İstanbul 20.5°C
Şanlıurfa 15.7°C
Diyarbakır 13.8°C
Berlin 29°C
Trump İran’daki kurtarma operasyonunu anlattı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
ABD Başkanı Donald Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine ve CIA Direktörü John Ratcliffe’in katıldığı 6 Nisan 2026 tarihli Beyaz Saray basın toplantısında, İran’da düşen F-15E Strike Eagle’ın iki kişilik mürettebatını kurtarmak için yürütülen operasyonun şimdiye kadarki en kapsamlı anlatımı yapıldı. Açıklamalara göre ilk personel uçağın düşürülmesinden kısa süre sonra alınırken, ikinci personel için İran içinde derinlikte, çok aşamalı ve yüksek riskli bir muharebe arama kurtarma operasyonu kuruldu.
F-15E, 3 Nisan’da İran üzerinde vuruldu ve iki mürettebat ayrı noktalara atladı. İlk mürettebat için erken saatlerde bir kurtarma hattı kurulurken, ikinci personel İran güçlerinin arama faaliyetleri nedeniyle daha uzun süre sahada kaldı. Air & Space Forces Magazine ve Military.com da ikinci personelin 5 Nisan’da kurtarıldığını doğruladı.
Trump’ın basın toplantısında anlattığına göre ikinci mürettebat dağlık bölgede saklanarak sürekli yer değiştirdi. Reuters’un aktardığı operasyon ayrıntılarında, söz konusu personelin tırmandığı, yaralı halde bir kaya oyuntusunda ya da yarıkta gizlendiği ve temas kurduğunda kimliğini doğrulamak zorunda kaldığı belirtildi. Trump, bu süreci “samanlıkta iğne aramak” benzetmesiyle tarif etti.
Basın toplantısında Trump, kayıp mürettebatın telsizden verdiği kısa mesajın ilk anda bir tuzak ihtimalini de akla getirdiğini söyledi. Kullanılan parola benzeri ifadenin ardından ekipler, kurtarma kuvvetlerinin sahte yönlendirmeyle pusuya çekilmemesi için ek doğrulama yaptı.
Trump ve Ratcliffe’in açıklamalarına göre operasyonun merkezinde yalnızca askeri güç değil, istihbarat destekli bir aldatma planı da yer aldı. Ratcliffe, CIA’in İran tarafını mürettebatın başka bir noktada bulunduğuna inandırmaya dönük bir aldatma planı yürüttüğünü söyledi.
Operasyonun yalnızca hava indirme ya da helikopter uçuşundan ibaret olmadı, sahaya yaklaşımı engelleyecek çevre baskısı da kuruldu. Reuters’a konuşan kaynaklara göre ABD unsurları, kayıp mürettebatın bulunduğu bölge çevresinde elektronik karıştırma uyguladı, belirli yolları vurdu ve İran unsurlarının yaklaşmasını geciktirecek bir güvenlik çemberi oluşturdu. Bu yönüyle operasyon klasik bir personel tahliyesinden çok, geniş alan kontrolüne dayanan muharebe kurtarma yapısına dönüştü.
Operasyonun vurucu ayağını, gece karanlığında İran içlerine sızan özel operasyon unsurları oluşturdu. Komandoların yaklaşık 7 bin feetlik bir hattı aşıp mahsur kalan personeli gizli bir buluşma noktasına taşı. Bu aşama, operasyonun en kırılgan ve en sessiz ilerlemesi gereken bölümü oldu.
Trump, yüzlerce Amerikan personelinin görev aldığını söylerken Fox News donanma, hava kuvvetleri ve kara kuvvetleri özel operasyon unsurlarıyla arama kurtarma ve muharebe sağlık ekiplerinin operasyona katıldığı belirti, ilk kurtarma safhasında HH-60W tipi kurtarma helikopterlerinin ateş altına girdiğini ve A-10’ların yakın hava desteği verdiğini aktardı.
Reuters, ilk arama safhasında iki Black Hawk helikopterinin İran ateşiyle vurulduğunu ancak hava sahasından çıkabildiğini yazdı. Aynı haberde ayrı bir olayda bir A-10 pilotunun da vurulan uçağından ayrılmak zorunda kaldığı belirtildi. Fox News, kurtarma helikopterlerine küçük silah ateşi açıldığını ve A-10’ların “Sandy” rolünde, yani kurtarma kuvvetlerini koruma görevinde uçtuğunu aktardı.
Kurtarma zincirinin en kritik kırılma noktası, personel bulunduğu için değil, kurtarma kuvvetlerinin kendisinin sahada kalma riski doğduğu için yaşandı. Komandoları taşıyan iki MC-130 uçağı mekanik arıza nedeniyle kalkamadı. Bunun üzerine komuta kademesi, daha küçük turboprop uçakları dalgalar halinde İran içine sokma kararı aldı. Bu sayede ekipler parça parça dışarı çıkarıldı, ancak arızalı iki MC-130 ile dört ek helikopter sahada bırakılmamak için imha edildi.
Trump, basın toplantısında operasyonu ABD tarihinin en cüretkâr arama kurtarma görevlerinden biri olarak niteledi ve ikinci mürettebatın dağlarda saklanarak kurtarılmayı beklediğini söyledi. Hegseth, pazartesi günü İran’a yönelik saldırı hacminin savaşın ilk gününden bu yana görülen en yüksek seviyeye çıkacağını, salı gününün daha da ağır geçeceğini belirtti.
ABD’nin İran içinde personel kurtarma için çok katmanlı bir model kurduğunu gösteriyor. Bu model; havadan baskı, özel kuvvet sızması, istihbarat destekli aldatma, elektronik karıştırma, yol ve yaklaşma hatlarının vurulması, ardından da küçük uçaklarla dalgalar halinde tahliye adımlarından oluştu.