmalı.
Hamas, güvenlik mimarisi ve Gazze Barış Planı
Hamas'ın silahsızlandırılması ve Gazze'deki silahlı yapıların geleceğine ilişkin soruları yanıtlayan Fidan, silahsızlanmanın sürecin ilk adımı olamayacağını, bunun ancak daha sonra, aşamalı bir düzenlemenin parçası olarak gündeme gelebileceğini söyledi.
Bakan'a göre ilk aşamada ISF'nin konuşlandırılması, hemen ardından Filistin güvenlik güçlerinin yeniden inşa edilmesi ve polislik, emniyet görevlerinin kademeli olarak Hamas'tan devralınması gerekiyor. Fidan, bu düzenek kurulmadan insani yardımın Gazze'ye kesintisiz ulaşmasının ve halkın normal bir yaşam kurmasının zor olacağını vurguladı.
Gazze Barış Planı'nda dört temel sütun bulunduğunu hatırlatan Fidan, bunları yönetimin ikinci aşamada Filistinlilerden oluşan bir komiteye devri, Gazze için yeni bir polis gücü oluşturulması, bir barış kurulunun işletilmesi ve buna bağlı bir istikrar gücünün hayata geçirilmesi olarak sıraladı. Ona göre bu unsurların hepsi eşzamanlı ve uyum içinde işletilmezse planın sahada kalıcı etki yaratması güçleşecek.
İsrail hapishanelerinde işkence iddiaları
Fidan, binlerce kadın ve erkek Filistinli mahkumun İsrail hapishanelerinde işkenceye maruz kaldığını belirterek, bunun bir "insanlık trajedisi" olduğunu söyledi.
İşkencenin sistematik hale geldiğini, İsrailli güvenlik güçlerinin bunu bir intikam aracına dönüştürdüğünü savunan Fidan, uluslararası toplumun bu tabloyu durdurmakta yetersiz kaldığını dile getirdi. Buna karşın dünyanın pek çok başkentinde, özellikle gençler arasında İsrail'in politikalarına ve Filistinlilere yönelik sert uygulamalara karşı protestoların yaygınlaştığını, Filistin'i devlet olarak tanıyan ülke sayısının arttığını anlattı.
Fidan, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun mevcut siyasetinin İsrail'in uzun vadeli geleceğine büyük zarar verdiğini, ülkenin kendi çıkarlarının da bu politikalar nedeniyle yıprandığını savundu.
Karadeniz'de gemi saldırıları ve savaşın yayılma riski
Bakan, Karadeniz'de uluslararası sularda seyreden ticaret gemilerine yönelik saldırılarla ilgili olarak hem Ukrayna hem de Rusya ile temas halinde olduklarını açıkladı.
Ticaret yollarının hedef alınmasının Türkiye açısından son derece hassas bir mesele olduğunu vurgulayan Fidan, ticaret gemilerinin vurulmasının savaşın hem coğrafi olarak genişlemesi hem de kullanılan yöntemlerin sertleşmesi anlamına geldiğini ifade etti. Ankara, Karadeniz'de ticaret güvenliğinin zedelenmesini bölgesel istikrar açısından ciddi bir risk olarak görüyor.
NATO tartışmaları ve Avrupa güvenlik mimarisi
ABD'de Donald Trump imzasıyla yayımlanan ulusal güvenlik stratejisinde yer alan "önümüzdeki birkaç on yıl içinde bazı NATO üyelerinin çoğunluğunun Avrupalı olmamasının olası olduğu" ifadesi de Fidan'a soruldu.
Fidan, NATO çevrelerinde AB (Avrupa Birliği) içi ve dışı üyeler arasında süren tartışmaların yeni olmadığını, yıllardır Avrupa'nın kendi güvenlik mimarisini kurma arayışı ile NATO'nun varlığı arasında bir denge arandığını hatırlattı. Ona göre bu tartışmanın özü, Avrupa güvenliği ile NATO'nun rolünün nasıl dengeleneceği sorusunda düğümleniyor.
Doha Forumu ve Türkiye Katar hattı
Hakan Fidan, yıllardır katıldığı Doha Forumu'nun her yıl biraz daha geliştiğini, bu yıl ise hem Filistin hem Suriye dosyaları hem de küresel arabuluculuk rolleri nedeniyle daha da öne çıktığını söyledi.
Katar'ın sadece bölgesel değil, artık küresel bir arabulucuya dönüştüğünü belirten Fidan, ülkenin Afrika ve Güney Amerika'daki çatışmaların çözümünde aktif rol oynadığını anlattı. Türkiye ile Katar arasındaki ilişkilerin "sarsılmaz bağlara" dayandığını vurgulayan Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani arasındaki yakın diyaloğu örnek bir liderlik ilişkisi olarak tanımladı.
Yatırım, ekonomi, teknoloji, eğitim, güvenlik ve savunma alanlarında yoğun işbirliği yürütüldüğünü hatırlatan Fidan, Türkiye'nin bölgesel krizlerde hem arabulucu rolünü hem de kendi güvenlik kaygılarını aynı anda yönetme arayışını sürdürdüğünü, Doha Forumu'nun da bu çabaların önemli bir vitrini haline geldiğini b
Diğer haberler
Yükleniyor…
VGNHaber'i Google'da Tercih Edilen Kaynağınız Yapın
Son dakika haberlerini ve tarafsız analizleri Google Tercihler'e ekleyerek kaçırmayın.
Yeni haberlerden anlık haberdar olmak ister misiniz?
Çerez Kullanımı
Sizlere daha iyi bir hizmet sunabilmek için sitemizde çerezlerden faydalanıyoruz.
Sitemizi kullanmaya devam ederek çerezleri kullanmamıza izin vermiş oluyorsunuz.
Detaylı bilgi almak için Çerez Politikasını inceleyebilirsiniz.