Trump’tan Greenland hamlesi
Danimarka’dan ABD’ye gönderilen tüm ürünlere 1 Şubat 2026 itibarıyla yüzde 10 oranında yeni tarife uygulanacak. Aynı oran Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya için de geçerli olacak. Trump, bu ülkelerin tutumunu değiştirmemesi halinde 1 Haziran 2026’da oranı yüzde 25’e yükselteceğini bildirdi.
Trump, Greenland’in ABD kontrolüne geçmesi gerektiğini savunuyor. Gerekçe olarak da Arktik’te artan rekabeti ve Çin ile Rusya’nın bölgedeki etkisini gösteriyor. Ancak Danimarka yönetimi, Greenland’in statüsüyle ilgili kararın Danimarka ve Greenland’in yetkisinde olduğunu vurguluyor ve “satın alma” fikrine kapıyı kapalı tutuyor.
Avrupa tarafı, müttefik ülkelerin ekonomik baskı yoluyla zorlanmasını doğru bulmadığını söylüyor. Tepkilerin ortak noktası, Greenland’in geleceğinin dış baskıyla değil, ilgili tarafların siyasi süreçleriyle belirlenmesi gerektiği. Birçok başkent, bunun NATO dayanışmasına zarar verebileceği uyarısını da öne çıkarıyor.
Trump’ın yeni tarifeleri, ABD ile Avrupa arasındaki ticari ilişkilerde tansiyonu yükseltti. Çünkü daha önce tarifeler konusunda oluşturulmuş denge ve pazarlık zemininin, yeni bir tarife dalgasıyla bozulabileceği konuşuluyor. Avrupa tarafı, karşılık verilmesi ihtimalini gündemde tutarken, iki taraf arasında daha geniş bir gerilime kapı aralanmasından endişe ediliyor.
Bu adımın ABD iç siyasetinde de önemli bir yansıması var. Trump’ın tarifeleri hangi yetkiye dayanarak uygulayabileceği konusu mahkemelik durumda. Yüksek Mahkeme’nin önündeki süreç, başkanın acil durum yetkilerine dayanarak bu tür tarifeleri ne ölçüde devreye sokabileceğine dair sınırları netleştirebilir. Bu yüzden karar yalnızca dış politika değil, içeride de “yetki” tartışmasının merkezine oturdu.
Karara, Trump’ın partisinden bazı isimler de itiraz etti. Eleştirilerin temelinde, bir NATO müttefikine karşı ekonomik baskı uygulanmasının yanlış olduğu ve bunun ABD’nin uzun vadeli çıkarlarına zarar verebileceği görüşü yer alıyor. Bu kanat, adımın Avrupa’yı ABD’den uzaklaştırabileceği ve ittifak içi güveni zayıflatabileceği uyarısını yapıyor.
Duyuru, Greenland dosyasının artık yalnızca diplomatik bir pazarlık değil, ekonomik yaptırımlar ve ittifak ilişkileri üzerinden büyüyen bir krize dönüştüğünü gösteriyor. Önümüzdeki haftalarda hem Avrupa’nın olası karşı adımları hem de ABD’deki hukuki süreç, tarifelerin gerçekten uygulanıp uygulanmayacağını ve krizin nereye evrileceğini belirleyecek.