Türkiye’de rüzgar ve güneşten tarihi eşik

VGN

Türkiye’de rüzgar ve güneş enerjisi, 2025’te ilk kez elektrik üretiminin beşte birinden fazlasını karşıladı. Yüzde 22’ye ulaşan bu pay, Türkiye’yi Orta Doğu, Kafkasya ve Orta Asya’daki 16 ülke arasında bu eşiği aşan tek ülke konumuna taşıdı. Elektrik üretimindeki bu artış, son yıllarda hızlanan yenilenebilir enerji yatırımlarının üretime daha güçlü yansıdığını ortaya koydu.

Kurulu güçte artış üretime yansıdı

Rapora göre, 2025 yılında rüzgar enerjisinde 1,9 gigavat ile tüm zamanların en yüksek yıllık kurulumlarından biri gerçekleşti. Güneş enerjisinde de üretim artışı hızlandı. Böylece rüzgar ve güneşin toplam kurulu gücü yaklaşık 40 gigavata ulaştı. Bu tablo, Türkiye’nin elektrik üretiminde temiz kaynakların ağırlığını artırırken bölgesel karşılaştırmalarda da üst sıralara çıkmasını sağladı.

Doğal gazın payı geriledi, kömür ilk sırada kaldı

Rüzgar ve güneşten gelen üretim artışıyla birlikte doğal gazın elektrik üretimindeki payı 2025’te yüzde 22’ye geriledi. Buna karşın kömür, yüzde 34 payla elektrik üretimindeki en büyük kaynak olmayı sürdürdü. Türkiye’de 2022’den bu yana yeni kömür santralinin devreye alınmaması, kömür kaynaklı artışı yavaşlatan unsurlardan biri olarak öne çıktı. Ancak yerli kömür santrallerine yönelik bazı destek mekanizmalarının bu alandaki üretimi yeniden etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Kuraklık hidroelektrik üretimini zorluyor

Raporun uzun dönemli analizine göre, Türkiye’nin en büyük üç barajı olan Atatürk, Karakaya ve Keban’da son 10 yıldaki ortalama elektrik üretimi, 1996-2005 dönemine göre yüzde 29 azaldı. Kuraklığın hidroelektrikte yarattığı bu kayıp, daha çok doğal gaz santralleriyle telafi ediliyor. Bu durumun Türkiye’ye yıllık ortalama 1,8 milyar dolarlık ek doğal gaz ithalatı yükü getirdiği hesaplanıyor. Hidroelektrikteki oynaklığın artması, kaynak çeşitliliğini ve özellikle güneş yatırımlarını daha kritik hale getiriyor.

Batarya projelerinde Avrupa’nın önünde

Üretimde payı büyüyen rüzgar ve güneş enerjisinin şebekeye daha güvenli entegrasyonu için geliştirilen batarya projelerinde Türkiye dikkat çekici bir konuma ulaştı. 2022’de duyurulan depolamalı rüzgar ve güneş santrali modeliyle Türkiye’nin batarya proje kapasitesi 33 gigavata yükseldi. Bu kapasite, mevcut rüzgar ve güneş kurulu gücünün yaklaşık yüzde 83’üne denk geliyor. Türkiye böylece proje stoğu bakımından birçok Avrupa ülkesini geride bıraktı.

Enerji dönüşümünde yeni eşik

Rüzgar ve güneşin elektrik üretimindeki payının yüzde 20 eşiğini aşması, Türkiye açısından yalnızca üretim kompozisyonunda değil enerji güvenliği tartışmalarında da yeni bir döneme işaret ediyor. Uzmanlar, fosil yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı daha dirençli bir yapı için yenilenebilir kaynakların ve depolama yatırımlarının birlikte büyümesinin önemine dikkat çekiyor. Türkiye’nin 2026’da Antalya’da düzenlenecek COP31’e ev sahipliği yapacak olması da enerji dönüşümü başlığını uluslararası gündemde daha görünür hale getiriyor.