Tarihi imzalar atılıyor

VGN

AK Parti grubunda imzaya açıldığı bildirilen çerçeve yasa teklifinin PKK ve KCK mensuplarının teslim, yargılama ve topluma dönüş süreçlerini düzenlemesi, Meclis’te ayrıca izleme komisyonu kurulması bekleniyor, ancak metin henüz paylaşılmadı.

Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısını oluşturması amacıyla hazırlandığı belirtilen çerçeve yasa teklifinin AK Parti Meclis Grubu’nda milletvekillerinin imzasına açıldığı bildirildi. Teklifin PKK ve KCK mensuplarının teslim olmaları, Türkiye’ye dönüşleri, yargılanmaları ve topluma yeniden kazandırılmalarına ilişkin düzenlemeler içereceği öne sürüldü.

Yaklaşık 12 ila 15 maddeden oluşacağı belirtilen teklifin, yalnızca PKK ve KCK mensuplarını kapsayacak biçimde hazırlandığı ifade ediliyor. Ancak teklifin tam metni henüz kamuoyuyla paylaşılmadığı için kapsamı, maddeleri ve hukuki sonuçları kesinleşmiş değil.

İmzalar tamamlanıyor

Teklifin Meclis’e sunulmasından önce AK Parti milletvekillerinin imzasına açıldığı, parti grubunda bu amaçla yoğun bir temas trafiği yürütüldüğü belirtildi.

Teklifin eksiksiz biçimde imzalanmasının ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulması bekleniyor. Meclis’e sunulacak metin, ilgili komisyonlarda görüşüldükten sonra Genel Kurul gündemine gelebilecek.

Meclis’te yeterli desteğin sağlanması halinde düzenleme yasalaşacak. Teklif üzerinde yapılabilecek değişiklikler ve yürürlük tarihi ise komisyon ve Genel Kurul görüşmeleri sırasında netleşecek.

Yaklaşık 500 kişiyi kapsayabilir

Düzenlemenin yaklaşık 500 örgüt mensubunun hukuki durumunu kapsayabileceği ileri sürüldü. Ancak bu sayının kesinleşmiş resmî bir listeye dayanıp dayanmadığı açıklanmadı.

Hazırlıkta örgüt üyelerinin tamamına yönelik genel bir af yerine, her kişinin dosyasının ayrı ayrı incelenmesi seçeneğinin öne çıktığı belirtiliyor.

Kişilerin örgüt içindeki konumu, haklarında açılan soruşturmalar, kesinleşmiş mahkeme kararları ve herhangi bir silahlı eyleme katılıp katılmadıkları ayrı ayrı değerlendirilecek.

Ağır suçlar kapsam dışında kalacak

Terör örgütünün üst düzey yöneticileri ile ağır suçlara ve silahlı eylemlere karıştığı belirlenen kişilerin düzenleme kapsamı dışında bırakılması bekleniyor.

Bu kişilerin mevcut ceza mevzuatı kapsamında soruşturulması ve yargılanması planlanıyor. Haklarında kesinleşmiş hapis cezası bulunan örgüt mensupları için ise aldıkları cezaya göre farklı ve kademeli hukuki süreçlerin uygulanabileceği öne sürülüyor.

Silahlı eyleme katılmadığı belirlenen kişilere üç yıl süreyle denetimli serbestlik uygulanması üzerinde çalışıldığı iddia ediliyor. Bu kişilerin belirli aralıklarla ilgili birimlere başvurması ve yeniden suç işlememesi şartlarının getirilebileceği belirtiliyor.

Ankara’da merkezi yargılama planı

Türkiye’ye teslim olacak veya ülkeye dönecek kişilerin dosyalarının farklı kentlerdeki mahkemeler yerine Ankara’da tek merkezden değerlendirilmesi seçeneği üzerinde duruluyor.

Bu amaçla Ankara’da görevlendirilecek bir ağır ceza mahkemesinin dosyalara bakabileceği öne sürüldü. Böylece soruşturma ve yargılama süreçlerinde ortak hukuki ölçütlerin uygulanmasının amaçlandığı belirtiliyor.

Kamuoyunda “özel mahkeme” olarak nitelendirilen yapının görev alanı, yasal statüsü ve çalışma yöntemi henüz açıklanmadı. Mevcut anayasal düzen içinde olağanüstü mahkemeler kurulamayacağı için görevlendirmenin mevcut mahkemeler üzerinden yapılması gerekiyor.

Habur’dan farklı bir süreç

Planlanan modelin, 2009 yılında Irak’tan gelen bir grubun Habur Sınır Kapısı’nda kurulan geçici adli birimlerde sorgulandığı süreçten farklı biçimde yürütülmesi amaçlanıyor.

Yeni uygulamada işlemlerin sınır kapısında değil Ankara’da gerçekleştirilmesi, dosyaların merkezi olarak incelenmesi ve kararların önceden belirlenecek hukuki ölçütlere göre verilmesi üzerinde duruluyor.

Teklif yasalaşmadan ve uygulama yönetmelikleri yayımlanmadan teslim, soruşturma ve yargılama süreçlerinin nasıl işletileceği kesinlik kazanmayacak.

Meclis’te izleme kurulu gündemde

Terör örgütünün kendisini feshetmesi ve silah bırakma sürecinin izlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde ayrı bir kurul oluşturulması da seçenekler arasında bulunuyor.

Kurulun teslim, silah bırakma ve hukuki işlemlerdeki gelişmeleri takip etmesi bekleniyor. Çalışma süresinin başlangıçta üç ay olarak belirlenebileceği, gerekli görülmesi halinde altı aya kadar uzatılabileceği öne sürülüyor.

Kurulun yapısı, üye sayısı, yetkileri ve kararlarının bağlayıcılığı teklifin Meclis’e sunulmasının ardından netleşecek.

Şehit aileleri ve gaziler için ayrı teklif

PKK ve KCK mensuplarına yönelik çerçeve yasa tartışmaları sürerken, şehit aileleri ile gazilerin haklarının iyileştirilmesini öngören ayrı bir kanun teklifi de Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu.

Teklifin şehit yakınları ve gazilere sağlanan mali, sosyal ve özlük haklarındaki farklılıkların azaltılmasına yönelik maddeler içerdiği bildirildi. Düzenlemenin kapsamının Meclis komisyonlarındaki görüşmeler sırasında ayrıntılı biçimde ele alınması bekleniyor.

Er statüsündeki gaziler ile şehit yakınları, özlük haklarında eşitlik talebiyle Ankara Güvenpark’ta günlerce oturma eylemi gerçekleştirmişti. Eylemciler, rütbe ayrımı yapılmadan aynı sosyal ve ekonomik haklardan yararlanmak istediklerini açıklamıştı.

Her iki teklifin hukuki kapsamı, uygulanma biçimi ve yürürlük takvimi Meclis’teki görüşmelerin tamamlanmasının ardından kesinlik kazanacak.