Türkiye Lübnan'da sahneye çıkıyor

VGN

Erdoğan, UNIFIL’in 31 Aralık 2026’da başlayacak çekilme sürecinden sonra Lübnan’ın güvenliği ve egemenliğini destekleyecek yeni girişimlerde Türkiye’nin yer almak istediğini Ankara’da ilk kez resmen açıkladı.

Türkiye, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü’nün görev süresinin sona ermesinin ardından Güney Lübnan’da oluşturulması planlanan yeni güvenlik yapılanmasında rol almak istediğini açıkladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıklamasıyla Ankara, Fransa ve İtalya’nın ardından Lübnan’ın gelecekteki güvenlik denklemine girmeye hazır olduğunu ilan etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 30 Temmuz’da Ankara’da Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile yaptığı görüşmenin ardından Türkiye’nin, mevcut uluslararası gücün çekilmesi sonrasında Lübnan’ın egemenliğini ve bölgesel güvenliği destekleyecek girişimlere katılmak istediğini söyledi.

Türkiye’nin açıklaması henüz kesinleşmiş bir asker gönderme kararını içermiyor. Yeni gücün yapısı, komuta merkezi, görev süresi, yetkileri ve hangi uluslararası çatı altında faaliyet göstereceği konusunda görüşmeler devam ediyor.

UNIFIL için çekilme takvimi

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, UNIFIL’in görev süresini son kez 31 Aralık 2026’ya kadar uzatmıştı. Bu tarihte yaklaşık 7 bin 500 personelden oluşan gücün düzenli ve güvenli çekilme süreci başlayacak.

Çekilmenin bir yıl içinde tamamlanması ve Güney Lübnan’daki güvenlik sorumluluğunun aşamalı biçimde Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne devredilmesi öngörülüyor. Ancak Lübnan ordusunun bölgenin tamamında denetim sağlayabilmesi için askeri, mali ve teknik desteğe ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.

UNIFIL, 1978’den bu yana İsrail sınırı ile Litani Nehri arasındaki bölgede görev yapıyor. Misyon, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların izlenmesi, sınır hattındaki gelişmelerin raporlanması ve Lübnan ordusunun desteklenmesi gibi görevler üstleniyor.

Fransa ve İtalya da devrede

UNIFIL sonrasındaki dönem için Fransa ve İtalya da Lübnan’da uluslararası varlığın sürdürülmesine katkı vermek istediklerini bildirdi. Türkiye’nin de sürece katılması halinde yeni girişimin önemli askeri kapasiteye sahip üç NATO ülkesi tarafından desteklenmesi gündeme gelecek.

Yeni yapılanmanın doğrudan Birleşmiş Milletler çatısı altında mı yoksa bağımsız bir uluslararası koalisyon biçiminde mi kurulacağı henüz kesinleşmedi. Gücün yalnızca gözlem faaliyeti yürütmesi veya Lübnan ordusunun kapasitesini artıracak eğitim ve lojistik görevler üstlenmesi değerlendirilen seçenekler arasında bulunuyor.

Ankara’nın sürece katılma isteği, Türkiye’nin Orta Doğu ve Doğu Akdeniz’deki diplomatik ağırlığını artırabilecek önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Türkiye’nin Lübnan’daki olası rolünün, İsrail, Hizbullah ve bölgedeki diğer tarafların yaklaşımına bağlı olarak şekillenmesi bekleniyor.

Güney Lübnan’da kırılgan denge

Güney Lübnan’daki güvenlik tartışmaları, İsrail ile Hizbullah arasındaki son çatışmaların ardından hız kazandı. Mart 2026’da yeniden tırmanan çatışmalarda Lübnan’da 4 binden fazla kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 1,2 milyon kişi yerinden edildi.

Çatışmalar büyük ölçüde durmuş olsa da İsrail askerlerinin Güney Lübnan’daki bazı bölgelerdeki varlığı sürüyor. İsrail’in çekilmesi, Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve Lübnan ordusunun bölgeye yerleşmesi, 26 Haziran’da kabul edilen çerçeve anlaşmasının temel başlıklarını oluşturuyor.

Ancak Hizbullah’ın anlaşmaya taraf olmaması ve silah bırakmayı reddetmesi, uygulama sürecinin önündeki en önemli engellerden biri olarak görülüyor. İsrail’in çekilme sürecini silahsızlanma şartına bağlaması da Güney Lübnan’daki belirsizliği artırıyor.

Lübnan ordusuna destek sürecek

Erdoğan, savaşın ve uzun süren ekonomik krizin ardından Lübnan’ın yeniden yapılanmasına destek vermeye hazır olduklarını belirtti. Türkiye’nin Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne sağladığı askeri ve teknik yardımların artırılarak sürdürüleceğini açıkladı.

Cumhurbaşkanı Aoun ise Türkiye ile ilişkileri ortaklık, güven ve birlikte hareket etme temelinde daha ileri taşımak istediklerini bildirdi. Ankara ziyaretinin iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcı olmasını beklediğini ifade etti.

Görüşmelerde Lübnan ile Suriye arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi de ele alındı. Ankara, Şam ve Beyrut arasındaki siyasi temasların artırılmasının hem iki ülkeye hem de bölgesel güvenliğe katkı sağlayacağı görüşünü dile getirdi.

Türkiye’nin UNIFIL sonrasındaki güvenlik düzenine katılma isteğinin kabul edilmesi halinde Ankara, Lübnan ordusunun güçlendirilmesi, Güney Lübnan’ın istikrara kavuşturulması ve İsrail ile Hizbullah arasındaki yeni çatışmaların önlenmesi sürecinde doğrudan rol üstlenecek.