İstanbul 20.2°C
Şanlıurfa 15.7°C
Mersin 21°C
Samsun 19.8°C
Berlin 29°C
Serotonin çınlamayı tetikleyebilir
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
ABD’de yapılan yeni bir araştırma, kulak çınlaması olarak bilinen tinnitusun yalnızca kulakta oluşan bir sorun olmadığını, beyindeki işitme devreleriyle de yakından ilişkili olabileceğini ortaya koydu. Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi ile Anhui Üniversitesi araştırmacıları, serotonin üreten sinir hücrelerinin beynin işitmeyle bağlantılı bölgesini etkileyerek çınlama benzeri belirtileri artırabileceğini belirledi.
Serotonin, beyinde ve vücudun farklı bölgelerinde görev yapan kimyasal bir ileticidir. Halk arasında “mutluluk hormonu” olarak bilinse de yalnızca ruh haliyle ilgili değildir. Uyku, iştah, ağrı algısı, dikkat, stres tepkisi ve sinir hücreleri arasındaki iletişimde de rol oynar. Bu nedenle serotonin düzeyindeki değişimler, beynin farklı merkezlerinde değişik etkiler oluşturabilir.
Çalışmada fareler üzerinde ileri sinir bilimi yöntemleri kullanıldı. Bilim insanları, ışıkla sinir hücrelerini etkinleştirmeye dayanan optogenetik teknikle serotonin üreten nöronları uyardı. Bu uyarının ardından işitme bölgesindeki hücre aktivitesinin arttığı ve hayvanlarda tinnitusla uyumlu davranışların ortaya çıktığı gözlendi.
Araştırmaya göre serotonin taşıyan özel bir sinir hattı, dorsal rafe çekirdeğinden dorsal koklear çekirdeğe uzanıyor. Dorsal koklear çekirdek, sesin beyinde işlenmesinde görev alan merkezlerden biri olarak biliniyor. Bu hattın aktif hale gelmesi, dışarıdan bir ses gelmediği halde beynin ses varmış gibi tepki vermesine yol açabiliyor.
Bulgular, özellikle serotonin seviyesini artıran bazı antidepresanları kullanan tinnitus hastaları açısından dikkat çekiyor. Seçici serotonin geri alım inhibitörleri olarak bilinen bazı ilaçlar, depresyon ve anksiyete tedavisinde serotonin etkisini artırmayı hedefliyor. Ancak yeni çalışma, serotonin artışının bazı kişilerde kulak çınlamasını güçlendirebileceğine işaret ediyor.
Uzmanlar, bu bulguların hastaların ilaçlarını kendi başına bırakması gerektiği anlamına gelmediğini vurguluyor. Tinnitus yaşayan ve ilaç kullanımı sonrası şikâyetlerinde artış fark eden kişilerin, tedavi planını hekimleriyle birlikte değerlendirmesi gerekiyor.
Araştırmanın en önemli yönlerinden biri, tinnitusun oluşumunda görev alabilecek belirli bir beyin devresini göstermesi oldu. Bu bulgu, gelecekte yalnızca serotonin düzeyini genel olarak değiştiren değil, belirli beyin bölgelerini hedefleyen tedavilerin geliştirilebileceği düşüncesini güçlendirdi.
Bilim insanları, serotonin sisteminin ruh sağlığı açısından önemli işlevleri bulunduğunu, bu nedenle olası tedavilerde hassas bir denge kurulması gerektiğini belirtiyor. Amaç, depresyon ve anksiyete tedavisinin yararlarını korurken tinnitus üzerindeki olası olumsuz etkileri azaltmak.
Tinnitus, dış kaynaklı bir ses olmadan çınlama, uğultu, vızıltı veya ıslık sesi duyulmasıyla ortaya çıkıyor. Bazı kişilerde hafif seyreden bu durum, bazı hastalarda uyku, dikkat, iş yaşamı ve ruh sağlığını ciddi biçimde etkileyebiliyor.
Yeni araştırma, tinnitusun beyindeki biyolojik mekanizmalarını daha iyi anlamak için önemli bir adım olarak görülüyor. Bulgular henüz insanlarda kesin tedavi anlamına gelmese de, hedefe yönelik ilaçlar ve beyin devresi temelli yöntemler için bilimsel zemin oluşturuyor.