İstanbul 20.5°C
Şanlıurfa 15.7°C
Diyarbakır 13.8°C
Berlin 29°C
T. rex’in 66,5 milyon yıllık ayak izleri bulundu
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
ABD’nin Kuzey Dakota eyaletinde, yetişkin bir Tyrannosaurus rex’e ait olduğu değerlendirilen ilk ardışık ayak izi dizisi keşfedildi. Yaklaşık 66,5 milyon yıl öncesine tarihlenen dört iz, dinozorun yürüyüşünü ve izleri bıraktığı sıradaki hızını inceleme olanağı sağladı.
Daha önce New Mexico ve Montana’da yetişkin T. rex’e atfedilen tekil ayak izleri bulunmuştu. Yeni keşif, aynı hayvanın art arda bıraktığı izleri bir araya getirerek hareketinin takip edilmesini mümkün kılıyor.
Dört ayak izinden yürüyüş hızı hesaplandı
Yaklaşık yedi metre boyunca uzanan dizide, ikisi sol ve ikisi sağ ayağa ait dört iz bulunuyor. Üç parmaklı izlerin her biri yaklaşık 90 santimetre uzunluğunda. Aynı ayağın birbirini izleyen iki basışı arasındaki mesafe ise yaklaşık dört metre.
Araştırmacılar, izlerin aralıklarından hareketle hayvanın saatte yaklaşık 5,6 ile 7,2 kilometre hızla yürüdüğünü hesapladı. Bu hız, bir insanın tempolu yürüyüşüne yakın. Ancak izler belirgin biçimde aşındığı için hesaplama yaklaşık bir değer veriyor.
İzlerin büyüklüğü, parmakların dar biçimi ve çevrede çok sayıda T. rex fosili bulunması, yürüyen hayvanın bu türe ait olduğu değerlendirmesini destekliyor. Araştırma ekibi, T. rex’i izleri bırakmış olması en muhtemel tür olarak tanımlıyor.
Keşfi bir lise öğretmeni yaptı
İzleri, lise öğretmeni ve amatör fosil araştırmacısı Kent Hups, 2025’te gönüllü olarak katıldığı bir kazı sırasında buldu. Alan, Montana sınırına yakın Marmarth çevresinde, ABD Orman Servisi yönetimindeki federal arazide yer alıyor.
Kuzey Dakota’nın güneybatısındaki Hell Creek Formasyonu içinde bulunan bölge, dinozor fosilleri bakımından zengin. Aynı çevrede, 2022’de aile yürüyüşüne çıkan üç çocuğun bulduğu ve “Teen Rex” adı verilen genç dinozor fosili de ortaya çıkarılmıştı.
Araştırmanın yazarları arasında yer alan Hups, öğrencilerine bilimin merak, tutku ve dikkatli gözlemle başladığını anlattığını, ancak kendisinin böyle bir keşif yapacağını düşünmediğini belirtti.
Denver Doğa ve Bilim Müzesi omurgalı paleontolojisi kıdemli küratörü Tyler Lyson ise kemiklerin hayvanın yapısı hakkında bilgi verdiğini, ayak izlerinin doğrudan bir davranış anını koruduğunu vurguladı.
İzler üç boyutlu tarandı
Araştırma ekibi, her ayak izini ve dizinin tamamını yüksek çözünürlüklü üç boyutlu yüzey taramalarıyla kayıt altına aldı. Oluşturulan dijital modeller, izlerin ayrıntılı incelenmesini ve fiziksel kopyalarının üretilmesini sağlıyor.
İngiltere’deki Liverpool John Moores Üniversitesi’nden araştırmanın başyazarı Peter Falkingham, Kuzey Dakota’ya gitmeden bu modeller üzerinde çalıştı. Falkingham, arazide toplanan verileri bilgisayar ve sanal gerçeklik ortamında inceleyerek araştırmayı yürüttü.
Dört ayak izinden üçünün sonbaharda helikopterle araziden çıkarılarak Denver Doğa ve Bilim Müzesi’ne taşınması planlanıyor.
Kretase döneminin son bölümüne tarihlenen izler, yetişkin bir T. rex’in doğal ortamındaki hareketine ilişkin nadir bir kayıt sunuyor.