Trump ve Şi : Ticaret ve yapay zekâ gündemi
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i Beyaz Saray’da resmî törenle karşıladı. Ticaret, güvenlik ve yapay zekâ konularının öne çıktığı zirvenin açılışında Trump, iki lider arasındaki dostluğu vurguladı. Şi ise ekonomik işbirliği, Çinli şirketlerin ABD pazarındaki koşulları ve iki ülke arasındaki rekabetin yönetilmesi üzerinde durdu.
Washington’a yaklaşık 10 yıl sonra gelen Şi’ye eşi Peng Liyuan eşlik etti. Trump ve eşi Melania Trump, konuklarını askerî bandonun çaldığı karşılama töreninde kırmızı halıda ağırladı. Askerî gösteri ve uçakların geçişinin ardından liderler Oval Ofis’teki görüşmeye geçti.
Trump’tan dostluk vurgusu
Trump, ilk başkanlık döneminden bu yana Şi ile güçlü bir dostluk geliştirdiklerini söyledi. Ortak çıkarlara dikkat çeken Trump, güvenlik ve ileri teknoloji alanlarında alınacak kararların gelecek yıllarda barışa ve refaha katkı sağlayabileceğini belirtti.
Şi, iki ülkenin çıkarlarının iç içe geçtiğini söyleyerek çatışma ve karşı karşıya gelmekten kaçınılması gerektiğini vurguladı. Çin lideri, ilişkilerde istikrarın korunmasını ve anlaşmazlıkların yönetilmesini istedi.
Açılış programında ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Hazine Bakanı Scott Bessent de yer aldı. Çin heyetinde ise Cai Qi, ekonomiden sorumlu Başbakan Yardımcısı He Lifeng ve Dışişleri Bakanı Wang Yi bulunuyordu.
Ticarette şirketlerin koşulları gündemde
Şi, Çin’in Amerikan şirketlerinin yatırım ve ticaret faaliyetlerine açık olduğunu belirtti. Buna karşılık Çinli şirketlerin de ABD’de adil muamele görmesini beklediklerini söyledi.
Görüşmelerin ekonomik gündeminde, iki ülke arasındaki ticari gerilimi sınırlayan geçici uzlaşmanın geleceği bulunuyor. Gümrük vergileri ve Çin’in ihracat politikaları da taraflar arasındaki anlaşmazlık başlıkları arasında yer alıyor.
Zirvenin açılış aşamasında kapsamlı bir ticaret anlaşması açıklanmadı. Görüşmelerin hangi somut kararlarla sonuçlanacağı henüz netleşmedi.
Yapay zekâda insan denetimi çağrısı
Trump, güvenlik ve teknolojiyle birlikte “süper zekâ” olarak adlandırdığı alanın da görüşüleceğini açıkladı. Şi ise yapay zekânın her zaman insan denetiminde kalması gerektiğini söyledi.
Amerikan yapay zekâ şirketlerinin Çinli rakiplerine yönelttiği izinsiz teknoloji kopyalama suçlamalarının da gündeme gelmesi bekleniyor. Tartışmanın merkezinde, mevcut bir yapay zekâ sisteminin yanıtlarından yararlanılarak başka bir sistemin eğitilmesini sağlayan “damıtma” yöntemi bulunuyor.
OpenAI’ın DeepSeek’e yönelttiği izinsiz kullanım suçlaması da bu kapsamda yer alıyor. Şirketlerin suçlamaları, kesinleşmiş bir ihlal kararı anlamına gelmiyor.
Öğrencilere davet, Atlanta’ya iki panda
Şi, gelecek beş yıl içinde 100 bin Amerikalı öğrenciyi Çin’i ziyaret etmeye davet etti. Çin lideri ayrıca Atlanta’daki hayvanat bahçesine önümüzdeki günlerde iki panda gönderileceğini duyurdu.
Ziyaret programında akşam düzenlenecek resmî yemek de bulunuyor. Liderlerin temasları, ekonomik ve teknolojik rekabet sürerken iki ülke arasındaki iletişimin devamını amaçlıyor.
Zirve sırasında basının Beyaz Saray’a erişimi konusunda da gelişme yaşandı. Oval Ofis’te görüşmenin başlangıcına sınırlı sayıda foto muhabiri alınırken muhabirler kabul edilmedi. Daha önce girişleri engellenen CNN ve MS NOW, öğle saatlerinde Beyaz Saray’a erişimlerinin yeniden sağlandığını duyurdu.